Για τρίτη φορά μέσα σε μόλις 16 μήνες οι δύο εκατομμύρια πολίτες του Κοσόβου με δικαίωμα ψήφου προσέρχονται την Κυριακή στις κάλπες για να εκλέξουν 120 βουλευτές και να κάνουν ενδεχομένως ένα βήμα για την επίλυση της πολιτικής αστάθειας.
Το Φεβρουάριο του 2025, το κίνημα Αυτοδιάθεση (VV) του Άλμπιν Κούρτι είχε αναδειχθεί πρώτο, συγκεντρώνοντας το 42,3% των ψήφων, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίσει πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Στις επαναληπτικές εκλογές του Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, το κόμμα του απέκτησε άνετη πλειοψηφία με 51,1%, αλλά η αδυναμία εκλογής προέδρου Δημοκρατίας οδήγησε σε νέα πολιτική κρίση και τελικά στη διάλυση της βουλής.
Η αποτυχία επίτευξης συμβιβασμού για το πρόσωπο του προέδρου προκάλεσε την αποχή των κομμάτων της αντιπολίτευσης από τις σχετικές συνεδριάσεις, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει η απαιτούμενη απαρτία. Έτσι, η χώρα οδηγήθηκε εκ νέου σε εκλογές.
Οι βασικοί διεκδικητές της εξουσίας
Οι πολιτικοί «παίκτες» της αυριανής αναμέτρησης είναι οι γνωστοί πρωταγωνιστές της πολιτικής σκηνής του Κοσόβου. Εκτός από την Αυτοδιάθεση του Κούρτι, που θεωρείται φαβορί, συμμετέχουν η Δημοκρατική Ένωση του Κοσόβου (LDK), που ίδρυσε ο Ιμπραήμ Ρουγκόβα, το Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK) με επικεφαλής τον Χασίμ Θάτσι, ο οποίος δικάζεται στη Χάγη για εγκλήματα πολέμου, και η Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK) υπό τον πρώην διοικητή του UCK, Ραμούς Χαραντινάι.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή της τέως προέδρου Δημοκρατίας Βιόσα Οσμάνι, η οποία τέθηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου της LDK, επιστρέφοντας δυναμικά στην ενεργό πολιτική.
Οι προεκλογικές κινήσεις και η κοινωνική πίεση
Ο Άλμπιν Κούρτι ελπίζει ότι οι πολίτες θα του δώσουν ισχυρή εντολή για να τερματιστεί η πολιτική αστάθεια. Όπως δήλωσε, «πιστεύω ότι οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να σταματήσει μια κοινωνικό-ιστορική και πολιτική τάση, που πρεσβεύει με το έργο της η “Αυτοδιάθεση”, δημιουργείται ένα μεγαλύτερο λαϊκό κύμα».
Ωστόσο, η επιστροφή της Οσμάνι φαίνεται πως έχει επηρεάσει την αυτοπεποίθηση του Κούρτι. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, αυτό εξηγεί τις λαϊκιστικές προεκλογικές παροχές, όπως η χορήγηση των 100 ευρώ σε φοιτητές, εργαζόμενους, συνταξιούχους και ανήλικους. Με κατώτατο μισθό 350 ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ για το 2025, το Κόσοβο παραμένει μία από τις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης.
Η ακρίβεια στα βασικά είδη, η ύφεση λόγω έλλειψης ξένων επενδύσεων και η αδυναμία απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας, έχουν επιδεινώσει το κοινωνικό κλίμα. Η αντιπολίτευση επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή την κατάσταση, υποσχόμενη «αύξηση των οικογενειακών εισοδημάτων έως και 50%».
Ο ρόλος της «Σερβικής Λίστας» και οι διεθνείς πιέσεις
Στο κοινοβούλιο του Κοσόβου οι εθνικές μειονότητες κατέχουν 20 έδρες, εκ των οποίων οι 10 ανήκουν στους Σέρβους. Το κόμμα «Σερβική Λίστα», που υποστηρίζεται από το Βελιγράδι, αναμένεται να διατηρήσει τις περισσότερες από αυτές. Στις προηγούμενες εκλογές είχε εκλέξει εννέα βουλευτές, ενώ μία έδρα είχε καταλάβει ανεξάρτητος.
Στο παρελθόν, η «Σερβική Λίστα» είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση κυβερνητικών πλειοψηφιών. Από το 2021, ωστόσο, μετά την άνοδο του Κούρτι στην εξουσία, έχει αποκλειστεί από τη διακυβέρνηση. Η επιβολή της κρατικής εξουσίας στις σερβικές περιοχές, ακόμη και με χρήση βίας, έχει περιορίσει την πολιτική επιρροή της και, κατ’ επέκταση, του Βελιγραδίου.
Η ένταση αυτή έχει οδηγήσει σε στασιμότητα τον διάλογο Βελιγραδίου–Πρίστινας για την ομαλοποίηση των σχέσεων, που διεξάγεται υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Βρυξέλλες, ενόψει των εκλογών, κάλεσαν όλους τους πολιτικούς παράγοντες να επιδείξουν υπευθυνότητα, ώστε να αποκατασταθεί η πολιτική σταθερότητα και να συνεχιστεί ο διάλογος με το Βελιγράδι.