Μια εκτενής μελέτη σε 200.000 ταινίες αποκαλύπτει ότι οι γυναίκες δημιουργοί προσφέρουν σημαντικά υψηλότερη «απόδοση επένδυσης», ενώ η βιομηχανία του Χόλιγουντ εξακολουθεί να μην τις πληρώνει όσο τους άνδρες.
Στην εποχή που τα κινηματογραφικά στούντιο αναζητούν τη «χρυσή τομή» ανάμεσα στην καλλιτεχνική ποιότητα και την εμπορική επιτυχία, τα δεδομένα έρχονται να καταρρίψουν έναν από τους πιο ανθεκτικούς μύθους της βιομηχανίας του θεάματος: ότι οι παραγωγές με γυναίκες στο τιμόνι ενέχουν υψηλότερο οικονομικό ρίσκο.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό «Frontiers in Communication» και παρουσιάστηκε από την εφημερίδα «The Times», ανέλυσε περίπου 200.000 ταινίες που κυκλοφόρησαν κατά την τελευταία τριακονταετία, μεταξύ 1994 και 2023. Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν πως οι ταινίες που γράφονται και σκηνοθετούνται από γυναίκες αποφέρουν κατά μέσο όρο υψηλότερα κέρδη σε σύγκριση με εκείνες που παράγονται αποκλειστικά από άνδρες. Παράλληλα, οι παραγωγές με γυναικεία παρουσία τόσο στη σκηνοθεσία όσο και στο σενάριο κατέγραψαν «κατά μέσο όρο 25% υψηλότερη απόδοση επένδυσης».
Πρόσφατες εμπορικές επιτυχίες επιβεβαιώνουν στην πράξη αυτά τα στατιστικά δεδομένα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ταινία «Barbie», σε σενάριο και σκηνοθεσία της Γκρέτα Γκέργουιγκ, η οποία ξεπέρασε το ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε εισπράξεις παγκοσμίως το 2023.
Στον τομέα των κινουμένων σχεδίων, η σεναριογράφος Τζένιφερ Λι υπογράφει τα σενάρια των ταινιών «Frozen» και «Frozen 2», δύο από τις πιο κερδοφόρες παραγωγές στην ιστορία του κινηματογράφου. Επιπλέον, η ταινία «Captain Marvel», συνυπογεγραμμένη από τις Τζενέβα Ρόμπερτσον – Ντουάρτε και Αννα Μπόντεν μαζί με τον Ράιαν Φλεκ, ξεπέρασε επίσης το ένα δισεκατομμύριο δολάρια στο παγκόσμιο box office, ενώ πιο πρόσφατα «Ο διάβολος φοράει Prada 2», με σενάριο της Αλίν Μπρος ΜακΚένα, συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του 2026.
Ωστόσο, πίσω από αυτή την αδιαμφισβήτητη επιτυχία διαπιστώνεται ένα σημαντικό χάσμα ως προς τα διαθέσιμα budgets μεταξύ των δύο φύλων. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, καμία ταινία που ανήκει στο 1% των παραγωγών με τα υψηλότερα budgets δεν σκηνοθετήθηκε από γυναίκα. Ανάμεσα σε αυτές τις υψηλού προϋπολογισμού παραγωγές, οι πέντε ταινίες που γράφτηκαν από γυναίκα αλλά σκηνοθετήθηκαν από άνδρα σημείωσαν μέσο κέρδος κατά περίπου 85 εκατομμύρια ευρώ υψηλότερο σε σχέση με τις ταινίες που γράφτηκαν και σκηνοθετήθηκαν αποκλειστικά από άνδρες. Οπως επισημαίνει η μελέτη, «μια παραγωγή με χαμηλότερο budget μπορεί να εμφανίζει καλύτερη απόδοση επένδυσης», αλλά παράλληλα αναδεικνύεται το διαρκές χάσμα στους πόρους που διατίθενται σε άνδρες και γυναίκες σκηνοθέτες.
Εντονες ανισότητες
Η εφημερίδα «The Times» υπενθυμίζει πως, παρά την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στη βιομηχανία του κινηματογράφου μετά το κίνημα MeToo το 2017, οι ανισότητες παραμένουν έντονες. Η Κλόι Ζάο, μόλις η δεύτερη γυναίκα που απέσπασε το Οσκαρ σκηνοθεσίας, έχει αναφερθεί στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στον συγκεκριμένο κλάδο, υπογραμμίζοντας ότι «η βιομηχανία δεν είναι δομημένη ώστε να ενισχύει τη γυναικεία ηγεσία». Αντίστοιχα, η σκηνοθέτις Ολίβια Γουάιλντ έχει μιλήσει ανοιχτά για τον «παράγοντα μισογυνισμού που ορίζει τη βιομηχανία του κινηματογράφου».
Ακόμα το πόρισμα της μελέτης δεν αποτελεί έκπληξη για την Κέιτι Μπέιλιφ, γενική διευθύντρια του οργανισμού Women in Film & TV του Ηνωμένου Βασιλείου. Η ίδια θεωρεί ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν «το χάσμα ανάμεσα στην αποδεδειγμένη επιτυχία των ταινιών με γυναικεία συμμετοχή και τη συνεχιζόμενη απροθυμία της βιομηχανίας να επενδύσει στις γυναίκες στα ανώτερα επίπεδα».
Οπως δήλωσε, «τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η επένδυση στις γυναίκες δεν είναι μόνο το σωστό, αλλά και μια οικονομικά συνετή απόφαση», τονίζοντας ότι το ερώτημα πλέον δεν είναι «αν οι γυναίκες μπορούν να πετύχουν δημιουργικά ή εμπορικά, αλλά γιατί η βιομηχανία συνεχίζει να εμποδίζει την πρόοδό τους».