Ο ψηφιακός «ξεναγός» των μνημείων και το νέο κτηματολόγιο

Βγαίνει βόλτα με το ποδήλατό του σε 21.000 αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και μνημεία σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Μπορεί να εντοπίσει πού βρίσκεστε, να σας επισημάνει – ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας – τα μουσεία και τα σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος σε απόσταση την οποία μπορείτε να καλύψετε περπατώντας (5 χλμ.), με ποδήλατο (10 χλμ.) ή με αυτοκίνητο (40 χλμ.). Σας ενημερώνει για το αν ο χώρος είναι προσβάσιμος για ΑμεΑ (αν και δεν περιλαμβάνει ακόμη το ωράριο λειτουργίας και τις τιμές των εισιτηρίων), «μιλάει» ελληνικά και αγγλικά, σας δίνει μια πρώτη εικόνα μέσω φωτογραφιών και σας προσφέρει τη δυνατότητα να δημιουργήσετε τη δική σας διαδρομή, ενημερώνοντάς σας για τον χρόνο που απαιτείται για να την ολοκληρώσετε. Είναι ο «Παυσανίας». Οχι ο περιηγητής του 2ου αι. βεβαίως, αλλά ο ψηφιακός ξεναγός που έδωσε το όνομά του στη νέα εφαρμογή για έξυπνες συσκευές, που λειτουργεί εδώ και λίγες ημέρες, από το υπουργείο Πολιτισμού.

«Παιδί» του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου, ο «Παυσανίας» αξιοποιεί την πληροφορία που εμπεριέχεται στην αναβαθμισμένη έκδοση του «πατρός» του και αποτελεί μία από τις χρηστικές – για το ευρύ κοινό – λειτουργίες του. Μία δεύτερη, εξίσου σημαντική, λειτουργία του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου είναι η δυνατότητά του να υποδέχεται ψηφιακά αιτήσεις αδειών προς την Αρχαιολογική Υπηρεσία, ώστε να εξασφαλίζονται η σωστή κατάθεση των δικαιολογητικών και η παρακολούθηση του αιτήματος από τους ενδιαφερομένους μέσω της πύλης gov.gr., γεγονός που επετεύχθη και με τη διασύνδεσή του, μεταξύ άλλων, με το Ελληνικό Κτηματολόγιο και το Εθνικό Τυπογραφείο. Τέλος, ήδη έχει ξεκινήσει η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης αρχικά για χρήση σε υπηρεσιακό πλαίσιο και αργότερα προγραμματίζεται πολιτική εφαρμογή για το κοινό.

«Σήμερα το σύστημα διαχειρίζεται στοιχεία για περισσότερα από 17.000 ακίνητα μνημεία, 3.160 αρχαιολογικούς χώρους, 404 ιστορικούς τόπους, 818 ζώνες προστασίας και 237 μουσεία, ενώ θα ενσωματώσει και πέντε εμβληματικές πολιτιστικές διαδρομές. Η νέα, αναβαθμισμένη πλατφόρμα αναμένεται να εδραιώσει περαιτέρω το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο ως πολυεργαλείο προστασίας, εξυπηρέτησης των πολιτών, επιστημονικής έρευνας, εκπαίδευσης και τουριστικής ανάδειξης», ανέφερε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε χθες στην Εθνική Πινακοθήκη.

Αναβάθμιση

H αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου, που κρίθηκε αναγκαία καθώς βασιζόταν σε σχεδιασμό του 2011 και λογισμικό του 2014, γεγονός που το καθιστούσε επιπλέον ευάλωτο σε κυβερνοεπιθέσεις, κόστισε 3,6 εκατ. ευρώ. Αποτελεί δε ένα πολύτιμο εργαλείο που όχι μόνο «επιτρέπει στο ΥΠΠΟ να είναι από τους λίγους φορείς που γνωρίζουν την ακίνητη περιουσία τους, αλλά και να προστατεύει το 10% των εδαφών της ελληνικής επικράτειας», όπως επεσήμανε η αναπληρώτρια προϊσταμένη της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων Μαρία – Ξένη Γαρέζου.

Το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο αποτελεί μία από τις πέντε διαδικτυακές πύλες του Εθνικού Αρχείου Μνημείων, το οποίο, σύμφωνα με δήλωση της υπουργού, θωρακίζεται με επικείμενη νομοθετική ρύθμιση, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές εξελίξεις. Καλύπτει έναν μεγάλο όγκο δεδομένων που αφορούν ακίνητα και κινητά μνημεία, καθώς και αρχειακά τεκμήρια, με συνολικά περισσότερες από 1.150.000 εγγραφές, οι οποίες εκτείνονται σε ένα μεγάλο χρονολογικό εύρος. Οι άλλες τέσσερις είναι η νέα πύλη για τις ψηφιακές συλλογές κινητών μνημείων με 115.000 εγγραφές και τη δημιουργία καταλόγων των εκθεμάτων των πιστοποιημένων μουσείων, η ψηφιακή τεκμηρίωση των αντικειμένων από τα πρώην βασιλικά ανάκτορα στο Τατόι, το Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων που καλύπτει σχεδόν δύο αιώνες ιστορίας της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, με δημοσιοποιημένες 30.000 και πλέον ψηφιοποιημένες εγγραφές, και η πλέον πρόσφατη προσθήκη, 21.500 τεκμήρια από το αρχείο του Τατοΐου που αναμένεται να φέρουν στο φως άγνωστα στοιχεία για τη νεοελληνική ιστορία.