Σε μια τέχνη που δεν παύει να αναζητάει νέες γλώσσες, φόρμες και τρόπους να συνομιλεί με την εποχή της, η ανάδειξη της επόμενης γενιάς δημιουργών αποτελεί ίσως την πιο ουσιαστική επένδυση στο μέλλον της. Με αυτή τη φιλοσοφία, το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν εγκαινίασε χθες τον θεσμό του Βραβείου Νέας Σκηνοθέτιδος / Νέου Σκηνοθέτη.
Στην τελετή που πραγματοποιήθηκε στη Σκηνή Φρυνίχου του Θεάτρου Καρόλου Κουν, νικήτρια αναδείχθηκε η Σοφία Αντωνίου για τη σκηνοθεσία της παράστασης «Αμλετ (machine)» στο Θέατρο Πορεία την περασμένη σεζόν. Η σκηνοθέτις κέρδισε την ψήφο των Μάνου Βαβαδάκη, Μαριάννας Κάλμπαρη, Γιώργου Κουτλή, Γεωργίας Μαυραγάνη και Γιάννη Μόσχου που αποτελούσαν την κριτική επιτροπή και μαζί το χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ.
Η Σοφία Αντωνίου μεγάλωσε στον Βόλο, ενώ σπούδασε Ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και σκηνοθεσία στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Ως σκηνοθέτιδα έχει υπογράψει δουλειές όπως η ταινία μικρού μήκους «Το κορίτσι που δεν μπορούσε να κοιμηθεί» και οι παραστάσεις «Φαέθων» στο φετινό Φεστιβάλ Φιλίππων και «Η ζωή, τα γηρατειά κι ο θάνατος μιας γυναίκας του λαού» στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. «Είναι πολύ σημαντικό που ξεκινάει αυτός ο θεσμός, αντίστοιχος με των ηθοποιών, για να δώσει θάρρος, μια ανατροφοδότηση, κουράγιο και δύναμη στους νέους σκηνοθέτες για να συνεχίσουν αυτό που κάνουν», επισημαίνει η νικήτρια μιλώντας στο «Νσυν». «Από την παράσταση με την οποία διακρίθηκα, κρατάω το ότι δεν φοβήθηκα ν’ ασχοληθώ με το σπουδαίο, κλασικό, ποιητικό κείμενο του Σαίξπηρ που έχει παιχτεί χιλιάδες φορές και το έχουμε δει ερμηνευμένο από μεγάλους καλλιτέχνες. Νιώθω ότι τέτοια κείμενα με προχωράνε μπροστά και χρειάζεται η ενασχόληση μαζί τους για να παραμείνουν ζωντανά στον χρόνο», συνεχίζει η σκηνοθέτιδα.
Ο Κωνσταντίνος Αβράμης
Συνυποψήφιός της ήταν ο Κωνσταντίνος Αβράμης για τη σκηνοθεσία της παράστασης «Ο παρείσακτος» που ανέβηκε την περυσινή σεζόν στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Ο αθηναίος σκηνοθέτης σπούδασε Φιλοσοφία στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, ενώ έκανε το μεταπτυχιακό του στη Συγκριτική Δραματουργία και την Ερευνα στην Παράσταση στο Πανεπιστήμιο Γκαίτε της Φρανκφούρτης και στην Ακαδημία Θεάτρου του Uniarts στο Ελσίνκι. Μαζί με την Ελένη Νιωτάκη έχει ιδρύσει την εταιρεία θεάτρου dispositif υπογράφοντας παραστάσεις όπως «Tanikō» στο Studio Μαυρομιχάλη και «αγωνία ιερή. Εύα Palmer Σικελιανού». «Θα ήθελα όταν βλέπει κάποιος μια παράσταση που δεν ξέρει ότι την έχουμε φτιάξει εγώ κι η ομάδα μου, να το καταλαβαίνει όταν παρατηρεί ότι κάπου τα πράγματα τον εκπλήσσουν. Οταν η πλοκή, οι χαρακτήρες κι η ανάπτυξη του έργου δεν πάνε απλώς να ικανοποιήσουν τη συγκίνηση, την προβλεπόμενη εξέλιξη. Αυτό που μπορούμε να προσφέρουμε είναι η ανάμειξη του πολιτικού με τον φιλοσοφικό λόγο, μέσα από ιστορίες που έχουν προφανώς μια συναισθηματικότητα όπως οι μεταμοσχεύσεις καρδιάς που ήταν το θέμα του “Παρείσακτου”», τονίζει ο Κωνσταντίνος Αβράμης.
Η Νοεμή Βασιλειάδου
Ετερη υποψήφια στον νέο θεσμό του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν ήταν η Νοεμή Βασιλειάδου για τη σκηνοθετική επιμέλειά της στην παράσταση «Κλημεντίνες χωρίς κουκούτσια» στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου το 2025. Η θεσσαλονικιά δημιουργός είναι απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου και της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με μεταπτυχιακό στις Πολιτισμικές και Κινηματογραφικές Σπουδές στο ΕΚΠΑ. Ούσα ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Θεάτρου Τροχιές, σκηνοθέτησε παραστάσεις όπως «Τα σπίτια αλλάζουν θέση τη νύχτα» στο Θέατρο Χώρος και Αμαλία. «” Οι Κλημεντίνες” μού θύμισαν το γιατί κάνουμε αυτή τη δουλειά και πώς όταν φυτεύεις ένα σπόρο δεν μπορεί ν’ ανθίσει σε μια μέρα ούτε καν όταν παράγεις 3.000 στρέμματα την ημέρα. Κάπως πρέπει να ξαναγυρίσουμε στη φροντίδα, στον χώρο και στον χώρο που δίνεις σε κάτι για ν’ ανθίσει. Η έρευνα σε σχέση με την παράσταση και τον κόσμο των λαϊκών αγορών, μ’ έφερε πιο κοντά σε πρωταρχικά ερωτήματα για το πώς παράγουμε και καταναλώνουμε την τέχνη», υπογραμμίζει η σκηνοθέτις, η οποία έχει τιμηθεί επίσης εξ ημισείας με τη Μαριάμ Ρουχάτζε το 2025 με το βραβείο Ελευθερία Σαπουντζή.
Η Ειρήνη Λαμπρινοπούλου
Η τέταρτη της παρέας των υποψηφίων ήταν η Ειρήνη Λαμπρινοπούλου, σκηνοθέτιδα της παράστασης «Η λυγερή» που ανέβηκε το 2024 στην Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών του Εθνικού Θεάτρου. Η ίδια είναι απόφοιτος του τμήματος Σκηνοθεσίας της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, ενώ έχει εργαστεί ως βοηθός σκηνοθέτη των Τόμας Οστερμάιερ, Σοφίας Βγενοπούλου κι Ελένης Ευθυμίου μεταξύ άλλων. Εχει σκηνοθετήσει παραγωγές όπως «Μαρτυρία μιας κλεμμένης εφηβείας» στο Θέατρο Τέχνης και «Σταφιδόκαμπος» στο πλαίσιο του θεσμού «Ολη η Ελλάδα ένας πολιτισμός». «Η υποψηφιότητά μου ήταν για μένα μια ελπίδα, συνολική αναγνώριση μιας πορείας και μεγάλη χαρά. Στους νέους δημιουργούς δεν θα έλεγα ότι υπάρχει μια κοινή φόρμα ή αισθητική αλλά περισσότερο μια κοινή ανάγκη να συζητήσουμε πράγματα που μέχρι πρότινος μπορεί να μην μπορούσαν να συζητηθούν και να βρουν νέες φόρμες στο θέατρο», δηλώνει η Ειρήνη Λαμπρινοπούλου.
Ο Δημήτρης Χαραλαμπόπουλος
Την πεντάδα ολοκλήρωσε ο Δημήτρης Χαραλαμπόπουλος, ο οποίος σκηνοθέτησε το «Μα γκραν’ μα» στην Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών του Εθνικού Θεάτρου το 2024. Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών και του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, ο πατρινός καλλιτέχνης έχει σκηνοθετήσει παραστάσεις όπως «Βέρθερος ή Εκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα» στο Θέατρο Σφενδόνη και την ταινία μικρού μήκους «Η μεγαλύτερη μέρα του κόσμου». «Οταν κάνω θέατρο, αναζητώ έναν χώρο να φτιάξω έναν τόπο όπου μπορεί ο θεατής απ’ όπου κι αν έρχεται, όποιος κι αν είναι, να νιώσει την ασφάλεια, να διαπραγματευτεί με τον εαυτό του ζητήματα δύσκολα που δεν τα διαπραγματεύεται κάθε μέρα. Οι άνθρωποι ερχόμαστε στο θέατρο φοβερά πληγωμένοι από την ζωή κι εκεί είναι αναγκαίο ν’ ανοίγει μια χαραμάδα και να πέφτει φως σε περιοχές που δεν θέλουμε να φωτίσουμε στην καθημερινότητά μας», καταλήγει ο Δημήτρης Χαραλαμπόπουλος.