SOS Τομ Κρουζ καλεί Οσκαρ

Το γιατί τα τελευταία χρόνια η καταστροφή του πλανήτη είναι ένα θέμα τόσο πολύ ελκυστικό και τόσο πολυχρησιμοποιημένο με παραλλαγές στον κινηματογράφο, ίσως θα έπρεπε να μας κάνει να ανησυχούμε λίγο περισσότερο, πάντως εκεί βρίσκεται η καρδιά του «Digger» (ΗΠΑ/ Αγγλία/ Μεξικό, 2026). Σκηνοθετημένη από τον Μεξικανό Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιαρίτου («Βαβέλ», «Η επιστροφή»), αυτή είναι μια από τις πιο «μαύρες», τις πιο «εφιαλτικές», τις πιο απαισιόδοξες αλλά και τις πιο διεστραμμένα αστείες ταινίες που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια.

Για την ακρίβεια, όπως το «Bardo», η προηγούμενη ταινία του Ινιαρίτου, ήταν το δικό του «Οκτώμισι», έτσι και το «Digger» είναι το δικό του «SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα», αν και η ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ φαίνεται ότι τα έχει πει όλα εδώ και πάνω από 60 χρόνια.

Ένας αγνώριστος από το βαρύ μέικ Τομ Κρουζ βρίσκεται στον ρόλο ενός αμερικανού πετρελαιά ονόματι «Ντίγκερ» (Σκαφτιάς) Ρόκγουελ, ο οποίος με το καλημέρα της ταινίας βρίσκεται μπροστά σε μια τρομακτική κρίση: διαρροή μεθανίου σε ιδιοκτησία του στη Γροιλανδία, έχει προκαλέσει ρωγμή στο έδαφος και αποκόψει ένα τεράστιο κομμάτι γης.

Οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές αν καταλήξει στην Ευρώπη όπου φαίνεται ότι κατευθύνεται και η αντιμετώπιση της κρίσης θα σημάνει την έναρξη ενός ανεπανάληπτου θεάτρου του παραλόγου, το οποίο θα μας κάνει να νιώσουμε ότι βρισκόμαστε μέσα σε φρενοκομείο.

Εκεί θα συνεχιστούν από τον Ινιαρίτου οι αναφορές στο σήμερα: βλέπουμε έναν πρόεδρο των ΗΠΑ (Τζον Γκούντμαν) να ουρλιάζει καθώς εκτός από την κρίση έχει λίγο χρόνο ζωής ταλαιπωρούμενος από καρκίνο στο πιο δυσάρεστο σημείο του ανθρώπινου σώματος που μπορεί κανείς να φανταστεί.

Επί ματαίω επιστήμονες με επικεφαλής έναν ινδικής καταγωγής Αμερικανό (Ριζ Αχμέντ) προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το θέμα με ψυχραιμία, την ώρα που στρατιωτικοί και άλλοι σύμβουλοι του προέδρου (Ρόμπερτ Τζον Μπερκ, Μάικλ Στούλμπεργκ, Κάλεν Μος κ.ά.) θεωρούν ότι ο βομβαρδισμός του αποκομμένου εδάφους είναι η μόνη λύση του προβλήματος.

Αυτές δεν είναι παρά μερικές από τις ψηφίδες του χάους και της παράνοιας όπου ανθρωπόμορφα τέρατα έχουν τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο. Ο σκηνοθέτης κινηματογραφεί επίτηδες παραμορφωμένα τα πρόσωπα για να υπογραμμίσει το γκροτέσκο του όλου θέματος (το κάνει συχνά στις ταινίες του δίνοντας, όπως και εδώ, τεράστια σημασία στον σκηνικό χώρο που είναι εκπληκτικός στις λεπτομέρειές του).

Συγχρόνως και παραπέμποντας σε μια προηγούμενη ταινία του, την «Birdman (ή Η απρόσμενη αρετή της αφέλειας)», ο Ινιαρίτου φαίνεται να διασκεδάζει με την ιδέα ότι αυτό που βλέπουμε δεν είναι παρά οι πρόβες μιας θεατρικής παράστασης βασισμένης όμως σε πραγματικά γεγονότα. Στον ρόλο του Digger ο Κρουζ βρίσκεται σε μεγάλη στιγμή· ο μονόλογός του και μόνο στη σκηνή-μονοπλάνο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι αρκετός για να τον οδηγήσει και πάλι στις υποψηφιότητες των Οσκαρ.

Παράπλευρες απώλειες

Στο ήδη πολυσυζητημένο ντοκιμαντέρ «Naza» (Αγγλία/ ΗΠΑ, 2026) των Γιουβάλ Αμπραάμ και Ρέιτσελ Ζορ, σκηνοθετών και ερευνητών δημοσιογράφων, περισσότεροι από 20 ισραηλινοί στρατιωτικοί μιλούν για τη διαδικασία των βομβαρδισμών στη Γάζα τους οποίους οι ίδιοι διαχειρίζονται.

Κινηματογραφημένοι σε ταράτσες ενός υπερπολυτελούς Τελ Αβίβ, σε αντιδιαστολή με την «αλοιφή» που είναι πια η Γάζα, οι άνθρωποι αυτοί (των οποίων τα πρόσωπα δεν βλέπουμε ποτέ καθαρά και των οποίων οι φωνές είναι ντουμπλαρισμένες) αναφέρονται με όλες τις εφιαλτικές λεπτομέρειες στο τι συμβαίνει στους θαλάμους επιχειρήσεων βομβαρδισμών της Γάζας.

Naza στα ισραηλινά σημαίνει παράπλευρες απώλειες και οι παράπλευρες απώλειες εδώ, είναι αθώοι άνθρωποι τους οποίους σκοτώνουν γνωρίζοντας πολύ καλά ότι είναι αθώοι! Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του στρατιωτικού που αναφέρεται στον βομβαρδισμό ενός παιδιού παρότι οι χρήστες γνώριζαν ότι δεν αποτελεί κίνδυνο. Με κυνισμό στη φωνή ενός αφηγητή ακούμε ότι οι σοροί είναι υπόθεση των σκυλιών.

Είναι τόσο πολλά, τόσο ρεαλιστικά και τόσο βάρβαρα τα όσα με ηρεμία λένε οι στρατιωτικοί στη «Naza» (άλλοι αμετανόητοι υπηρέτες του καθήκοντος, άλλοι με μια σκιά αμφιβολίας στη φωνή τους) που η ταινία σού δίνει την εντύπωση ότι πολύ απλά, για κάποιους η ανθρώπινη ζωή δεν έχει απολύτως καμία αξία. Και αυτό είναι το πιο ανατριχιαστικό όλων όσων προκύπτουν από τις συζητήσεις στο «Naza».

Ως γνωστόν η ταινία, που γυρίστηκε με την υποστήριξη της εφημερίδας «The Guardian», αποκτώντας έτσι μεγαλύτερο κύρος, απέσπασε το βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ της Βενετίας όπου και καταχειροκροτήθηκε. Οπως όμως ήταν αναμενόμενο οι δημιουργοί της βρέθηκαν στο στόχαστρο της κυβέρνησης του Ισραήλ κατηγορούμενοι για «προδοσία του κράτους», επειδή αποκάλυψαν τη συστηματική εξόντωση αμάχων στη Γάζα. Επειδή, δηλαδή, είπαν την αλήθεια.

Γυναικείο θρίλερ

Το υπερπολυτελέστατο σπίτι της πολιτείας Βερμόν όπου λαμβάνει χώρα το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας «Το ημερολόγιο της Βέριτι» (Verity, ΗΠΑ, 2026) αποδεικνύεται ιδανικός σκηνικός χώρος για τη δημιουργία ενός ευπρεπούς ψυχολογικού θρίλερ, παρμένου από μπεστ σέλερ της ιδιαίτερα δημοφιλούς και στην Ελλάδα Κάθριν Χούβερ.

Κάθε γωνιά του σπιτιού αξιοποιείται δημιουργικά από τον σκηνοθέτη Μάικλ Σογουόλτερ, ο οποίος αποφεύγοντας τα κουραστικά κλισέ της πλειονότητας αυτού του τύπου των θρίλερ, παρακολουθεί το μυστήριο πίσω από τη σχέση μιας άσημης συγγραφέως, της Λόουεν (Ντακότα Τζόνσον), με το ζευγάρι στο οποίο έχει προσκληθεί να συγκατοικήσει προκειμένου, με το αζημίωτο, να ολοκληρώσει ως συγγραφέας-φάντασμα (ghost writer) το μυθιστόρημα μιας άλλης συγγραφέως, της καταξιωμένης, διάσημης Βέριτι Κρόφορντ (Αν Χάθαγουεϊ).

Γιατί όμως η Λόουεν νιώθει ότι η Βέριτι, που είναι παράλυτη και σε αναπηρικό καροτσάκι, την παρακολουθεί; Και τι μπορεί να περιέχει η «αυτοβιογραφία» της Βέριτι την οποία η Λόουεν ανακαλύπτει τυχαία σε ένα στικάκι στο γραφείο της πρώτης;

«Ο άνθρωπος που γράφει μια αυτοβιογραφία, δεν μπορεί να είναι αρεστός» γράφει η Βέριτι στο κείμενό της και από αυτό δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για το στήσιμο ενός «γυναικείου θρίλερ» στο οποίο, όμως, το περισσότερο ενδιαφέρον προκαλεί ο κεντρικός ανδρικός χαρακτήρας της ταινίας, ο Τζέρεμι (Τζος Χάρτνετ), σύζυγος της Βέριτι. Αυτός είναι ο ουσιαστικότερος ρόλος της ιστορίας, πολύ πιο σύνθετος απ’ όσο στην αρχή νομίζεις ότι θα είναι παρότι από την αρχή υποψιάζεσαι ότι η θέση του είναι κάτι σαν του «μπαλαντέρ».

Ενα δέντρο παρατηρεί

Με τη «Σιωπηλή φίλη» (Silent friend, διεθνής συμπαραγωγή 2026), η ουγγαρέζα σκηνοθέτις Ιντικο Ενιέντι, γνωστή από την ταινία «Η ψυχή και το σώμα», μας οδηγεί στην καρδιά του βοτανικού κήπου της πανεπιστημιούπολης στο Μάλμπουργκ της Γερμανίας όπου ορθώνεται ένα επιβλητικό θηλυκό δέντρο Γκίνγκο Μπιλόμπα. Αυτό το δέντρο, θα έχει τον ρόλο του σιωπηλού μάρτυρα που για περισσότερο από έναν αιώνα «παρακολουθεί» τους ρυθμούς «μεταμόρφωσης» του ανθρώπου. Στο 2020, ο Τόνι (Τόνι Λιούνγκ), κορυφαίος νευροεπιστήμονας από το Χονγκ Κονγκ, ειδικευμένος στη μελέτη του βρεφικού εγκεφάλου, ξεκινά ένα απρόσμενο πείραμα με ένα αιωνόβιο δέντρο, εγκλωβισμένος στον χώρο του πανεπιστημίου εξαιτίας της πανδημίας. Το 1972, ο Χάνες (Εντζο Μπρουμ), νεαρός φοιτητής βιολογίας, μετουσιώνει τον ανεκπλήρωτο έρωτά του για την Γκούντουλα (Μαρλένε Μπούρο), συγκάτοικό του στην εστία, συμφωνώντας να τη βοηθήσει να μελετήσει το γεράνι στο περβάζι του παραθύρου της. Και το 1908, η Γκρέτε (Λούνα Βέντλερ), η πρώτη φοιτήτρια του Πανεπιστημίου, αφού κερδίσει τη μάχη με την αρτηριοσκληρωτική ανδρική εξουσία του Πανεπιστημίου (η σκηνή της «ανάκρισής» της από την επιτροπή που θα εγκρίνει την εγγραφή της είναι από τις καλύτερες της ταινίας) θα έρθει σε επαφή με τον κόσμο των φυτών μέσα από τον φακό της φωτογραφικής μηχανής. Αυτές είναι οι τρεις περίοδοι και οι τέσσερις ήρωες που μας προσκαλούν στον κόσμο της ταινίας, που θεματολογικά τουλάχιστον είναι μια από τις πιο πρωτότυπες που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια. Η Ενιέντι δίνει τεράστια σημασία στην καταλυτική θέση της γυναίκας αφού σε όλα τα «επεισόδια», η λύση είναι γένους θηλυκού (όπως και το δέντρο). Εσκεμμένα ή μη, με πολύ τρυφερό, σιωπηλό και ουσιαστικό τρόπο, αυτή η ταινία μάς υπενθυμίζει ότι ο κόσμος της φύσης, είναι ο κόσμος μας. Ο πλανήτης Γη είναι το σπίτι μας. Χωρίς ποτέ να λειτουργεί στρατευμένα, η «Σιωπηλή φίλη» αποκτά επικαιρότητα λέγοντας ότι ίσως θα έπρεπε να είμαστε πιο προσεκτικοί και να αντιμετωπίζουμε τον κόσμο της φύσης με μεγαλύτερο σεβασμό από το να τον καταστρέφουμε.