Υποθέσεις κακοποίησης ζώων: Και τα μάτια μας κάνουν λάθος;

Από τον σκύλο που έγινε «σαμαράκι» μέχρι το γαϊδούρι που, υποτίθεται, δέχθηκε επίθεση από λύκο στην πλατεία του χωριού, οι υποθέσεις κακοποίησης ζώων συνοδεύονται όλο και συχνότερα από ιστορίες που ζητούν από την κοινωνία να αμφισβητήσει την ίδια την πραγματικότητα.

Και κάπου ανάμεσα εμφανίζονται πρόθυμες επιστημονικές υπογραφές για να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στα γεγονότα και την υπερασπιστική γραμμή.

Ο σκύλος που έγινε… σαμαράκι στην Γαστούνη

Στο βίντεο από τη Γαστούνη, ένα μικρόσωμο ηλικιωμένο αδέσποτο βρίσκεται στον δρόμο. Το όχημα επιβραδύνει. Σταματά. Το ζώο είναι ορατό μέσα στη δέσμη των φώτων. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, το αυτοκίνητο επιταχύνει και περνά από πάνω του. Το ζώο πεθαίνει.

Κι όμως, η κατηγορούμενη υποστηρίζει ότι νόμιζε πως επρόκειτο για πέτρα, λακκούβα ή σαμαράκι. Οτι δεν κατάλαβε πως ήταν ζώο. Οτι ήθελε να το προστατεύσει. Ετσι, μια εικόνα που έχει καταγραφεί σε βίντεο καλείται να αντικατασταθεί από μια διαφορετική εκδοχή της πραγματικότητας. Και κάπου εδώ γεννάται το ερώτημα: πόσο συχνά πλέον δεν αμφισβητούνται τα γεγονότα, αλλά τα ίδια μας τα μάτια;

Το γαϊδούρι, ο λύκος και η πλατεία

Αν η υπόθεση της Γαστούνης είχε σαμαράκια, η υπόθεση του γαϊδουριού στη Ζίτσα είχε ακόμη και λύκους. Γιατί τα παραμύθια αυτά, όσο πιο απίθανα γίνονται, τόσο πιο συχνά αναζητούν και τον «δράκο» τους. Ολόκληρη η Ελλάδα είδε το βίντεο με το ζώο να σέρνεται βίαια από τον αντιδήμαρχο της περιοχής. Κι όμως, η εξήγηση που ακολούθησε περιελάμβανε λύκο που, υποτίθεται, επιτέθηκε στο γαϊδούρι μέσα στην πλατεία του χωριού.

Το αφήγημα θα μπορούσε να μοιάζει με κακό παραμύθι. Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν ήταν η ιστορία. Ηταν ότι βρέθηκαν δημόσιοι κτηνίατροι πρόθυμοι να τη στηρίξουν. Να δώσουν στην εκδοχή αυτή τον μανδύα της επιστημονικής αξιοπιστίας. Και κάπως έτσι, οι λύκοι έγιναν επίσημη εκδοχή, με την υπογραφή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.

Η γάτα που όλοι είδαμε να πέφτει στη θάλασσα

Ολη η χώρα παρακολούθησε στην Αιδηψό νεαρούς να δελεάζουν μια γάτα με τροφή, να την κλωτσούν και να την πετούν στη θάλασσα. Το υλικό δεν καταγράφηκε τυχαία. Οι ίδιοι το είχαν αναρτήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θεωρώντας το αστείο. Η εικόνα ήταν αδιαμφισβήτητη. Κι όμως, ακόμη και τότε, η συζήτηση δεν άργησε να μετατοπιστεί από την πράξη στις δικαιολογίες. Από το τι συνέβη στο αν συνέβη όπως το είδαμε.

Η μπέμπα και ο πρόθυμος εμπειρογνώμονας

Το ίδιο μοτίβο φαίνεται να επαναλαμβάνεται στην υπόθεση της Μπέμπας στη Σάμο. Η σκυλίτσα βρέθηκε βαριά τραυματισμένη έξω από το σπίτι της ιδιοκτήτριάς της, σε ιδιωτικό δρόμο, σε έναν οικισμό με πέντε μόλις μόνιμα σπίτια.

Σύμφωνα με όσα έχουν κατατεθεί, τρία από αυτά γειτνιάζουν: το σπίτι της ιδιοκτήτριας, το σπίτι του γείτονα που περιέθαλψε το ζώο την πρώτη νύχτα και το σπίτι του ανθρώπου που η ίδια υπέδειξε στις Αρχές όταν κλήθηκε ως ύποπτη, ο οποίος όμως διέθετε ατράνταχτο άλλοθι. Το ζώο είχε τραυματιστεί και την προηγούμενη ημέρα. Εκείνο το βράδυ δεν έμεινε στο σπίτι της ιδιοκτήτριάς του, αλλά κατέφυγε στον γείτονα, όπως συνήθιζε όταν ξυλοκοπούνταν.

Νωρίς το επόμενο πρωί επέστρεψε. Λίγες ώρες αργότερα βρέθηκε με τραύματα τέτοιας σφοδρότητας που προκάλεσαν τον αργό και βασανιστικό θάνατό της. Κι όμως, ακόμη και εδώ εμφανίζεται πρόθυμος εμπειρογνώμονας που φέρεται να την ενισχύει. Αλλη μία υπόθεση στην οποία τα πραγματικά περιστατικά και η κοινή λογική καλούνται να υποχωρήσουν μπροστά σε μια εναλλακτική αφήγηση.

Η άλλη όψη – Αυτή τη φορά, το χειροκρότημα στη Δικαιοσύνη

Υπάρχουν στιγμές που μια δικαστική αίθουσα θυμίζει γιατί η Δικαιοσύνη δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά λειτουργοί που επιλέγουν να κάνουν τη δουλειά τους με γνώση, σοβαρότητα και θάρρος.

Η εισαγγελέας Γεωργία Μανατάκη είναι μία από αυτές. Στην υπόθεση του άνδρα που χρησιμοποιούσε τον σκύλο του για να επιτίθεται και να θανατώνει γάτες, δεν αρκέστηκε σε μια τυπική παρουσία. Με μια τεκμηριωμένη και αυστηρή εισαγγελική πρόταση, έστειλε ένα σαφές μήνυμα ότι η οργανωμένη βία απέναντι στα ζώα δεν αποτελεί μια «δευτερεύουσα» μορφή παραβατικότητας, αλλά μια πράξη που οφείλει να αντιμετωπίζεται με τη σοβαρότητα που της αναλογεί.

Δεν είναι δουλειά ενός εισαγγελέα να είναι φιλόζωος. Είναι δουλειά του να υπηρετεί τον νόμο. Και όταν αυτό γίνεται με επάρκεια, ανεξαρτησία και αίσθημα ευθύνης, αξίζει να αναγνωρίζεται δημόσια. Γιατί αποδίδει Δικαιοσύνη. Η τελική απόφαση του δικαστηρίου μπορεί να μην ταυτίστηκε πλήρως με την πρότασή της. Ομως η στάση της κυρίας Μανατάκη υπενθύμισε κάτι που συχνά ξεχνάμε: ότι η προστασία των ζώων δεν εξαρτάται μόνο από τους εθελοντές, τις οργανώσεις ή τους πολίτες που αγωνίζονται καθημερινά. Εξαρτάται και από λειτουργούς της Δικαιοσύνης που αντιμετωπίζουν αυτές τις υποθέσεις με τη βαρύτητα που τους αρμόζει.

Και γι’ αυτό, η συγκεκριμένη εισαγγελική παρουσία αξίζει να μνημονευθεί. Η Δικαιοσύνη αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο των πιο αδικημένων, και δεν υπάρχουν πιο αδικημένοι από τα κακοποιημένα ζώα. Σας ευχαριστούμε κυρία εισαγγελέα, ευγνώμονες.