Ξεκινούν σήμερα εκ νέου οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ με Ιράν – «Δεν θέλουν να δεχθούν επίθεση», λέει ο Τραμπ

Συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν ξεκινούν εκ νέου σήμερα Δευτέρα, σύμφωνα με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ο ίδιος είχε γνωστοποιήσει λίγες ώρες νωρίτερα την απόφασή του να αναβάλει επίθεση που σχεδίαζαν να εξαπολύσουν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συμφωνία και μάλιστα γρήγορα.

«Φυσικά δεν θέλουν να δεχτούν επίθεση. Γνώριζαν το εύρος της, διότι την έβλεπαν να παίρνει μορφή (…) Αυτό που θα κάνουμε τώρα είναι να τους μιλήσουμε, υπό μορφή διαπραγμάτευσης. Αυτή θα αρχίσει αύριο (σ.σ. σήμερα Δευτέρα) το απόγευμα», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στους δημοσιογράφους, επιστρέφοντας από το Νιου Τζέρζι στην Ουάσιγκτον.

Ο πρόεδρος δεν διευκρίνισε πού θα πραγματοποιηθούν οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ούτε πόσο θα διαρκέσουν ή ποιοι θα συμμετάσχουν στη διαδικασία.

Τόσο η Τεχεράνη όσο και οι χώρες που μεσολαβούν δεν έχουν επιβεβαιώσει τις συνομιλίες.

Ο ρεπουμπλικάνος τόνισε πως υπάρχει συμφωνία για το Ορμούζ και αναμένεται συμφωνία για αυτό που χαρακτήρισε αποπυρηνικοποίηση του Ιράν. Η Δύση κατηγορεί την Τεχεράνη εδώ και δεκαετίες ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, ενώ το Ιράν διαψεύδει τις κατηγορίες.

Ο αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε επίσης ότι ο στρατός των ΗΠΑ παραμένει έτοιμος να δράσει όποτε διαταχτεί.

Μια ημέρα νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει την απόφασή του να ακυρώσει νέους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς «σε επίπεδο στρατιωτικού τρόμου και ισχύος (…) που ο κόσμος είχε να δει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», με την προϋπόθεση «να συναφθεί γρήγορα συμφωνία», ειδικά για το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.

Όπως ανέφερε, η απόφαση για αναβολή της επίθεσης ελήφθη ύστερα από αίτημα της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και του ίδιου του Ιράν. Υποστήριξε ότι μια τέτοια επίθεση θα ήταν «καταστροφική γι’ αυτούς» (σ.σ. τους Ιρανούς).

Το στενό του Ορμούζ, κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, παραμένει de facto κλειστό με απόφαση της Τεχεράνης από την επανέναρξη των εχθροπραξιών με τις ΗΠΑ στις αρχές Ιουλίου, προκαλώντας νέες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.

Το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, μια καταρχήν συμφωνία που θεωρητικά άνοιγε τον δρόμο για διπλωματική λύση εντός 60 ημερών, υπογράφηκε στα μέσα Ιουνίου από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Ωστόσο, η συμφωνία δεν εφαρμόστηκε και τα μέρη αντάλλαξαν εκτεταμένα πλήγματα στις αρχές του περασμένου μήνα.

Από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, ο αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει επανειλημμένα με μαζικούς βομβαρδισμούς κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προτού τελικά υπαναχωρήσει.

Το ίδιο συνέβη και το Σάββατο το βράδυ (ώρα Ουάσιγκτον), όταν ανακοίνωσε την απόφασή του επικαλούμενος το περίγραμμα συμφωνίας.

Αν και οι διαπραγματεύσεις που ανήγγειλε ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχουν επιβεβαιωθεί από το Ιράν, η Ισλαμική Δημοκρατία δήλωσε χθες ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για το στενό του Ορμούζ – με το Ομάν.

Η στάση της Τεχεράνης και οι αντιδράσεις

Η Τεχεράνη, που δεν επιθυμεί επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, περιορίζει τη διέλευση των πλοίων από το θαλάσσιο πέρασμα, επιτρέποντας μόνο μία πορεία κατά μήκος των δικών της ακτών, με στόχο να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού.

Το Ιράν αρνείται ότι ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να σταματήσει οποιαδήποτε επίθεση. Το πρακτορείο ειδήσεων Fars απάντησε με αιχμηρό τόνο, σημειώνοντας: «Ο ανόητος Τραμπ έχει ξεμείνει από δυνάμεις».

Τον Ιούνιο, η δημιουργία άλλου δρομολογίου κοντά στις ακτές του Ομάν προκάλεσε οργή στις ιρανικές αρχές. Ωστόσο, πλέον φαίνεται να διαφαίνεται συμβιβασμός, σύμφωνα με την Τεχεράνη, ενώ η Μούσκατ δεν έχει επιβεβαιώσει ούτε διαψεύσει έως τώρα.

«Είμαστε στο σημείο να καταλήξουμε σε συμφωνία για πορεία αποδεκτή κι από τα δυο μέρη – ούτε τη βόρεια, ούτε τη νότια -, με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας και την εγγύηση των εθνικών συμφερόντων μας και της ασφάλειάς μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν Εσμαΐλ Μπαγαεΐ στην ιρανική κρατική τηλεόραση.

Επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές και την ασφάλεια

Η ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ είχε ως αποτέλεσμα την πτώση των τιμών του πετρελαίου τις πρώτες πρωινές ώρες. Η τιμή του βαρελιού Brent, διεθνής δείκτης αναφοράς, υποχωρούσε κατά σχεδόν 5%, στα 84 δολάρια.

Η τιμή είχε ξεπεράσει τα 100 δολάρια στα τέλη Ιουλίου.

Εν αναμονή διαπραγματεύσεων και λύσης, η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ παραμένει τεταμένη. Χθες βράδυ σημειώθηκε έκρηξη κοντά σε πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στην περιοχή, χωρίς να υπάρξουν θύματα, όπως ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας.