- Advertisement -
Κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο παραμένει το γεγονός ότι έχουν εκδοθεί δεκαέξι πολυσέλιδοι τόμοι με τις επιφυλλίδες (θα κυριολεκτούσαμε αν τις χαρακτηρίζαμε ως σύντομα δοκίμια) του Αγγελου Τερζάκη, τις δημοσιευμένες μέσα σε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες στο «Βήμα». Αν επιλέγουμε τον πέμπτο, κατά σειρά, τόμο με τον τίτλο «Ενας μεταβαλλόμενος κόσμος» που εκδόθηκε στα 1983, είναι γιατί, γραμμένα όλα τα κείμενά του (και τα πενήντα ένα) και δημοσιευμένα μέσα στο 1968, μας ξαναθυμίζουν την πολλαπλή, από κάθε πλευρά, σημασία της «στάσης» του Τερζάκη κατά τη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας. Oπως σημειώνει άλλωστε και ο ίδιος στην αρχή ενός κειμένου του με τον τίτλο «Eνα παρδαλό φαινόμενο»: «Η στήλη τούτη, όπως θα έχει προσέξει ο αναγνώστης, μια μόνο φιλοδοξία υπηρετεί: να ενημερώνει στα σύγχρονα ρεύματα ιδεών που διαμορφώνουν τον κόσμο.
Για να το πετύχει, όσο βέβαια γίνεται, φυσικό είναι να αντλεί από νέα βιβλία ή και άρθρα, συνεντεύξεις, που περιέχουν είτε τη γνώμη ανθρώπων που μελέτησαν τις διάφορες εκδηλώσεις της εποχής μας, είτε θέλουν ως ένα σημείο να την επηρεάσουν». Με άλλα λόγια, χρησιμοποιώντας μια ζέουσα αφορμή, όπως του την έδινε η ξένη επικαιρότητα, να μπορεί να γράφει για το μέγα θέμα της ελευθερίας, όπως θα ήταν αδύνατον να το πράξει χρησιμοποιώντας τα σκανδαλωδώς πολλά περιστατικά καταπίεσης και ανελευθερίας που ολοκληρώνονταν καθημερινά μέσα στο καθεστώς των συνταγματαρχών.
Μιλούσε δηλαδή για το σκοινί του κρεμασμένου στο σπίτι του γείτονα, γιατί δεν μπορούσε να μιλήσει για το σκοινί που έσφιγγε τον δικό μας λαιμό. Φτάνει να αναφέρουμε ορισμένα, ελαχιστότατα, από τα ονόματα των συγγραφέων και των στοχαστών, όπως είναι για παράδειγμα ο Μοράβια, ο Ευδοκίμοφ, ο Χάξλεϊ, ο Κοζέφ, ο Μαρκούζε, που με τον λόγο τους δίνουν όχι μόνο το έναυσμα για να ξεδιπλωθεί η στοχαστική δεινότητα του Τερζάκη, αλλά και για να συνειδητοποιήσουμε το εύρος των προβλημάτων όπως στοίχειωσαν τον ευρωπαϊκό 20ό αιώνα και ακέραιο το μετέφερε σε μας ο δημιουργός της «Πριγκιπέσας Ιζαμπώς».
Comments are closed.