79ο Φεστιβάλ Καννών: Ενας «Μινώταυρος» για τη σύγχρονη Ρωσία

Το γεγονός ότι ο ρώσος σκηνοθέτης Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ, δημιουργός της αριστουργηματικής «Επιστροφής» (Χρυσός Λέων στο Φεστιβάλ Βενετίας του 2003) και των υποψήφιων για το Οσκαρ διεθνούς ταινίας «Λεβιάθαν» και «Χωρίς αγάπη» (που επίσης βραβεύτηκαν στις Κάννες), απείχε από τον κινηματογράφο εδώ και έξι περίπου χρόνια οφείλεται σε πολύ σοβαρούς λόγους υγείας που άρχισαν μέσα στην περίοδο της πανδημίας και του COVID-19.

Ο Ζβιάγκιντσεφ χρειάστηκε να μετακομίσει στη Γερμανία. «Σαράντα μέρες σε κώμα είναι το ίδιο σαν να είσαι νεκρός» είπε στις Κάννες. Μέχρι να αναρρώσει θα έπρεπε να περάσουν 18 ολόκληροι μήνες και σε όλο αυτό το διάστημα ο ρώσος σκηνοθέτης δεν μπορούσε να κινήσει τα χέρια ή τα πόδια του. Βρισκόταν σε πλήρη ακινησία, γι’ αυτό και σήμερα ο ίδιος θεωρεί ότι το γεγονός ότι εξακολουθεί να ζει οφείλεται σε «θαύμα».

Πριν αρρωστήσει ο Ζβιάγκιντσεφ είχε στο μυαλό του την ταινία «Μινώταυρος», που χθες έκανε την πρεμιέρα της στο επίσημο Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ των Καννών. Η ταινία παρακολουθεί τη ζωή μιας σύγχρονης, τριμελούς οικογένειας Ρώσων που ζει σε κάποια επαρχία της χώρας. Βλέπουμε μια πολύ ευκατάστατη οικογένεια, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η επιχείρηση που ανήκει στον πατέρα. Ομως ο πόλεμος στην Ουκρανία θα κάνει την κατάσταση χειρότερη, με τον δήμαρχο της πόλης να ζητεί από τους βασικούς επιχειρηματίες της περιοχής να επιλέξουν έναν συγκεκριμένο αριθμό εργαζομένων προκειμένου να στρατολογηθούν. Και μέσα σε όλα ο επιχειρηματίας υποψιάζεται ότι η σύζυγός του τον απατά.

Λογοκρισία

Ο «Μινώταυρος» έχει στοιχεία που θυμίζουν κάπως την «Απιστη γυναίκα» του Κλοντ Σαμπρόλ, που με τη σειρά της είχε γίνει αμερικανικό ριμέικ από τον Εντριαν Λάιν με τους Ρίτσαρντ Γκιρ και Νταιάν Λέιν στους ρόλους των παντρεμένων. Μάλιστα, ο Ζβιάγκιντσεφ είπε ότι αρχικώς είχε ζητήσει τα δικαιώματα της «Απιστης γυναίκας» αλλά δεν ήρθε σε συμφωνία. Για τον ίδιο, καλύτερα. Αν ο «Μινώταυρος» είχε γυριστεί το 2018, πολύ πιθανόν να μην είχε τη δύναμη και αξία που έχει σήμερα. Γιατί ο σκηνοθέτης με πολύ λεπτές γραμμές σχολιάζει τον εφιάλτη του να ζεις στη Ρωσία σήμερα, μια χώρα όπου η λογοκρισία σε όλους της τομείς της ζωής είναι φαινόμενο της καθημερινότητας.

«Θα ήταν κυριολεκτικά αδύνατον να γυριστεί ο “Μινώταυρος” στη Ρωσία σήμερα» είπε ο Ζβιάγκιντσεφ, που δεν επέστρεψε ποτέ στην πατρίδα του από τη στιγμή που πήγε στη Γερμανία (θυμίζουμε ότι ένας άλλος ρώσος σκηνοθέτης που εγκατέλειψε τη χώρα του και μένει πλέον στην Ευρώπη είναι ο Κίριλ Σερεμπρένικοφ). Τελικά, ο «Μινώταυρος» γυρίστηκε στη Λετονία, μια χώρα που κάποτε ανήκε στη Ρωσία, με αποτέλεσμα πολλά σημεία της να θυμίζουν Ρωσία, οπότε κρίθηκε ιδανική ως χώρος γυρισμάτων της ταινίας.