- Advertisement -
Στο πλαίσιο των συναυλιών «Sonic Chromas» στο Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη, παρουσιάστηκε το έργο ηλεκτροακουστικής μουσικής και καλλιτεχνική εγκατάσταση «You Don’ t Have to Die to Become a Ghost» από τους ΜΙΖΙ (Γιώργος Μιζήθρας) και Andrey Guryanov.
Το σημείωμα του προγράμματος είναι τεχνικό αλλά και ποιητικό, και ξεχωρίζει η φράση: «Όπως τα αρχιτεκτονικά σχέδια οργανώνουν σχέσεις, κινήσεις, όρια και δυνατούς τρόπους κατοίκησης του χώρου, έτσι και αυτό το έργο χαρτογραφεί μια αθέατη επικράτεια σημάτων και φασματικών παρουσιών…».
Κατεβαίνοντας στο αμφιθέατρο, η πρώτη εντύπωση θυμίζει σκηνικό από ταινίες του David Lynch: χαμηλός φωτισμός, τα έντονα κόκκινα χρώματα των καθισμάτων και δύο παλιά ραδιόφωνα στη σκηνή, πάνω σε ένα φωτισμένο τραπέζι με τραπεζομάντιλο του ίδιου χρώματος.
Το έργο είναι γραμμένο για περισσότερα από δύο κανάλια ήχου, με συνέπεια η χωρική του διάσταση να αποτελεί κομβική παράμετρο της σύνθεσης, κάτι που τονίζει ο MIZI.
Παράσιτα και βόμβοι
Το κομμάτι ξεκινά διστακτικά, με διακριτικά παράσιτα και βόμβους. Οι ήχοι απλώνονται ήσυχα στον χώρο και μας βυθίζουν σε ένα ηχοτοπίο που θυμίζει παλιές ραδιοφωνικές εκπομπές στα μεσαία και βραχέα κύματα, με κεραίες που αποτυγχάνουν να συντονιστούν στο σήμα – είτε πρόκειται για ομιλία και μουσική, είτε για τυχαίες κρυπτογραφημένες μεταδόσεις.
Η αισθητική της αρχαιολογίας των μέσων είναι φανερή καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, φέρνοντας στο προσκήνιο τη φθορά του μέσου, το τεχνολογικό λάθος, το φύσημα της ταινίας και τις ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές.
Καλοδουλεμένοι μικροσκοπικοί ήχοι ταξιδεύουν από τα περιμετρικά ηχεία μέχρι τα ίδια τα ραδιόφωνα, επιτρέποντας στο αφτί να τους εντοπίσει και να απολαύσει την τέχνη της χωρικής σύνθεσης. Εξίσου αισθητή είναι η λογική της «Cut – Up Method» που καθιέρωσε ο William Burroughs, με ρίζες στα ηχητικά πειράματα του John Cage και απόηχο μέχρι τα video art σποτ του MTV στη δεκαετία του ’90.
Το έργο λειτουργεί περισσότερο ως εμβυθιστικό περιβάλλον παρά ως γραμμική αφήγηση· ωστόσο, μια γυναικεία φωνή επανέρχεται συχνά και προσφέρει ένα σημείο αναφοράς όπου αγκιστρώνεται η αντίληψη του ακροατή – αυτό που ο συνθέτης και θεωρητικός Leigh Landy ονομάζει «something to hold on to».
Οι δύο καλλιτέχνες εκτελούν το έργο σε πραγματικό χρόνο, αξιοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μέσων – όπως αποκαλύπτουν στο τέλος – από κλασικά λογισμικά μουσικής παραγωγής και παλιά κασετόφωνα, μέχρι δικό τους κώδικα.
Κατάφεραν οι δημιουργοί να χαρτογραφήσουν την αθέατη επικράτεια των σημάτων; Η απάντηση είναι ναι – δημιούργησαν μια καλλιτεχνική συνθήκη που διερευνά, όχι αρχιτεκτονικά αλλά ηχητικά, το φαινόμενο του ραδιοφώνου στον χώρο. Ίσως τα ίδια τα ραδιόφωνα στο κέντρο της σκηνής να υπογραμμίζουν υπερβολικά την έννοια του μέσου, ωστόσο το ηχητικό αποτέλεσμα παραμένει απόλυτα υποβλητικό.
Ο Αλέξανδρος Κοντογεωργακόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής Διαδραστικής Τέχνης και Ψηφιακών Καλλιτεχνικών Εγκαταστάσεων, Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Comments are closed.