Οδύσσεια: Η συγχρονη μελωδία με τον αρχαίο αυλό

Το μαγικό τραγούδι των Σειρήνων που, σύμφωνα με τον Ομηρο, όποιος το ακούει τρελαίνεται είναι μία από τις καθηλωτικές σκηνές της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν. Ο σκηνοθέτης δείχνει αμυδρά από απόσταση τις Σειρήνες και, καθώς οι άνδρες κωπηλατούν κι ο Οδυσσέας βγάζει βογγητά και αναφιλητά δεμένος στο ιστίο, ακούγεται η μουσική του Λούντβιχ Γκόρανσον, ο οποίος υπογράφει τη μουσική της ταινίας. Οπως αναφέρουν οι «New York Times», πρόκειται για μια μελαγχολική μελωδία, γεμάτη πόθο και θλίψη, που στιγμιαία σε κάνει να μοιραστείς βαθιά τα συναισθήματα του Οδυσσέα καθώς τις ακούει.

Ο Νόλαν προσδίδει δραματική ένταση στη σκηνή, αντανακλώντας τη νοσταλγία του Οδυσσέα για την πατρίδα του, την ενοχή του για την άλωση της Τροίας και τη μακρά ανάρρωσή του από τον πόλεμο. Και όταν τον ρώτησαν τι ήταν το τραγούδι των Σειρήνων, απάντησε: «Ολα όσα θέλεις να είναι. Και μετά, όλα όσα εύχεσαι να μην είχες ποτέ ευχηθεί. Ηταν εκείνη η απολαυστική φαγούρα που προσπαθείς να ξύσεις, αλλά διαπιστώνεις ότι βρίσκεται κάτω από το δέρμα, δεν μπορείς να τη φτάσεις. Ετσι, η απολαυστική φαγούρα γίνεται αφόρητη. Σου είπα ότι αυτό που θέλεις περισσότερο είναι αυτό που δεν μπορείς να έχεις. Κι αυτό που δεν μπορείς να έχεις είναι αυτό που είχες ήδη και έχασες».

Στο TikTok οι θαυμαστές έχουν αναρτήσει πειρατικά βίντεο της σκηνής και της μουσικής του Γκόρανσον, με σχόλια όπως «Αυτός ο ήχος δεν φεύγει από το κεφάλι μου», «Αυτό ήταν το πιο όμορφο πράγμα που έχω δει ποτέ» και «Δεν μπορώ να σταματήσω να σκέφτομαι τη σκηνή με τις Σειρήνες». Ηδη υπάρχουν διασκευές του κομματιού με κιθάρες και πιάνα, αγγλικά κόρνα και σαξόφωνα. Στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας, η σύνθεση του Γκόρανσον βγάζει μέταλ ήχο. Ο ίδιος έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις ότι αυτός και ο Νόλαν δεν ήθελαν να χρησιμοποιήσουν μια παραδοσιακή ορχήστρα, κι έτσι συγκρότησε μια χορωδία από γκονγκ, μέσω συνθεσάιζερ, μετατρέποντας έναν γήινο ήχο σε κάτι απόκοσμο. Και στη σκηνή με τις Σειρήνες αποδίδει τον ήχο που βγάζει ο αρχαίος αυλός.

Στα σύγχρονα μάτια, το αρχαίο πνευστό από καλάμι μοιάζει με δύο φλογέρες που ενώνονται στο στόμα του μουσικού και παίζονται ταυτόχρονα. Η κατασκευή του επέτρεψε στον Γκόρανσον να χρησιμοποιήσει τον έναν σωλήνα για έναν βόμβο – πεντάλ και τον άλλο για τη μελωδία. Αυτή η μελωδία αποτελείται από μόλις τέσσερις νότες: δύο που ανυψώνονται, σαν να λαχταρούν, και δύο που πέφτουν, σαν κατάρρευση. Είναι τόσο απλή και τόσο θλιβερή. Η φράση επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, ενώ η αρμονική της ένταση γίνεται εκείνο το «τσίμπημα κάτω από το δέρμα» που περιγράφει ο Οδυσσέας. Η μουσική του Γκόρανσον για αυτή τη σκηνή δεν καταλήγει ποτέ πραγματικά σε επίλυση. Είναι απογοητευτική, αλλά ατελείωτα δελεαστική. Ενα νέο τραγούδι Σειρήνων.