Γιώργος Πατεράκης στα «ΝΕΑ»: «Εχουμε μουδιάσει, δεν αντιδράμε πια»

^«Επειδή το μέλλον δεν λέει να έρθει και το παρόν δεν λέει να φύγει…». Με αυτή τη διορατική και στοχαστική φράση, ο Γιώργος Πατεράκης εξηγεί το σύμπαν του νέου εγχειρήματός του που παρουσιάζει. Ο πολυδιάστατος συνθέτης και δημιουργός με αφορμή τις επερχόμενες παραστάσεις υπό τον τίτλο «The Future» (Το Μέλλον) μέσα από το MusiCoMedia Show όπως το χαρακτηρίζει, καταθέτει τον προβληματισμό του σχετικά με το χθες, το σήμερα και τα προφητικά – ή τελικά εφιαλτικά – σενάρια για την πορεία της ανθρωπότητας.

Τι είναι τελικά ένα MusiCoMedia Show; Ο Γιώργος Πατεράκης εξηγεί: «Αυτές οι παραστάσεις ασχολούνται συνήθως με ένα ζήτημα, ή έχουν ένα κεντρικό θέμα το οποίο παρουσιάζεται μέσα από μουσική, λόγο και πολυμέσα.

Τα τρία αυτά στοιχεία δεν είναι διακοσμητικά αλλά συνδέονται οργανικά και αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους για να παρουσιάσουν, να σχολιάσουν, ή να πάρουν θέση απέναντι στο εκάστοτε κεντρικό ζήτημα της παράστασης. Είναι κάπως σαν στοχασμός πάνω σε κάποιο θέμα, και επειδή κάτω από τον λόγο, τη μουσική και τα βίντεο σέρνεται ένα, ας πούμε, σαρδόνιο χιούμορ, έκανα την εξυπνάδα και αποφάσισα να λέω αυτά τα θεάματα musi-co-media».

Η αφετηρία της παράστασης «The Future» κρύβεται σε δύο ιστορικές τηλεοπτικές στιγμές του BBC, οι οποίες φωτίζουν το πώς φανταζόμασταν το αύριο: «Μία εκπομπή με τον Αρθουρ Κλαρκ, του 1964, και μια με κάτι σχολιαρόπαιδα του 1966, που τους ζητούν να πουν πώς βλέπουν το έτος 2000. Η κεντρική ιδέα της παράστασης είναι λοιπόν αυτό το δίπολο μεταξύ της αισιοδοξίας του μεγαλοφυούς ενηλίκου στον οραματισμό του μέλλοντος, σε αντιδιαστολή με την σκοτεινή και κατηφή πρόβλεψη της άβγαλτης παιδικότητας για το ίδιο θέμα». Ενώ ο Κλαρκ προέβλεπε τεχνολογικά θαύματα, ψηφιακούς νομάδες και smartphones, τα παιδιά του 1966 προειδοποιούσαν για μαζική ανεργία, ψηφιακή απομόνωση, απώλεια ταυτότητας και μια παγκόσμια, συνθλιπτική πλήξη. «Οι μελλοντικές αυτές προβλέψεις είναι για εμάς πλέον παρελθόν, ενώ το δικό μας μέλλον προδιαγράφεται από το παρόν. Το παρόν μιας Δύσης διεφθαρμένων ηγετών, λοβοτομημένων πολιτών και εθνών – κανιβάλων», λέει ο συνθέτης.

Παρά την καταιγιστική ροή ερεθισμάτων που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη πραγματικότητα, η πρόβλεψη για μια γενικευμένη πλήξη παραμένει επίκαιρη. «Νομίζω πως η παγκόσμια πλήξη είναι από τις πιο εύστοχες προβλέψεις των παιδιών. Οχι μόνο δεν μας λείπουν τα ερεθίσματα, αλλά η πληθώρα τους, η συχνότητα και η έντασή τους έχουν μουδιάσει το κεντρικό νευρικό μας σύστημα που έχει πάψει πλέον να αντιδρά. Ποτέ δεν φανταζόμασταν ότι σημερινές εικόνες, ισοδύναμες με τις εικόνες του Μπούχενβαλντ και του Νταχάου, θα κατέκλυζαν την καθημερινότητά μας στα σόσιαλ και παντού και δεν θα άνοιγε ρουθούνι».

«Λόγος να ζει κανείς»

Μπροστά σε αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα και την προσωπική του αγωνία, ο Γιώργος Πατεράκης βρίσκει διέξοδο στη θεωρία, αλλά και στη συλλογική δράση και τη δημιουργία: «Προτιμώ να μιλήσω ως κανονικός άνθρωπος και όχι ως δημιουργός.

Η αγωνία μου βρίσκει αποκούμπι στους νέους, στους Γάλλους, στους Αλβανούς, στις πλατείες και στους δρόμους. Βρίσκει παρηγοριά στην αντίσταση απέναντι στην ωμότητα. Οχι μόνον η μουσική αλλά και ολόκληρη η φωτεινή πλευρά της ανθρώπινης δημιουργίας, ευφυίας και πνευματικότητας, σε οποιονδήποτε γνωστικό τομέα, είναι όχι μόνον αντίσταση και καταφύγιο αλλά και πραγματικός λόγος να ζει κανείς».

Μια θεατρική – μουσική εμπειρία μπορεί να μετατοπίσει την οπτική των θεατών απέναντι στο αύριο; «Ξέρω ότι δεν θα έχει αλλάξει το παραμικρό παρά, στην καλύτερη περίπτωση, να δημιουργηθεί ένα στιγμιαίο σκίρτημα. Από κει και πέρα, το τι θα έκανα, αν είχα κάποια μαγική επιρροή, αυτό είναι άλλο ερώτημα και έχει καθαρή απάντηση: θα ξέχυνα όλες και όλους στο Σύνταγμα. Για πόσο; Για πάντα, μέχρι να σβήσει ο ήλιος».