- Advertisement -

Δημήτρης Τσάκας στα «ΝΕΑ»: «Η μοναξιά και η σιωπή δεν φοβίζουν τον μουσικό»

Δημήτρης Τσάκας στα «ΝΕΑ»: «Η μοναξιά και η σιωπή δεν φοβίζουν τον μουσικό»
1

- Advertisement -

Το σύμπαν των αριθμών συναντά τον ζωντανό παλμό της τζαζ στο Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, όπου η σειρά συναυλιών «Jazz στο Μουσείο» διανύει φέτος την έβδομη χρονιά της με τίτλο «Numbers».

Η συνέχεια του κύκλου την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου δίνεται με τον Γιώτη Σαμαρά και την παράσταση «2 to 3: Acoustic Duo to Electric Trio» (όπου στο πρώτο μέρος παρουσιάζει το ακουστικό «Lunar Breeze» με τον Κώστα Κωνσταντίνου στο κοντραμπάσο και στο δεύτερο συμπράττει με τους Χάρη Χαραλάμπους και Δημήτρη Κλωνή σε ένα ηλεκτρικό τρίο από τον Coltrane μέχρι τους Beatles).

Ο επιμελητής της ενδιαφέρουσας δράσης και διακεκριμένος σαξοφωνίστας Δημήτρης Τσάκας, μιλά για τη σχέση μαθηματικών και αυτοσχεδιασμού, τη συνομιλία με τα εικαστικά έργα, αλλά και τη δική του παράσταση, το «Three».

Για τον ίδιο, η αφετηρία της φετινής θεματικής γύρω από τους αριθμούς δεν ήταν μια μαθηματική άσκηση, αλλά μια καλλιτεχνική αναζήτηση που γεφυρώνει τον ήχο με την εικόνα: «Κάθε χρόνο συναντιέμαι με την Κατερίνα Μαρκαδάκη, υπεύθυνη Ανάπτυξης Πόρων του Ιδρύματος, με την οποία πριν από επτά χρόνια ξεκινήσαμε τη σειρά, και συζητάμε το κεντρικό concept.

Στο μυαλό μου βρισκόταν ο Paul Klee, ένας ζωγράφος που συνέδεσε μοναδικά τις εικαστικές τέχνες με τη μουσική και τη δομή. Αυτή η σκέψη γύρω από τα σχήματα και τη φόρμα μάς οδήγησε στους αριθμούς», σημειώνει.

Ανατρέχοντας στην επταετή πορεία του θεσμού, ο μουσικός παραδέχεται πως η αρχική του προσδοκία να μεταφέρει την ατμόσφαιρα ενός παραδοσιακού jazz club εντός του Μουσείου αναθεωρήθηκε στην πράξη: «Στην αρχή είχα την αίσθηση ότι το Μουσείο θα μπορούσε να λειτουργήσει κάπως σαν jazz club. Στην πορεία κατάλαβα ότι αυτό ούτε θα συνέβαινε, ούτε θα ταίριαζε.

Το Μουσείο έχει τη δική του δύναμη και μια ατμόσφαιρα που σε υποβάλλει να ακούσεις μουσική διαφορετικά. Το αμφιθέατρο είναι ένας καταπληκτικός χώρος προσωπικής μουσικής απόλαυσης, με εξαιρετική ακουστική. Το σημαντικότερο που ανακαλύψαμε είναι ότι δεν χρειάζεται να γίνει κάτι άλλο από αυτό που είναι, αλλά να αναδείξουμε τη μοναδική του ταυτότητα».

Απέναντι στο επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι η τζαζ κινδυνεύει να γίνει «μουσειακό» είδος, η παρουσία της μέσα σε ένα εικαστικό ίδρυμα λειτουργεί απελευθερωτικά, σπάζοντας τη συμβατική σοβαροφάνεια: «Η επιλογή των σχημάτων γίνεται ακριβώς ώστε η τζαζ να διατηρεί τον ζωντανό, ανατρεπτικό χαρακτήρα της. Θα ήθελα η μουσική να βρίσκεται ακόμη πιο κοντά στους πίνακες. Συχνά η ιδέα για το τι είναι «σοβαρό» στην τέχνη μάς επιβάλλει μια συγκεκριμένη στάση. Οπως μπροστά σε έναν πίνακα του Jackson Pollock δεν χρειάζεται να ξέρουμε πώς να τον κοιτάξουμε αλλά αρκεί να είμαστε ανοιχτοί, έτσι και στην τζαζ ο μουσικός πρέπει να εκφράζεται ελεύθερα και ο ακροατής να τη βιώνει όπως θέλει».

Μένοντας πιστός στον συμβολισμό των αριθμών, ο Δημήτρης Τσάκας ξεκαθαρίζει ποιος αριθμός τρομάζει περισσότερο έναν μουσικό πάνω στη σκηνή – το «ένα», το «μηδέν», το «άπειρο»: «Σίγουρα το άπειρο, όταν σημαίνει έναν αυτοσχεδιασμό χωρίς τέλος. Το σημαντικότερο στη μουσική – και στη ζωή – είναι να ξέρεις πότε να αρχίσεις και πότε να τελειώσεις αυτό που έχεις να πεις, ειδικά σε μια συλλογική προσπάθεια. Αντίθετα, η μοναξιά και η σιωπή δεν φοβίζουν· αποτελούν αφετηρίες δημιουργίας. Δεν μοιραζόμαστε βάρος, αλλά χαρά και διάθεση επικοινωνίας. Δεν αλλάζουμε κώδικα επικοινωνίας, αλλά εμπλουτίζουμε τον ήδη υπάρχοντα». Αυτή η δυναμική βρίσκεται στον πυρήνα της δικής του παράστασης «Three», όπου συμπράττει με τον Αλέξανδρο Δράκο Κτιστάκη και τη φωτογράφο Μαρίζα Καψαμπέλη, παντρεύοντας πνευστά, κρουστά, κιθάρα, ambient και electronics με τη ζωντανή εικόνα: «Είμαστε τρεις και η συναυλία χωρίζεται σε τρία μέρη, ειδικά σχεδιασμένα για το “Numbers”. Ο συνδυασμός των συνθέσεων με το φωτογραφικό υλικό δημιουργεί ένα σύμπλεγμα εκφραστικών μέσων που μας οδηγεί σε αποτελέσματα που ούτε εμείς είχαμε φανταστεί».

«Μαγικό» λάθος

Σε μια εποχή όπου οι αλγόριθμοι επιχειρούν να προβλέψουν την καλλιτεχνική απόλαυση το ανθρώπινο «λάθος» και η αμηχανία παραμένουν το πολυτιμότερο καύσιμο της σκηνής. Όπως τονίζει ο Δημήτρης Τσάκας «το λάθος δεν μας φοβίζει, μας τροφοδοτεί και οδηγεί σε νέα μουσικά πατήματα. Θυμάμαι μια φορά με τον Αλέξανδρο που δεν είχαμε συνεννοηθεί για το κομμάτι ξεκίνησε μια εισαγωγή στα ντραμς, υπήρξε μια στιγμιαία αμηχανία, του ψιθύρισα τον τίτλο και αυτό που ακολούθησε ήταν μαγικό. Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να αναπαράγει αυτή τη στιγμή».

Αν έπρεπε να «κλέψει» ένα έργο από τη μόνιμη Συλλογή του Ιδρύματος Γουλανδρή (π.χ. έναν Πικάσο, έναν Μιρό ή έναν Βαν Γκογκ) και να το βάλει να αυτοσχεδιάσει μαζί του στη σκηνή, ποιο θα διάλεγε και τι όργανο θα του έδινε να παίξει; «Την “Πασιέντζα” του Georges Braque. Πρόκειται για ένα έργο του 1942, μέσα στην περίοδο του πολέμου, που ανήκει στον κυβισμό και στο οποίο αποτυπώνεται μια γυναικεία μορφή μέσα από δύο διαφορετικές οπτικές. Μου δημιουργεί μια αίσθηση μοναξιάς και αβεβαιότητας, συναισθήματα που πιστεύω ότι μπορούν να εκφραστούν πολύ άμεσα μέσα από το σαξόφωνο και τη γλώσσα της τζαζ».

- Post Down -

Comments are closed.