Το αποκατεστημένο Αλκαζάρ άνοιξε τις πύλες του στο κοινό

Ενα από τα πιο εμβληματικά και φορτισμένα με μνήμες τοπόσημα της Θεσσαλονίκης, το τέμενος Χαμζά Μπέη – γνωστό στους κατοίκους της πόλης ως Αλκαζάρ – άνοιξε ξανά τις πύλες του, απαλλαγμένο από τις σκαλωσιές που το κάλυπταν για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Το κτιριακό συγκρότημα ιδρύθηκε το 1467-68 από τη Χαφσά, κόρη του Χαμζά Μπέη, και σταδιακά επεκτάθηκε τον 16ο αιώνα αποκτώντας περιστώιο, μιναρέ και μια εντυπωσιακή τρίπλευρη στοά. Η αρχιτεκτονική αυτή διάταξη δημιούργησε ένα τετράπλευρο αίθριο, καθιστώντας το κτίσμα μοναδικό αρχιτεκτονικό δείγμα σε ολόκληρο τον βαλκανικό χώρο.

Στη νεότερη ιστορία της πόλης, το μνημείο συνδέθηκε στενά με την καθημερινότητα των Θεσσαλονικέων λόγω της λειτουργίας του ομώνυμου κινηματογράφου στο αίθριό του. Υστερα από μακρά περίοδο εργασιών και ουσιαστικής «απουσίας» από τον αστικό ιστό, επανεντάσσεται στη σύγχρονη ζωή της Θεσσαλονίκης ως ενεργός χώρος πολιτισμού, με τη διαχείριση και τον προγραμματισμό των δράσεών του να αναλαμβάνουν από κοινού ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMus) και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης.

Φιλοξενεί την έκθεση φωτογραφίας του Θεσσαλονικιού Pete Marifoglou (Παναγιώτη Μαρίφογλου), «Θεσσαλονίκη: Το αποτύπωμα της μετάβασης (1960-1980)», με στιγμιότυπα μιας εικοσαετίας ραγδαίου εκσυγχρονισμού και μετασχηματισμού της πόλης.

Οπως τόνισε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, η απόδοση του μνημείου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αστικών παρεμβάσεων στην περιοχή – που περιλαμβάνει την ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων, τον φωτισμό των τειχών και του Λευκού Πύργου, καθώς και την αποκατάσταση του πρώην εργοστασίου ΦΙΞ – με στόχο τη λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος.

Το μνημείο θα λειτουργεί καθημερινά (εκτός Δευτέρας) από τις 10.00 έως τις 18.00. Για τις πρώτες δύο εβδομάδες η είσοδος θα είναι δωρεάν, ενώ στη συνέχεια θα οριστεί συμβολικό αντίτιμο.

Στο μεταξύ, το Σάββατο εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη η προσωρινή έκθεση των 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων που επεστράφησαν από τη Βουλγαρία στην Ελλάδα ύστερα από 109 χρόνια. Τα ιερά σκεύη, εικόνες και άμφια, τα οποία είχαν αφαιρεθεί το 1917 από μοναστήρια της Μακεδονίας επεστράφησαν βάσει διακρατικού μνημονίου, με παράλληλη απόδοση των οστών του Τσάρου Σαμουήλ στη Σόφια. Μετά τις 5 Νοεμβρίου, οπότε και ολοκληρώνεται η έκθεση, τα κειμήλια θα επιστρέψουν οριστικά στις μονές στις οποίες ανήκουν.