- Advertisement -
Στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης δύσκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι η πόλη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις σημαντικότερες αλλαγές που συντελούνται σήμερα στην ελληνική οικονομία.
Η εκκλησία, το δημαρχείο, τα καφέ και οι ταβέρνες συνθέτουν την εικόνα μιας τυπικής πόλης της ελληνικής περιφέρειας. Λίγα μέτρα πιο μακριά, όμως, βρίσκεται η αφετηρία ενός σχεδίου που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον παραγωγικό χάρτη ολόκληρης της Δυτικής Μακεδονίας. Την αλλαγή αυτή εξάλλου, αναδεικνύει και πρόσφατο δημοσίευμα του Bloomberg, με το διεθνές μέσο να κάνει εκτενή αναφορά στα πλάνα της ΔΕΗ για την περιοχή που ζούσε, μέχρι πρότεινος, από τον λιγνίτη.
Από τα μεγαλύτερα data centers
Εκεί όπου επί δεκαετίες ο λιγνίτης τροφοδοτούσε τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, η ΔΕΗ σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα data centers της Ευρώπης. Το έργο αποτελεί κεντρικό τμήμα ενός ευρύτερου επενδυτικού σχεδίου ύψους περίπου 5,75 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη μετατροπή των πρώην λιγνιτικών περιοχών σε κόμβο πράσινης ενέργειας και τεχνολογίας, αναφέρει χαρακτηριστικά το Bloomberg.
Η πρώτη φάση του data center προβλέπει ισχύ 300 MW, ενώ υπάρχει η δυνατότητα περαιτέρω επέκτασης έως το 1 GW, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητες δεσμεύσεις από παρόχους κλίμακας hyperscalers.
Στο νέο στρατηγικό σχέδιο της ΔΕΗ, το έργο της Κοζάνης αποτελεί ξεχωριστό πυλώνα, με την εταιρεία να έχει προϋπολογίσει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε κεφαλαιουχικές δαπάνες αποκλειστικά για την πρώτη φάση.
H βαθύτερη φιλοδοξία
Το σχέδιο, ωστόσο, δεν περιορίζεται απλώς στην κατασκευή ενός ακόμη κέντρου δεδομένων· η βαθύτερη φιλοδοξία είναι να δημιουργηθεί γύρω από αυτό ένα ολόκληρο νέο οικονομικό οικοσύστημα.
Για δεκαετίες, η ΔΕΗ αποτελούσε τον αδιαμφισβήτητο μεγαλύτερο οικονομικό πυλώνα της περιοχής. Η οικονομία της Δυτικής Μακεδονίας είχε οργανωθεί πέριξ των ορυχείων, των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και των επιχειρήσεων που είχαν ανθήσει γύρω από αυτή τη δραστηριότητα.
Τώρα, η ίδια η εταιρεία επιχειρεί να αξιοποιήσει τις υφιστάμενες υποδομές, τα δίκτυα και τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία που έχουν δημιουργηθεί στην περιοχή για να περάσει στην επόμενη, ψηφιακή εποχή.
Παράλληλα, η ΔΕΗ σχεδιάζει ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης.
Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο για τη Δυτική Μακεδονία περιλαμβάνει περίπου 2.130 MW ΑΠΕ και 860 MW αποθήκευσης, δημιουργώντας έναν πρωτοποριακό ενεργειακό κόμβο που θα μπορεί να τροφοδοτεί με πράσινη ενέργεια και τις ενεργοβόρες ψηφιακές υποδομές.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που καθιστά την Κοζάνη εξαιρετικά ελκυστική στη σημερινή εποχή της τεχνητής νοημοσύνης: η περιοχή διαθέτει τεράστιες εκτάσεις πρώην βιομηχανικής χρήσης, προηγμένες ενεργειακές υποδομές, πυκνά δίκτυα μεταφοράς, τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις υψηλών ταχυτήτων και ανθρώπινο δυναμικό με πολυετή εμπειρία σε μεγάλης κλίμακας ενεργειακά έργα, σημειώνει το μέσο.
Νέα κατηγορία υποδομών
Η ΔΕΗ επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτά τα μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα για να θεμελιώσει μια εντελώς νέα κατηγορία υποδομών.
Η συγκυρία, μάλιστα, είναι εξαιρετικά ευνοϊκή, καθώς η Ευρώπη χρειάζεται απεγνωσμένα ολοένα περισσότερα data centers, διότι η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) αυξάνει εκθετικά τις ανάγκες σε υπολογιστική ισχύ. Έτσι, η Κοζάνη μετατρέπεται από έναν ιστορικό πάροχο ορυκτής ενέργειας σε κεντρικό κόμβο της νέας ψηφιακής οικονομίας.
Το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα ενός τέτοιου τιτάνιου έργου, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους εργαζόμενους που θα απασχολούνται εντός των εγκαταστάσεων του data center. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΔΕΗ, το σύνολο των νέων έργων στη Δυτική Μακεδονία μπορεί να δημιουργήσει έως και 20.000 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευαστική φάση και περίπου 2.000 μόνιμες θέσεις κατά τη λειτουργία.
Ακόμη σημαντικότερη είναι η προοπτική δημιουργίας μιας ολόκληρης νέας αλυσίδας επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Ένα mega data center έχει ανάγκη από εξειδικευμένους μηχανικούς, τεχνικούς, ειδικούς πληροφορικής, τηλεπικοινωνιακές εταιρείες, υπηρεσίες ασφαλείας, εταιρείες συντήρησης, κατασκευαστικές επιχειρήσεις, ενεργειακές υπηρεσίες και πιστοποιημένους προμηθευτές.
Όσο μεγαλώνει η υποδομή, τόσο διευρύνεται και η ανάγκη για επιχειρήσεις που θα επιλέξουν να εγκατασταθούν κοντά της, υλοποιώντας στην πράξη αυτό που η διοίκηση της ΔΕΗ περιγράφει ως τη δημιουργία ενός δυναμικού «technology ecosystem» στη Δυτική Μακεδονία.
Άνθηση επιχειρήσεων
Το κρίσιμο στο ζήτημα αυτό δεν είναι απλώς πόσοι άνθρωποι θα εργάζονται απευθείας στο κέντρο δεδομένων, αλλά πόσες και ποιες νέες επιχειρήσεις θα ανθίσουν γύρω από αυτό.
Σε αυτή τη μεγάλη μετάβαση, καθοριστικό ρόλο αποκτά το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Η ΔΕΗ συνεργάζεται στενά με το ακαδημαϊκό ίδρυμα για τη δημιουργία στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις απαιτήσεις των νέων ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών.
Η περιοχή έχει ήδη θέσει τις στέρεες βάσεις για την ανάπτυξη ενός περιφερειακού οικοσυστήματος που συνδυάζει την τεχνολογία, την καθαρή ενέργεια και την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, στην Κοζάνη αναπτύσσεται ένα ειδικό πράσινο κέντρο δεδομένων που συνδέεται άμεσα με τις ερευνητικές και εκπαιδευτικές ανάγκες του πανεπιστημίου, ενώ στα άμεσα σχέδια περιλαμβάνεται η εγκατάσταση ενός νέου υπερυπολογιστή με πολλαπλές εφαρμογές στην ενέργεια, το περιβάλλον και την αγροδιατροφή.
Έτσι, γεννάται κάτι που πριν από μερικά χρόνια φάνταζε αδιανόητο: μια ελληνική περιφερειακή πόλη που γεφυρώνει την πλούσια ενεργειακή της παράδοση με την αιχμή της έρευνας, της τεχνητής νοημοσύνης και των κέντρων δεδομένων.
Διαχρονική πρόκληση
Η μεγαλύτερη διαχρονική πρόκληση για την ελληνική περιφέρεια υπήρξε πάντοτε η αιμορραγία και η απώλεια του ανθρώπινου κεφαλαίου. Ένα μεγάλο τεχνολογικό έργο τέτοιου βεληνεκούς μπορεί να ανατρέψει αυτή την τάση.
Οι θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης που δημιουργεί προσφέρουν ισχυρά κίνητρα σε μηχανικούς, προγραμματιστές, ερευνητές και τεχνικούς που διαφορετικά θα αναζητούσαν επαγγελματικό μέλλον στα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης ή στο εξωτερικό.
Ακόμη και ένας μόνο εργαζόμενος που επιλέγει να επιστρέψει ή να παραμείνει στην Κοζάνη συμβάλλει καταλυτικά στην τόνωση της τοπικής οικονομίας, δημιουργώντας ζήτηση για κατοικία, εστίαση, ποιοτικές υπηρεσίες, εκπαίδευση, λιανεμπόριο και επαγγελματικές υποδομές.
Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο η συγκεκριμένη επένδυση αποκτά βαρύτητα που υπερβαίνει κατά πολύ την απλή εγκατάσταση διακομιστών και καλωδίων.
Το project της Κοζάνης εντάσσεται αρμονικά σε μια ευρύτερη, πολυεπίπεδη στροφή στρατηγικής του ομίλου της ΔΕΗ.
Τεράστιο επενδυτικό πρόγραμμα
Ο ενεργειακός κολοσσός έχει ανακοινώσει ένα τεράστιο επενδυτικό πρόγραμμα που αγγίζει τα 24,2 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2026–2030, με το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων να κατευθύνεται σε έργα πράσινης ανάπτυξης και υποδομών, οδηγώντας την εγκατεστημένη ισχύ του ομίλου στα 24,3 GW έως το τέλος της δεκαετίας.
Το data center δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη επιχειρηματική κίνηση, αλλά αναπόσπαστο κομμάτι μιας ευρύτερης φιλοσοφίας: η ΔΕΗ δεν επιθυμεί πλέον να περιορίζεται στον ρόλο του παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά επιδιώκει να τοποθετηθεί στο επίκεντρο της νέας οικονομίας που θα καταναλώνει αυτή την ενέργεια.
Και η Κοζάνη αποτελεί το ιδανικότερο πεδίο όπου αυτή η πρωτοποριακή ιδέα παίρνει την πιο σαφή και παραστατική της μορφή.
Εκεί όπου άλλοτε η τοπική οικονομία περιστρεφόταν αποκλειστικά γύρω από τον άνθρακα, το νέο πρότυπο συνδυάζει αρμονικά τις ΑΠΕ, την αποθήκευση ενέργειας, τις προηγμένες ψηφιακές υποδομές, την τεχνητή νοημοσύνη, τα κέντρα δεδομένων, την ακαδημαϊκή έρευνα και την επιχειρηματικότητα.
Σύγχρονο τεχνολογικό οικοσύστημα
Η ίδια η διοίκηση της ΔΕΗ έχει χαρακτηρίσει το mega data center ως τον απόλυτο καταλύτη για τη γέννηση ενός σύγχρονου τεχνολογικού οικοσυστήματος στην περιοχή. Η πρώτη φάση των 300 MW λειτουργεί ως η ασφαλής βάση, ενώ η προοπτική επέκτασης έως το 1 GW ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία ενός εκ των κορυφαίων data centers σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Για την Κοζάνη, επομένως, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς να φιλοξενήσει μια γιγαντιαία τεχνητή υποδομή, αλλά να καταφέρει να μετεξελίξει μια περιοχή με βαριά βιομηχανική και ενεργειακή ιστορία σε έναν ακτινοβόλο κόμβο τεχνολογίας και καινοτομίας για την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η εκκίνηση
Ίσως μάλιστα το πιο ισχυρό συμβολικό στοιχείο όλης αυτής της προσπάθειας να έγκειται στο γεγονός ότι η μετάβαση αυτή δεν εκκινεί από κάποια τεχνητή, νέα πόλη που χτίζεται από το μηδέν στην έρημο, αλλά πατάει γερά πάνω στα θεμέλια και τις υποδομές μιας περιοχής που επί δεκαετίες κράτησε φωτεινή την Ελλάδα.
Τώρα, η Κοζάνη καλείται να κάνει το επόμενο μεγάλο βήμα και να τροφοδοτήσει με την ίδια αφοσίωση την αυριανή οικονομία: την οικονομία της τεχνητής νοημοσύνης, της γνώσης και των ψηφιακών δικτύων.
Comments are closed.