Πίσω από τον πανικό

Οι Χανταϊοί δεν αποτελούν μία ενιαία κατηγορία. Υπάρχουν τουλάχιστον δύο βασικές ομάδες: ο κλασικός ιός Χαντάαν και ο ιός των Ανδεων. Πρόκειται και στις δύο περιπτώσεις για RNA ιούς, οι οποίοι όμως παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στη γενετική τους δομή, στη βιολογική τους συμπεριφορά, στις κλινικές εκδηλώσεις που προκαλούν και στον τρόπο μετάδοσής τους.

Φυλογενετικά, οι ιοί Χαντάαν και οι ιοί των Ανδεων διαφέρουν σημαντικά. Ο ιός των Ανδεων σχετίζεται στενότερα με άλλους ιούς του Νέου Κόσμου (Νότια Αμερική), ενώ ο ιός Χαντάαν αποτελεί το πρότυπο των ιών του Παλαιού Κόσμου (Ευρασία).

Ο ιός Χαντάαν προκαλεί κυρίως Αιμορραγικό Πυρετό με Νεφρικό Σύνδρομο. Αντίθετα, ο ιός των Ανδεων συνδέεται κυρίως με το Καρδιοπνευμονικό Σύνδρομο από Χανταϊό.

Επιπλέον, ο ιός Χαντάαν μεταδίδεται αποκλειστικά από τρωκτικά στον άνθρωπο, ενώ ο ιός των Ανδεων είναι ο μοναδικός χανταϊός για τον οποίο έχει τεκμηριωθεί – έστω δύσκολα και περιορισμένα – μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως μετά από στενή και παρατεταμένη επαφή.

Δεν μου είναι γνωστό εάν ο ιός που συνδέθηκε με τα περιστατικά στο κρουαζιερόπλοιο έχει ήδη τυποποιηθεί. Ωστόσο, οι μέχρι τώρα έρευνες υποδηλώνουν ότι η αρχική έκθεση των ατόμων πιθανόν συνέβη σε ενδημικές περιοχές της Νότιας Αμερικής, όπου κυκλοφορεί ο ιός των Ανδεων. Στη συνέχεια φαίνεται να σημειώθηκε περιορισμένη μετάδοση, πιθανότατα του ιού των Ανδεων, από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσα στο κλειστό περιβάλλον του κρουαζιερόπλοιου.

Οι διεθνείς υγειονομικοί οργανισμοί εκτιμούν ότι, επί του παρόντος, ο ευρύτερος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παραμένει χαμηλός, καθώς ο ιός των Ανδεων δεν μεταδίδεται με την αποτελεσματικότητα αναπνευστικών παθογόνων, όπως ο ιός της γρίπης ή ο SARS-CoV-2.

Υπό αυτό το πρίσμα, τα ιδιαίτερα αυστηρά μέτρα που προτάθηκαν και εφαρμόστηκαν – όπως ειδικές πτήσεις για πιθανά εκτεθειμένα άτομα και εξάβδομη νοσηλευτική απομόνωση σε θαλάμους αρνητικής πίεσης – δεν φαίνεται να στηρίζονται επαρκώς στα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα. Αντιθέτως, στις ΗΠΑ, τα άτομα που θεωρήθηκαν πιθανώς εκτεθειμένα παρέμειναν κατ’ οίκον, υπό παρακολούθηση και με συγκεκριμένες οδηγίες.

Ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος είναι επίτιμος καθηγητής Ιατρικών Σχολών, ακαδημαϊκός