Ο Κάρλο Πέστα στα «ΝΕΑ»: «Η δική μας Κάρμεν είναι μια βαθιά ελεύθερη γυναίκα»

Το φημισμένο Balletto di Milano, ένας από τους πιο αναγνωρισμένους θιάσους της Ιταλίας, επιστρέφει με μια νέα, δυναμική ανάγνωση της “Carmen”, η οποία θα παρουσιαστεί την Τετάρτη 15 Ιουλίου στο Βεάκειο Δημοτικό Θέατρο.

Πρόκειται για ένα έργο που παραμένει αθάνατο, όχι μόνο για την εκρηκτική μουσική του Ζορζ Μπιζέ αλλά και για την ακαταμάχητη δύναμη της ιστορίας του Προσπέρ Μεριμέ. Στην εκδοχή του Balletto di Milano, η τραγική πορεία της Κάρμεν, μιας γυναίκας που διεκδικεί την ελευθερία της μέχρι το τελευταίο της βήμα, αποκτά νέα ένταση μέσα από τη νεοκλασική αισθητική και την τεχνική αρτιότητα των χορευτών, οι οποίοι προέρχονται από τη θρυλική Ακαδημία της La Scala.

Πίσω από αυτή τη δημιουργική ανανέωση βρίσκεται ο Κάρλο Πέστα, ο άνθρωπος που από το 1998 καθοδηγεί το Balletto di Milano και έχει αναδείξει τον θίασο σε διεθνή πρεσβευτή του ιταλικού μπαλέτου. Με σπουδές στη Σχολή Χορού της La Scala και στη Μόσχα, και με μια λαμπρή πορεία ως σολίστ, ο Πέστα έχει διαμορφώσει ένα ύφος που συνδυάζει την κλασική καθαρότητα με τη σύγχρονη εκφραστικότητα, δημιουργώντας παραστάσεις που γοητεύουν κοινά σε Ευρώπη, Αμερική και πέρα από αυτά.

Η «Carmen» του Balletto di Milano θεωρείται ένα από τα πιο πρωτότυπα έργα του ρεπερτορίου του θιάσου, με sold out εμφανίσεις και μια χορογραφία που μετατρέπει την παθιασμένη ιστορία σε θεατρική εμπειρία υψηλής έντασης: από την περίφημη Habanera μέχρι τις σκηνές των Τσιγγάνων και των Στρατιωτών, τα εντυπωσιακά pas de deux και τους δραματικούς φωτισμούς.

Λίγο πριν την πρεμιέρα, ο Κάρλο Πέστα μίλησε στα «Νέα».

Τα Νέα: Ποια είναι η πρώτη εικόνα ή αίσθηση που το έργο θέλει να μεταδώσει στον θεατή από το πρώτο κιόλας λεπτό;

Κάρλο Πέστα: Ο στόχος είναι να εμπλέξουμε αμέσως το κοινό στην έντονη και παθιασμένη ατμόσφαιρα της ιστορίας. Από τις πρώτες κιόλας σκηνές αισθάνεται κανείς την ενέργεια, τη ζέστη και την αντίθεση ανάμεσα στην ελευθερία και το πεπρωμένο που συνοδεύουν όλη την ιστορία της Κάρμεν. Θέλουμε ο θεατής να νιώσει αμέσως μέσα στο αφήγημα, να αιχμαλωτιστεί από τη δύναμη της μουσικής και της κίνησης. Στη δική μας Κάρμεν είναι το «Πεπρωμένο» που οδηγεί την πλοκή και εισάγει κάθε σκηνή.

Τα Νέα: Με ποιον τρόπο το νεοκλασικό ύφος του Μπαλέτου του Μιλάνου επηρέασε τις χορογραφικές επιλογές και τη δραματουργία του έργου;

Κάρλο Πέστα: Το νεοκλασικό ύφος μας επιτρέπει να συνδυάσουμε τη σταθερότητα της ακαδημαϊκής τεχνικής με μια μεγάλη εκφραστική ελευθερία, και έτσι ο χορός γίνεται εργαλείο ικανό να αφηγηθεί τα συναισθήματα των χαρακτήρων. Κάθε βήμα, κάθε pas de deux, κάθε ομαδικό κομμάτι συμβάλλει στην ανάπτυξη της αφήγησης, χωρίς να θυσιάζεται η κομψότητα και η ποιότητα της κίνησης που χαρακτηρίζουν το Μπαλέτο του Μιλάνου.

Τα Νέα: Ποια στοιχεία του μυθιστορήματος του Mérimée επιλέξατε να αναδείξετε ή να επεξεργαστείτε στη δική σας εκδοχή;

Κάρλο Πέστα: Θέλαμε να διατηρήσουμε την καρδιά της ιστορίας: τον σαρωτικό έρωτα ανάμεσα στην Κάρμεν και τον Δον Χοσέ, την επιθυμία της πρωταγωνίστριας για ελευθερία και την αναπόφευκτη τραγωδία προς την οποία οι χαρακτήρες είναι καταδικασμένοι. Ορισμένα σημεία έχουν συμπυκνωθεί ώστε η αφήγηση να γίνει πιο άμεση μέσα από τον χορό, χωρίς όμως να προδοθεί το πνεύμα του μυθιστορήματος.

Τα Νέα: Ποια στοιχεία της προσωπικότητας της Κάρμεν θέλατε να αναδείξετε περισσότερο, πέρα από την κλασική εικόνα της femme fatale;

Κάρλο Πέστα: Περισσότερο από μια απλή πλανεύτρα, η δική μας Κάρμεν είναι μια βαθιά ελεύθερη γυναίκα, ανεξάρτητη και πιστή στον εαυτό της. Είναι θαρραλέα, ζει ακολουθώντας τις δικές της επιλογές και αρνείται κάθε μορφή περιορισμού, ακόμη κι όταν αυτό την οδηγεί να πληρώσει το υψηλότερο τίμημα. Το γνωρίζει καλά, αλλά με περηφάνια αντιμετωπίζει το πεπρωμένο της για να μην υποταχθεί στον Δον Χοσέ. Η δύναμή της δεν βρίσκεται μόνο στη γοητεία της, αλλά στην αποφασιστικότητα με την οποία υπερασπίζεται την ταυτότητά της.

Τα Νέα: Το πάθος είναι η κινητήρια δύναμη της ιστορίας. Πώς μεταφράζεται σε δράση η ένταση της επιθυμίας, χωρίς να γίνει υπερβολικά ρομαντική ή υπερβολικά σκοτεινή;

Κάρλο Πέστα: Το πάθος στην Κάρμεν είναι μια ζωτική ενέργεια που κινεί τους χαρακτήρες και καθορίζει κάθε τους επιλογή. Μέσα από τον χορό αφηγούμαστε την επιθυμία, τη σύγκρουση και την έλξη με ένταση, αλλά χωρίς υπερβολές. Αναζητούμε μια ισορροπία που αφήνει την κίνηση και τα συναισθήματα να μιλήσουν, επιτρέποντας στον θεατή να αναγνωρίσει τον εαυτό του στα συναισθήματα των πρωταγωνιστών.

Τα Νέα: Πιστεύετε ότι η αγάπη απελευθερώνει ή δεσμεύει τον άνθρωπο; Πώς η Κάρμεν σας βοήθησε να ξανασκεφτείτε αυτή τη σχέση;

Κάρλο Πέστα: Η Κάρμεν μας θυμίζει ότι η αγάπη μπορεί να είναι μια εξαιρετική δύναμη ελευθερίας μόνο όταν γεννιέται από αμοιβαίο σεβασμό. Όταν όμως μετατρέπεται σε κτητικότητα, ζήλια ή επιθυμία ελέγχου, γίνεται φυλακή. Είναι ένα θέμα ακόμη και σήμερα πολύ επίκαιρο και κάνει αυτή την ιστορία απροσδόκητα σύγχρονη.

Τα Νέα: Με ποιον τρόπο στο μπαλέτο συνυπάρχουν η αυστηρή πειθαρχία της τεχνικής και η ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης;

Κάρλο Πέστα: Η τεχνική είναι η γλώσσα που επιτρέπει στους χορευτές να εκφράζονται με ακρίβεια και ασφάλεια. Αλλά είναι η ερμηνεία που δίνει ζωή στους χαρακτήρες. Στο Μπαλέτο του Μιλάνου πιστεύουμε ότι η πειθαρχία και η ελευθερία δεν βρίσκονται σε αντίθεση: όσο πιο σταθερή είναι η τεχνική, τόσο πιο ελεύθερος είναι ο χορευτής να επικοινωνήσει αυθεντικά συναισθήματα και να συγκινήσει το κοινό.

Τα Νέα: Πιστεύετε ότι το μπαλέτο μπορεί να αγγίξει ένα άτομο που δεν είχε ποτέ καμία επαφή με τον χορό;

Κάρλο Πέστα: Απολύτως ναι. Ο χορός μιλά μέσα από το σώμα, τη μουσική και τα συναισθήματα, μια παγκόσμια γλώσσα που δεν χρειάζεται εξηγήσεις. Η Κάρμεν, ειδικότερα, αφηγείται μια γνωστή ιστορία γεμάτη έντονα συναισθήματα, ικανή να αγγίξει ακόμη και όποιον μπαίνει για πρώτη φορά στο θέατρο. Η χορογραφία είναι ευανάγνωστη γιατί ακολουθεί πιστά την πλοκή. Είναι ένα έργο που μπορεί να συγκινήσει τόσο τους λάτρεις του μπαλέτου όσο και όσους το ανακαλύπτουν για πρώτη φορά.