Επιστήμονες παρουσίασαν ένα νέο, αναλυτικό σχέδιο δράσης για την ημέρα που η Γη θα λάβει μήνυμα από έναν εξωγήινο πολιτισμό.
Το οκτασέλιδο αυτό πρωτόκολλο, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Παρασκευή, περιγράφει βήμα προς βήμα πώς η επιστημονική κοινότητα θα πρέπει να διαχειριστεί ένα πιθανό σήμα από το βαθύ διάστημα, ένα σενάριο που θα μπορούσε να αποτελέσει τη σημαντικότερη στιγμή στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Οι οδηγίες ζητούν από τους ερευνητές να αντιμετωπίζουν κάθε πιθανό εξωγήινο σήμα με απόλυτη προσοχή, να το επιβεβαιώνουν μέσω ανεξάρτητων ομάδων και να αποφεύγουν τη διάδοση ανεπιβεβαίωτων πληροφοριών, ώστε να μην προκληθεί πανικός ή παραπληροφόρηση.
Σε περίπτωση που υπάρξουν αδιάσειστα στοιχεία για ύπαρξη νοήμονος εξωγήινης ζωής, οι επιστήμονες θα πρέπει να ενημερώσουν άμεσα το κοινό, τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ), δίνοντας παράλληλα στη δημοσιότητα τα δεδομένα προς έλεγχο.
Διεθνής συντονισμός και προστασία δεδομένων
Το σχέδιο προβλέπει την προστασία του σήματος από παρεμβολές, τη διατήρηση όλων των αρχείων σε ασφαλή διεθνή αποθετήρια και τη δημιουργία μιας ειδικής διεθνούς ομάδας για τη διαχείριση των συνεπειών μιας τέτοιας ανακάλυψης.
Οι ερευνητές προειδοποιούνται να μην αποστείλουν απάντηση σε εξωγήινο πολιτισμό χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τη διεθνή κοινότητα, μέσω θεσμών όπως τα Ηνωμένα Έθνη. Παράλληλα, το πρωτόκολλο αναγνωρίζει τους κινδύνους της εποχής των κοινωνικών δικτύων, καλώντας τους επιστήμονες να αντιμετωπίζουν τη διάδοση ψευδών ειδήσεων και να προστατεύουν όσους ενδέχεται να βρεθούν στο επίκεντρο της δημοσιότητας.
Με φόντο τη δημοσιοποίηση δεκάδων αρχείων για ΑΤΙΑ από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ τις τελευταίες εβδομάδες, οι συντάκτες του σχεδίου υπογραμμίζουν ότι στόχος είναι να αποφευχθεί ένα παγκόσμιο χάος λόγω ψευδούς συναγερμού.
Αυστηρή διαδικασία επαλήθευσης
Το πρωτόκολλο καθορίζει λεπτομερώς τα στάδια που θα ακολουθηθούν εάν οι επιστήμονες θεωρήσουν ότι έχουν εντοπίσει στοιχεία ύπαρξης νοήμονος εξωγήινης ζωής. Οι ερευνητές της Αστροφυσικής και ο πρόεδρος της επιτροπής της Διεθνούς Ακαδημίας Αστροναυτικής (IAA) για την Αναζήτηση Εξωγήινης Νοημοσύνης (SETI) καλούν τους συναδέλφους τους να μην προχωρούν σε πρόωρες ανακοινώσεις.
Η SETI, που σημαίνει Search for Extraterrestrial Intelligence, είναι το επιστημονικό πεδίο που αναζητά τεχνητά ραδιοφωνικά ή λέιζερ σήματα στο σύμπαν. Σύμφωνα με τις οδηγίες, κάθε μυστηριώδες σήμα πρέπει να εξετάζεται από ανεξάρτητες ομάδες και παρατηρητήρια με διαφορετικά μέσα και μεθόδους, ώστε να διαπιστωθεί αν πρόκειται για πραγματικό γεγονός ή απλώς για ψευδή συναγερμό.
Οι επιστήμονες προειδοποιούνται ότι τα πρώτα ευρήματα μπορεί να είναι ασαφή ή παραπλανητικά και ότι η διαδικασία επαλήθευσης μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια. Αν τελικά επιβεβαιωθεί ότι το σήμα προέρχεται από εξωγήινη νοημοσύνη, τότε προβλέπεται άμεση δημόσια ανακοίνωση.
Διαφάνεια και προστασία των ερευνητών
Η ανακάλυψη θα κοινοποιηθεί όχι μόνο στην επιστημονική κοινότητα αλλά και στα Ηνωμένα Έθνη και σε διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην αστρονομία, την εξερεύνηση του διαστήματος και τις επικοινωνίες. Τα δεδομένα θα δημοσιοποιηθούν ώστε να μπορούν να ελεγχθούν και να επιβεβαιωθούν από ανεξάρτητους επιστήμονες σε όλο τον κόσμο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Οι ερευνητές ενθαρρύνονται να επικοινωνούν με ειλικρίνεια με το κοινό και να διαχωρίζουν σαφώς τις επιβεβαιωμένες πληροφορίες από την εικασία. Τα ιδρύματα καλούνται επίσης να προστατεύουν τους επιστήμονες από απειλές ή παρενόχληση, διασφαλίζοντας παράλληλα τη ροή ακριβών δεδομένων προς το κοινό.
Αρχειοθέτηση και διεθνής συνεργασία
Σε περίπτωση επιβεβαιωμένου σήματος, κάθε στοιχείο θα πρέπει να διατηρηθεί σε πολλαπλά ασφαλή αρχεία ανά τον κόσμο. Οι μέθοδοι ανάλυσης και ο κώδικας που χρησιμοποιήθηκαν θα φυλαχθούν ώστε να μπορούν να επανεξεταστούν από μελλοντικούς επιστήμονες.
Το σχέδιο προβλέπει ακόμη την προστασία του ίδιου του σήματος. Αν πρόκειται για ραδιοφωνικές ή άλλες ηλεκτρομαγνητικές εκπομπές, θα πρέπει να επιδιωχθούν διεθνείς συμφωνίες για τη διασφάλιση των συχνοτήτων από παρεμβολές.
Τι ακολουθεί μετά την ανακάλυψη
Μετά την επιβεβαίωση, θα συγκροτηθεί διεθνής επιτροπή μετα-ανίχνευσης, αποτελούμενη από ειδικούς στην επιστήμη, την ηθική, το δίκαιο, την επικοινωνία και τις κοινωνικές επιστήμες, για να καθοδηγήσει την αντίδραση της ανθρωπότητας.
Η πιο εντυπωσιακή πρόβλεψη του σχεδίου αφορά το επόμενο βήμα: ακόμη κι αν η ανθρωπότητα λάβει μήνυμα από εξωγήινο πολιτισμό, οι επιστήμονες δεν επιτρέπεται να απαντήσουν. Οποιαδήποτε απόφαση για ανταπόκριση θα πρέπει πρώτα να περάσει από διεθνείς διαβουλεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και άλλων οργανισμών.
Το τελικό τμήμα του σχεδίου υπογραμμίζει ότι κάθε ανακάλυψη εξωγήινης νοημοσύνης πρέπει να αντιμετωπιστεί με διαφάνεια, ακεραιότητα και αίσθημα ευθύνης απέναντι σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, ένα γεγονός που θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές στην ανθρώπινη ιστορία.