Αποκλειστικό: Ανήλικοι μεταξύ των χάκερ που χτύπησαν τα ψυγεία στη Γαλλία – Καμπανάκι για τα ελληνικά συστήματα

Νέα στοιχεία για τις κυβερνοεπιθέσεις που προκάλεσαν προβλήματα στη λειτουργία επαγγελματικών ψυγείων και καταψυκτών στη Γαλλία φέρνει στο φως η έρευνα των αρμόδιων υπηρεσιών. Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», οι γαλλικές αρχές έχουν εντοπίσει τα ψηφιακά ίχνη τεσσάρων νεαρών, μεταξύ των οποίων και ανήλικοι, οι οποίοι φέρονται να συνδέονται με τις επιθέσεις. Πρόκειται για δύο Γάλλους, έναν Ιταλό και έναν υπήκοο Μάλτας, ηλικίας 15, 17,5 και 18 ετών.

Παράλληλα, οι ερευνητές αναζητούν ακόμη τα ίχνη τριών επιπλέον προσώπων που φέρονται να συμμετέχουν στη δραστηριότητα της συγκεκριμένης διαδικτυακής κοινότητας. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς οι γαλλικές υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας επιχειρούν να χαρτογραφήσουν το σύνολο του δικτύου και να διαπιστώσουν εάν πίσω από τους νεαρούς υπάρχουν και άλλα πρόσωπα με ευρύτερο ρόλο.

Το μυστήριο με τις επιθέσεις χωρίς οικονομικά ανταλλάγματα

Από τα πρώτα περιστατικά στη Γαλλία, οι υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας προσπαθούσαν να εντοπίσουν τους υπευθύνους, αντιμετωπίζοντας ένα ασυνήθιστο στοιχείο: οι επιθέσεις δεν συνοδεύονταν από κάποιο αίτημα για λύτρα ή άλλου είδους αντάλλαγμα. Η απουσία οικονομικού κινήτρου αποτέλεσε ένα από τα βασικά ερωτήματα της έρευνας, καθώς οι παρεμβάσεις προκαλούσαν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία επιχειρήσεων και μπορούσαν να οδηγήσουν στην απόσυρση μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας παρακολουθούσαν το ψηφιακό αποτύπωμα των εμπλεκομένων καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κατά την οποία σημειώνονταν οι επιθέσεις. Στο πλαίσιο αυτό υπήρξε επικοινωνία με ορισμένους από τους νεαρούς που εντοπίστηκαν, ενώ τους απεστάλησαν προειδοποιήσεις να διακόψουν τη δραστηριότητά τους. Οι επαφές αυτές φέρεται να πραγματοποιήθηκαν μέσα από το περιβάλλον του σκοτεινού διαδικτύου (dark web).

Ωστόσο, παρά τις προειδοποιήσεις, οι επιθέσεις δεν σταμάτησαν. Το τελευταίο περιστατικό καταγράφηκε τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Νοεμβρίου, όταν προβλήματα σε συστήματα ψύξης αναφέρθηκαν σε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Σουηδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και η Εσθονία.

Γιατί οι γαλλικές αρχές δεν προχωρούν ακόμη σε συλλήψεις

Το γεγονός ότι έχουν εντοπιστεί ορισμένοι από τους εμπλεκομένους δεν σημαίνει ότι η έρευνα έχει ολοκληρωθεί. Αντιθέτως, σύμφωνα με τις πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», οι γαλλικές αρχές επιδιώκουν να φτάσουν στην πλήρη χαρτογράφηση της διαδικτυακής κοινότητας, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι σε αυτήν συμμετέχουν και ενήλικοι.

Το βασικό ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν οι νεαροί έδρασαν αυτοβούλως ή εάν υπήρξαν πρόσωπα που τους καθοδήγησαν ή τους ενθάρρυναν να συνεχίσουν τις επιθέσεις. Μέχρι τώρα δεν υπάρχουν συμπεράσματα που να συνδέουν τους συγκεκριμένους δράστες με κάποια διεθνή οργάνωση ή ευρύτερο σχέδιο αποσταθεροποίησης. Οι ερευνητές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο η αρχική ομάδα να κινήθηκε με κίνητρα που σχετίζονται με την πρόκληση αναστάτωσης και την αντικοινωνική διαδικτυακή συμπεριφορά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και ορισμένα στοιχεία από το προσωπικό υπόβαθρο των νεαρών που έχουν εντοπιστεί. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η έρευνα περιλαμβάνει περιπτώσεις ατόμων που είχαν αντιμετωπίσει κοινωνικές δυσκολίες, όπως περιστατικά εκφοβισμού, αλλά και προσωπικές απώλειες κατά την περίοδο της πανδημίας. Τα στοιχεία αυτά εξετάζονται στο πλαίσιο της προσπάθειας να αποσαφηνιστούν τα κίνητρα πίσω από τη δράση τους.

Ένα ακόμη στοιχείο που προβληματίζει τις γαλλικές αρχές είναι η έκταση της παρέμβασης στα δίκτυα VPN. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, επηρεάστηκαν περισσότερα από 450 διαφορετικά VPN, ενώ η χρήση τους καταγράφηκε στη Γαλλία και όχι σε χώρες όπως η Ρωσία ή το Καζακστάν, από τις οποίες συχνά επιχειρείται να αποκρυφθεί η προέλευση κυβερνοεπιθέσεων.

Το καμπανάκι για τα ελληνικά σούπερ μάρκετ και τις εταιρείες logistics

Η υπόθεση έχει και ελληνικό ενδιαφέρον. Αρμόδιοι για ζητήματα κυβερνοασφάλειας που μίλησαν στα «ΝΕΑ» επισημαίνουν ότι αντίστοιχα περιστατικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν και επιχειρήσεις στην Ελλάδα, εφόσον χρησιμοποιούν συστήματα ψύξης με το ίδιο λογισμικό και την ίδια τεχνολογική υποδομή με εκείνα που δέχθηκαν τις επιθέσεις στο εξωτερικό.

Το ζήτημα αφορά κυρίως τα σούπερ μάρκετ, τις αποθήκες τροφίμων και τις εταιρείες logistics που διαχειρίζονται ψυγεία και θαλάμους αποθήκευσης προϊόντων σε ελεγχόμενες θερμοκρασίες. Η κοινή τεχνολογική βάση που χρησιμοποιούν επιχειρήσεις διαφορετικών χωρών μπορεί να δημιουργήσει παρόμοια σημεία ευπάθειας, εάν δεν έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα προστασίας.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ελέγξουν άμεσα ποιος έχει απομακρυσμένη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις τους, εάν αυτή η πρόσβαση είναι επαρκώς προστατευμένη και εάν τα συστήματα ελέγχου διαθέτουν ενημερωμένο λογισμικό. Η ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών δεν αφορά πλέον μόνο την προστασία δεδομένων, αλλά συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία των εγκαταστάσεων και την ασφάλεια των προϊόντων που αποθηκεύονται σε αυτές.

Οι συστάσεις των γαλλικών αρχών

Το γαλλικό κέντρο κυβερνοασφάλειας CERT-FR έχει εκδώσει συστάσεις για την προστασία των συστημάτων ψύξης. Μεταξύ άλλων, προτείνει να μην υπάρχει άμεση έκθεση των συστημάτων ελέγχου στο διαδίκτυο, η απομακρυσμένη πρόσβαση να πραγματοποιείται μέσω ασφαλούς VPN ή προστατευμένου δικτύου, να ελέγχονται οι ρυθμίσεις απόψυξης και να εγκαθίστανται οι απαραίτητες ενημερώσεις λογισμικού.

Παράλληλα, συνιστά την αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης και προειδοποιεί ότι η επαναφορά μιας συσκευής στις εργοστασιακές ρυθμίσεις δεν αρκεί, εάν εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένη στο διαδίκτυο και να παρουσιάζει τα ίδια κενά ασφαλείας.

Οι επιθέσεις στα επαγγελματικά ψυγεία αναδεικνύουν ότι οι κυβερνοαπειλές μπορούν πλέον να επηρεάσουν άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα και την καθημερινή λειτουργία επιχειρήσεων. Για τις ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τις εταιρείες logistics, η έγκαιρη θωράκιση των συστημάτων ψύξης αποτελεί πλέον ζήτημα επιχειρησιακής συνέχειας και προστασίας των προϊόντων.