Συναγερμός για τα F-35 στην Αγκυρα

Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι σκοπεύει να μεταβεί στην Αγκυρα για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ με «δώρα» σήμανε συναγερμό στην ελληνοαμερικανική κοινότητα. Ο φόβος είναι ότι, πέρα από την πώληση των κινητήρων της General Electric που χρειάζεται η Αγκυρα για το μαχητικό KAAN, η αμερικανική κυβέρνηση ετοιμάζει το έδαφος για την επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 από την πίσω πόρτα.

Οι ανησυχίες ενισχύθηκαν από τις δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος αποκάλυψε ότι ο Λευκός Οίκος έχει δώσει εντολή στο Πεντάγωνο να εξετάσει πώς θα μπορούσε να γίνει μια τέτοια κίνηση χωρίς να παραβιαστούν οι κυρώσεις CAATSA και η σχετική τροπολογία του NDAA.

Στην πραγματικότητα, ο αμερικανός πρόεδρος είχε δώσει τη συγκεκριμένη εντολή αμέσως μετά την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην αρχή της δεύτερης θητείας του. Η πρωτοβουλία, νομικά και πολιτικά περίπλοκη, πάγωσε γρήγορα. Ο πρέσβης στην Αγκυρα Τομ Μπάρακ, ωστόσο, φρόντισε και πέτυχε να κρατά το θέμα διαρκώς ανοιχτό.

Οι υποψίες ότι το ζήτημα αποκτά νέα δυναμική ενισχύονται από την προσωπική ενημέρωση που θα λάβει από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, Μπράιαν Μαστ. Πολιτικοί αναλυτές στην Ουάσιγκτον εκτιμούν, άλλωστε, ότι η κινητικότητα θα ενταθεί το επόμενο διάστημα, καθώς το παράθυρο ευκαιρίας για μια πιθανή διευθέτηση στενεύει σημαντικά μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου

Η πώληση των κινητήρων για τα KAAN δεν συναντά στο Κογκρέσο τις αντιδράσεις που προκαλούν τα F-35. Αντιμετωπίζεται, ωστόσο, ως κρίσιμο τεστ που θα δείξει μέχρι πού είναι διατεθειμένο να φτάσει, εάν η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρήσει μια λύση που θα διευθετεί τυπικά, αλλά όχι ουσιαστικά, το ζήτημα των S-400. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αποκλίσεις που καταγράφονται για πρώτη φορά δημόσια στο Hellenic Caucus της Βουλής των Αντιπροσώπων αποτυπώνουν την πίεση που αισθάνονται οι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές από τον πρόεδρο.

Οι Δημοκρατικοί προκρίνουν κοινό ψήφισμα αποδοκιμασίας για τους κινητήρες και ζητούν με επιστολή προς την ηγεσία της Βουλής ετοιμότητα για αντίστοιχη κίνηση, εάν ανοίξει ο δρόμος της επιστροφής της Τουρκίας στα F-35.  Αντίθετα, οι Ρεπουμπλικανοί Γκας Μπιλιράκης και Νικόλ Μαλλιωτάκη δεν έχουν συνυπογράψει τις δύο πρωτοβουλίες, αποφεύγοντας τη δημόσια σύγκρουση με τον Τραμπ και προκρίνοντας τους διαύλους τους με τον Μάρκο Ρούμπιο, τον Πιτ Χέγκσεθ και την ηγεσία της Βουλής.

Πολλά μπορούν να γραφτούν για την επιρροή της ομογένειας, τη στρατηγική της Αθήνας και τον ρόλο των εταιρειών λόμπι. Ομως, σε μια κυβέρνηση που λειτουργεί με τη λογική του κλειστού κύκλου και όχι των θεσμών, μια τέτοια ανάλυση δεν δίνει την πλήρη εικόνα. Αλλωστε, όταν ξεκίνησε η μάχη για τα F-35, η βασική προσδοκία ήταν απλώς να κερδηθεί χρόνος. Το πρόβλημα είναι ότι η μάχη έχει αλλάξει πεδίο. Αν τα F-35 έχουν γίνει προσωπική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ, τότε κανένα ψήφισμα και κανένα λόμπι δεν φτάνει εκεί όπου κρίνεται πλέον η υπόθεση. Αυτό δεν ακυρώνει την προσπάθεια του συνασπισμού για τα F-35. Ορίζει, απλώς, το ταβάνι της.