#StolenMemory: Οικογένειες Ελλήνων θυμάτων των ναζιστικών στρατοπέδων παρέλαβαν προσωπικά τους αντικείμενα

Μια ιδιαίτερα συγκινητική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026 στο Αμφιθέατρο «Γιάννος Κρανιδιώτης» του Υπουργείου Εξωτερικών, με αντικείμενο την απόδοση προσωπικών αντικειμένων τεσσάρων Ελλήνων θυμάτων των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας στις οικογένειές τους. Η τελετή εντάχθηκε στο πλαίσιο της διεθνούς εκστρατείας #StolenMemory, που υλοποιήθηκε στην Ελλάδα από τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και την Υπηρεσία Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, σε συνεργασία με τα Αρχεία Arolsen.

Τα Αρχεία Arolsen, τα οποία διαφυλάσσουν το αρχειακό υλικό των ναζιστικών στρατοπέδων, αποτελούν τον μεγαλύτερο φορέα τεκμηρίωσης των εγκλημάτων του ναζισμού παγκοσμίως, διαθέτοντας περισσότερα από 30 εκατομμύρια έγγραφα που χρησιμοποιούνται για έρευνα και εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Εκπροσωπήσεις και χαιρετισμοί στην τελετή

Τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη εκπροσώπησε ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων κ. Γεώργιος Καλαντζής, ενώ τον Υπουργό Εξωτερικών κ. Γιώργο Γεραπετρίτη εκπροσώπησε η Πρέσβυς κα Χρυσούλα Αλειφέρη, Ειδική Απεσταλμένη για την Καταπολέμηση του Αντισημιτισμού και την Προάσπιση της Μνήμης του Ολοκαυτώματος.

Τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο Β΄ εκπροσώπησε ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Αμφιλόχιος Διαμαντίδης, ενώ τα Αρχεία Arolsen εκπροσώπησε ο νέος Διευθυντής τους, κ. Moritz Wein. Παρούσα στην εκδήλωση ήταν και η Υπηρεσιακή Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών, Πρέσβυς κα Θηρεσία-Παρασκευή Αγγελάτου.

Η εκστρατεία #StolenMemory και η ελληνική συμμετοχή

Η διεθνής εκστρατεία #StolenMemory των Αρχείων Arolsen στοχεύει στον εντοπισμό οικογενειών θυμάτων των ναζιστικών διώξεων, προσωπικά αντικείμενα των οποίων διασώθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από το 2018, η εκστρατεία ταξιδεύει με περιοδεύουσα έκθεση σε ευρωπαϊκές χώρες, παρουσιάζοντας φωτογραφίες των αντικειμένων και διαθέτοντας σχετικό διαδικτυακό αρχείο.

Μέχρι σήμερα έχουν επιστραφεί πολλά από τα περίπου 4.500 αντικείμενα που φυλάσσονταν στα Αρχεία Arolsen, χάρη στον εντοπισμό συγγενών ή απογόνων των νόμιμων ιδιοκτητών τους.

Η τελετή απόδοσης των αντικειμένων

Η εκδήλωση άνοιξε με χαιρετισμούς του κ. Γεώργου Καλαντζή και της κας Χρυσούλας Αλειφέρη. Ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου, Εμπειρογνώμονας Πρεσβευτής-Σύμβουλος Α΄ κ. Γιώργος Πολυδωράκης, αναφέρθηκε στη σημασία της επιτυχούς ολοκλήρωσης της εκστρατείας στην Ελλάδα. Ακολούθησε ομιλία του Διευθυντή των Αρχείων Arolsen, κ. Moritz Wein.

Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε η απόδοση των αντικειμένων στις οικογένειες των θυμάτων, παρουσία μαθητών και εκπαιδευτικών από σχολεία που συμμετείχαν ενεργά στην αναζήτηση συγγενών.

Το Εσπερινό Επαγγελματικό Λύκειο Ευόσμου Θεσσαλονίκης συμμετείχε στην ανεύρεση της οικογένειας του Ευάγγελου Κερασιώτη. Οι μαθήτριες παρουσίασαν βίντεο για τη διαδικασία εντοπισμού, ενώ ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων παρέδωσε το προσωπικό του ρολόι στη συγγενή του, κα Καίτη Κερασώτη.

Αντίστοιχα, το 2ο Γενικό Λύκειο Κορωπίου Αττικής εντόπισε τον κ. Δημήτριο Βαχαρέλη, συγγενή του Δημήτριου Βαφειάδη. Ο κ. Moritz Wein παρέδωσε τα αντικείμενα του θύματος –πορτοφόλι, δαχτυλίδι και ρολόι τσέπης– στον κ. Βαχαρέλη, ο οποίος εξέφρασε τη συγκίνησή του.

Ακολούθησε η παρουσίαση του 7ου Γυμνασίου Νέας Ιωνίας Αττικής, που συμμετείχε στην ανεύρεση συγγενών του Γιώργου Σαγματόπουλου. Το ρολόι του παραδόθηκε στην εγγονή της αδερφής του, κα Παναγιώτα Γαλάνη, από τον κ. Γιώργο Πολυδωράκη.

Τέλος, το 1ο Γενικό Λύκειο Υμηττού ανέλαβε τον εντοπισμό των συγγενών του Νικόλαου Φασουλιώτη. Η κα Βασιλική Κεραμίδα παρέδωσε τα αντικείμενά του –ένα βραχιόλι και μια καρφίτσα– στην κόρη του, κα Κωνσταντία Τσιοπτσή, η οποία ευχαρίστησε συγκινημένη όλους τους συντελεστές της δράσης.

Σε κάθε οικογένεια παραδόθηκαν επίσης αντίγραφα των πρωτότυπων εγγράφων που φυλάσσονται στα Αρχεία Arolsen, προσφέροντας πολύτιμες μαρτυρίες για τη ζωή και τη μοίρα των θυμάτων.

Η σημασία της ελληνικής συμμετοχής

Η ολοκλήρωση της δράσης #StolenMemory στην Ελλάδα έχει ιδιαίτερη διεθνή σημασία. Πρόκειται για τη μοναδική περίπτωση όπου η συμμετοχή της μαθητικής κοινότητας εντάχθηκε σε κεντρικά σχεδιασμένη κρατική πρωτοβουλία, υλοποιημένη από το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Η Ελλάδα είναι, επιπλέον, η πρώτη χώρα που κατάφερε να εντοπίσει όλες τις οικογένειες των πολιτών της, των οποίων προσωπικά αντικείμενα βρίσκονταν στα Αρχεία Arolsen, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο ιστορικής δικαίωσης και αποκατάστασης της μνήμης με βαθιά συμβολική και ανθρωπιστική αξία.