Ο αιγυπτιακός θεός πίσω από τα Οσκαρ

Είναι το πιο αναγνωρίσιμο τρόπαιο στον κόσμο. Εχουν απονεμηθεί περισσότερα από 3.000 αγαλματίδια. Κι όμως κανείς δεν γνωρίζει ότι η έμπνευση πίσω από τον σχεδιασμό του βραβείου Οσκαρ έχει τις ρίζες της σε μια αρχαία αιγυπτιακή θεότητα.

Την αποκάλυψη έκανε η έρευνα ενός εμπόρου αρχαιοτήτων από το Λονδίνο, ο οποίος και έφερε στο φως στοιχεία που δείχνουν ότι το επίχρυσο αγαλματίδιο εμπνεύστηκε πιθανότατα από τον αιγυπτιακό θεό Πτα.

Το χάλκινο άγαλμα του θεού προστάτη των τεχνιτών ανήκε στον μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης, Γουίλιαμ Ράντολφ Χερστ, ο οποίος το είχε αγοράσει από έναν βρετανό πολιτικόκαι το είχε τοποθετήσει στο κάστρο του στην Καλιφόρνια.

Το 1927, ο Λούις Μπ. Μάγιερ, ιδρυτής των στούντιο MGM, ζήτησε από τον καλλιτεχνικό διευθυντή της επιχείρησης, Σέντρικ Γκίμπονς, να σχεδιάσει ένα έμβλημα για τη νεοσυσταθείσα Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών, ώστε να απονέμεται ως ετήσιο βραβείο.

Ο Γκίμπονς  ο οποίος ήταν υποψήφιος για 37 Οσκαρ και κέρδισε 11, ανήκε στον στενό κύκλο του Χερστ, δουλεύοντας ως σκηνογράφος σε περισσότερες από 20 ταινίες παραγωγής του μεγιστάνα και τακτικός επισκέπτης στην έπαυλή του, οπότε φαίνεται ότι επηρεάστηκε από τον θεό Πτα.

Το σχέδιο του Γκίμπονς χυτεύθηκε αρχικά σε ορείχαλκο και στη συνέχεια επιχρυσώθηκε, για να παρουσιαστεί στην αφρόκρεμα του κινηματογραφικού κόσμου. Και παρά το γεγονός ότι κατά καιρούς είχαν επισημανθεί ομοιότητες μεταξύ του Οσκαρ και του Πτα, ο Γκίμπονς, ωστόσο, δεν φαίνεται να είχε αποκαλύψει ως τον θάνατό του, το 1960, από πού προήλθε η έμπνευσή του. Και η Ακαδημία, από την πλευρά της, δεν επιβεβαίωσε ποτέ τη σύνδεση με τον Πτα, περιγράφοντας αντίθετα το αγαλματίδιο ως τη «στυλιζαρισμένη φιγούρα ενός ιππότη που κρατά ένα σπαθί σταυροφόρου και στέκεται πάνω σε μια μπομπίνα ταινίας» με πέντε ακτίνες που αντιπροσωπεύουν τους αρχικούς κλάδους του οργανισμού: ηθοποιούς, σκηνοθέτες, παραγωγούς, τεχνικούς και σεναριογράφους. Στον ιστότοπό της, μάλιστα, αναφέρει ότι «κανένα μοντέλο δεν χρησιμοποιήθηκε κατά τη διαδικασία σχεδιασμού».

Ο Ρούπερτ Γουέις, έμπορος αρχαιοτήτων με έδρα το Λονδίνο, ο οποίος πρόκειται να πουλήσει το χάλκινο άγαλμα του Πτα κατά τη διάρκεια της φετινής φουάρ τέχνης Frieze Masters 2026, δήλωσε ότι υπήρχαν «πολλές συμπτώσεις που συνθέτουν ένα ακαταμάχητο επιχειρήμα» ότι ο Γκίμπονς εμπνεύστηκε από το αιγυπτιακό χάλκινο άγαλμα του Χερστ.

Η έρευνα του Γουέις επιβεβαίωσε ότι το χάλκινο άγαλμα το οποίο προβλέπεται να πωληθεί για «εξαψήφιο ποσό» βρισκόταν στη συλλογή του λορδου Αμερστ, πρώην βουλευτή των Συντηρητικών στο Νόρφολκ. Οι κληρονόμοι του αναγκάστηκαν να πουλήσουν τη συλλογή αιγυπτιακών αρχαιοτήτων του στον οίκο Σόθμπις το 1921, έπειτα από μια οικονομική καταστροφή.