Μπαίνουν… φυλακή τα τραγούδια;

Μα για το φονικό δεν είπαμε κουβέντα; Όχι και δεν είπαμε! Ξεσηκώθηκε το σύμπαν με την απόφαση του κληρονόμου του ΠΑΜΜΕΓΙΣΤΟΥ Μάνου Χατζιδάκι να απαγορεύσει στον Μανώλη Μητσιά να τραγουδήσει σε συναυλία του στο Δίον το τραγούδι που ο συγκλονιστικός μουσουργός έγραψε με τον Νίκο Γκάτσο αποκλειστικά για τον μεγάλο ερμηνευτή, τον Γιάννη τον φονιά!

Τέτοια έκρηξη συναισθημάτων και τέτοια σύμπνοια, έχει να συμβεί πολλά χρόνια σ’ αυτό τον τόπο, όπου όλοι διαφωνούν με όλους για τα πάντα!

Θεωρήθηκε ιεροσυλία προς τον Μανώλη Μητσιά αυτή η απαγόρευση, πενήντα ολόκληρα χρόνια μετά την κυκλοφορία του δίσκου «Αθανασία», ένα έπος του Χατζιδάκι και του Γκάτσου που αντέχει στον χρόνο επειδή είναι αριστούργημα. Αν ήταν σε μια γωνιά ο Μάνος και άκουγε τον Μητσιά να το απαγγέλλει αφού δεν γινόταν να το τραγουδήσει λόγω της απαγόρευσης, θα δάκρυζε.

Νομικά οι κάθε είδους κληρονόμοι έχουν το δικαίωμα της απόλυτης διαχείρισης. Νομικά. Αλλά για μια στιγμή. Τα τραγούδια του Μάνου, του Μίκη, του Τσιτσάνη, του Λοΐζου, του Μαρκόπουλου, του Σαββόπουλου, του κάθε μεγάλου δημιουργού, είναι κληρονομιά κάποιων; Ανήκουν στους κληρονόμους ή στον ελληνικό λαό, αυτόν που τα χιλιοτραγούδησε, τα ανέδειξε, τα έκανε πολιτιστική κληρονομιά του και τα πέρασε από γενιά σε γενιά; Και μπορούν άραγε να φυλακίζονται τα τραγούδια, να μπαίνουν σε κλουβί, να υφίστανται απαγορεύσεις και νομικές διαδικασίες;

Κι αν αύριο οι κληρονόμοι του Γκάτσου, του Ελύτη, του Σεφέρη, του Μάνου Ελευθερίου, του Τριπολίτη, ξεκινήσουν κι αυτοί τα «απαγορεύεται», τα τραγούδια με τους στίχους τους θα μπουν στο χρονοντούλαπο; Και μπορεί άραγε να μηνύονται οι χιλιάδες άνθρωποι που τα τραγουδούν στις συναυλίες; Αρα θα τελειώσουν οι δημόσιες εκτελέσεις των τραγουδιών με διάφορες απαγορεύσεις;

Ή μήπως θα μπαίνει και η αστυνομία στις ταβέρνες και στα κουτούκια και εκτελώντας νόμους και διατάξεις θα συλλαμβάνει τους τραγουδιστάδες που τολμούν να τα πουν; Το ζήτημα είναι σοβαρό και τα ερωτήματα που προκύπτουν πολλά. Θα μπορούσε δυνητικά να απαγορευτεί η εκτέλεση του πιο αναγνωρίσιμου ήχου, αυτή του Ζορμπά; Ευτυχώς, σε ό,τι αφορά τον Μίκη όχι. Η διαθήκη του συγκλονιστική, όπως και το έργο του.

«Δεν έχει και δεν επιθυμώ σε καμιά περίπτωση να έχει οποιοδήποτε δικαίωμα πάνω στο έργο μου κανένα απολύτως από τα μέλη της οικογένειάς μου, και δεν επιθυμώ να έχει το δικαίωμα να επεμβαίνει καθ’ οιονδήποτε τρόπο και με οποιαδήποτε ιδιότητα στο πνευματικό και καλλιτεχνικό μου έργο. Το μόνο δικαίωμά τους θα πρέπει να είναι να εισπράττουν τα ποσοστά που με την παρούσα διαθήκη μου τους αφήνω».

Οι άνθρωποι φεύγουν αλλά τα τραγούδια (πρέπει να) είναι αθάνατα. Και μιας κι ο λόγος περί Αθανασίας (του δίσκου), ιδού το σημείωμα του Μάνου, που σήμερα μάλλον θα ζητούσε συγγνώμη από τον άξιο υμνητή του, τον Μανώλη Μητσιά, μετά τα όσα έγιναν.

«H ΑΘΑΝΑΣΙΑ του Γκάτσου, όπως και κάθε αληθινό τραγούδι, ήταν και παραμένει ένα παιχνίδι. Η ιδέα του Θανάτου οδηγεί τον αληθινά ελεύθερο άνθρωπο στο να αντιληφθεί βαθιά μέσα του, πως η ύπαρξή Του έχει ημερομηνία λήξεως. Ο Άνθρωπος οφείλει να συμφιλιωθεί με την ιδέα αυτή κι όχι ν’ αγκιστρώνεται από τη ζωή σε σημείο που να μη θέλει να φύγει – πράγμα που όλες οι θρησκείες εκμεταλλεύονται υποσχόμενες μελλοντική κι ατέλειωτη ζωή. Κι όμως είναι τόσο απλό, γι’ αυτό και δύσκολο».

Και ναι, ο αληθινά ελεύθερος άνθρωπος πρέπει να αντιλαμβάνεται. Ο άνθρωπος έχει ημερομηνία λήξης, τα μεγάλα τραγούδια όχι.

Ο Γιάννης ο φονιάς απλώς απαγγέλθηκε. Κι η αθανασία; Της το λέμε ευθέως:

Τι ζητάς αθανασία στο μπαλκόνι μου μπροστά,

ποια παράξενη θυσία η ζωή να σου χρωστά…

Ή αλλιώς, όταν έρχονται τα σύννεφα…