Στα Στενά του Ορμούζ: Διαφορετικό τοπίο με το «απαγορευτικό»

Το «απαγορευτικό» που επιβλήθηκε για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία στα Στενά του Ορμούζ διαμόρφωσε ένα πολύ διαφορετικό τοπίο για την παγκόσμια ναυτιλία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οδηγώντας τις αγορές σε μια από τις ισχυρότερες επιδόσεις των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με την εξαμηνιαία επισκόπηση της Clarksons Research, ο σύνθετος δείκτης ναυλαγοράς ClarkSea ενισχύθηκε κατά 61% σε ετήσια βάση, διαμορφούμενος στα 38.717 δολάρια ημερησίως, ενώ η αξία των πλοίων και η δραστηριότητα στις παραγγελίες νεότευκτων κατέγραψαν νέα υψηλά.

Οπως επισημαίνει ο διευθύνων σύμβουλος της Clarksons Research, Steve Gordon, η ναυτιλία βρέθηκε και πάλι «στην πρώτη γραμμή της γεωπολιτικής», με το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από τον Μάρτιο να προκαλεί τη μεγαλύτερη διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας των τελευταίων δεκαετιών. Οι διελεύσεις από τα Στενά μειώθηκαν έως και κατά 95%, επηρεάζοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου, ωστόσο η αγορά απορρόφησε σε μεγάλο βαθμό το σοκ.

Η απώλεια φορτίων αντισταθμίστηκε από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από άλλες περιοχές, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ναύλοι επηρεάστηκαν επίσης από τις μεγαλύτερες αποστάσεις μεταφοράς, τις καθυστερήσεις στη Διώρυγα του Παναμά, αλλά και από την προσωρινή ακινητοποίηση εκατοντάδων πλοίων στον Περσικό Κόλπο. Παρότι μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν στα τέλη Ιουνίου η κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ άρχισε να αποκαθίσταται, παραμένει αισθητά χαμηλότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι ήταν οι αγορές δεξαμενοπλοίων. Τα ημερήσια έσοδα διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 82.000 δολάρια, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο που έχει σημειωθεί ποτέ για τον κλάδο. Τα πλοία μεταφοράς LPG κινήθηκαν επίσης σε ιστορικά υψηλά, με τα VLGC να προσεγγίζουν ακόμη και τα 200.000 δολάρια ημερησίως, ενώ τα LNG carriers διατήρησαν σταθερά έσοδα περίπου 77.000 δολαρίων την ημέρα.

Στα containerships, οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι δασμοί και οι φόβοι νέων διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα οδήγησαν σε πρόωρη φόρτωση εμπορευμάτων, διατηρώντας τους ναύλους στα υψηλότερα επίπεδα μετά την περίοδο της πανδημίας. Στα πλοία ξηρού φορτίου η αγορά σταθεροποιήθηκε μετά το υποτονικό ξεκίνημα του έτους, με τα Capesize να ξεπερνούν προσωρινά τις 40.000 δολάρια ημερησίως, ενώ σημαντική ενίσχυση κατέγραψαν και οι μεταφορείς αυτοκινήτων, χάρη στην έκρηξη των κινεζικών εξαγωγών.

Την ίδια περίοδο ο παγκόσμιος στόλος να συνεχίζει να επεκτείνεται σταθερά (+5% το 2026) και το βιβλίο παραγγελιών έχει επίσης αυξηθεί (+10% από την αρχή του έτους), με την ισχυρή «συσσώρευση μετρητών» σε ολόκληρο τον κλάδο να υποστηρίζει τις επενδύσεις. Μέχρι τα μέσα του έτους, το βιβλίο παραγγελιών ανήλθε σε 207 εκατ. CGT / 657 δισ. δολάρια (σημειώνοντας ρεκόρ σε εκατ. δολάρια, αλλά βρίσκεται 8% χαμηλότερο σε χωρητικότητα σε σχέση με το 2008) και τώρα αποτελεί το 21% του στόλου (αυξημένο από 10% το 2020, κάτω από το 55% το 2008). Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η δραστηριότητα στα δεξαμενόπλοια, με περισσότερες από 150 παραγγελίες VLCC, τον μεγαλύτερο αριθμό που έχει καταγραφεί από το 1973.

Στο μεταξύ, η παραγωγή των ναυπηγείων αυξήθηκε κατά 14%, με την Κίνα να ενισχύει περαιτέρω την κυριαρχία της, καθώς τα κινεζικά ναυπηγεία αντιπροσώπευσαν το 57% των παγκόσμιων παραδόσεων σε όρους CGT κατά το πρώτο εξάμηνο.

Η πράσινη μετάβαση

Παρά τις επενδύσεις, η Clarksons επισημαίνει ότι η πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας εξακολουθεί να κινείται με αργούς ρυθμούς. Η κανονιστική αβεβαιότητα γύρω από την απανθρακοποίηση περιορίζει τις αποφάσεις για εναλλακτικά καύσιμα, αν και οι τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος και έχουν πλέον εγκατασταθεί σχεδόν στο 48% της παγκόσμιας χωρητικότητας.