Εννέα αριστουργήματα από τη συλλογή του Τζεφ Κουνς

Πίσω από την αυστηρή, σχεδόν αινιγματική διατύπωση του οίκου Christie’ s για μια «διακεκριμένη ιδιωτική συλλογή» που βγαίνει σε δημοπρασία τον Νοέμβριο στη Νέα Υόρκη, κρύβονται ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα του παγκόσμιου εικαστικού στερεώματος και μία στρατηγική του κίνηση.

Ο μυστηριώδης συλλέκτης που αποφάσισε να αποχωριστεί εννέα σπάνια αριστουργήματα δεν είναι άλλος από τον Τζεφ Κουνς. Ο 71χρονος αστέρας της σύγχρονης τέχνης ανοίγει τις πόρτες της πολυτελούς μονοκατοικίας του στο Απέρ Ιστ Σάιντ και αποχαιρετά τους θησαυρούς που συγκέντρωνε αθόρυβα επί δεκαετίες.

Η δημοπρασία, υπό τον τίτλο «Ηρωες και Εραστές», είναι προγραμματισμένη για τις 17 Νοεμβρίου και αναμένεται να αποτελέσει το ισχυρότερο χαρτί του οίκου Christie’ s απέναντι στον ανταγωνιστή του, Sotheby’ s.

Η αξία των έργων, τα οποία χρονικά καλύπτουν μισή χιλιετία εικαστικής ιστορίας – από τον ολλανδό δάσκαλο της Χρυσής Εποχής Κορνέλις φαν Χάρλεμ μέχρι τον Εντουάρ Μανέ και τον Πάμπλο Πικάσο – εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 100 εκατ. δολάρια.

Κορυφαίο έργο είναι «Το Φιλί» (1969) του Πάμπλο Πικάσο, με εκτιμώμενη τιμή περί τα 40 εκατ. δολάρια. Το έργο, που αποκτήθηκε από τον Κουνς το 2008 έναντι 17,4 εκατ. δολαρίων, συμπυκνώνει τη θεματική του όψιμου Πικάσο γύρω από το πάθος, τον ερωτισμό και τα λεπτά όρια που τον χωρίζουν από τη βία. Θέματα που, διόλου τυχαία, απασχόλησαν έντονα τον ίδιο τον Κουνς στη διαβόητη σειρά του «Φτιαγμένα στον Παράδεισο» («Made in Heaven») στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Το έργο «Ηρακλής και Αχελώος» (1590) του Κορνέλις φαν Χάρλεμ – με εκτίμηση στα 12 εκατ. δολάρια – συμπληρώνει το μυθολογικό αφήγημα της δημοπρασίας, ενώ ανάμεσα σε εκείνα που ξεχωρίζουν είναι επίσης το παστέλ σε καμβά του Εντουάρ Μανέ, «Γυναίκα στο λουτρό» (περ. 1878-79), καθώς και ένα πορτρέτο της Ντόρα Μάαρ φιλοτεχνημένο από τον Πικάσο το 1941. Η συλλογή του Κουνς «δεν είναι κοινότοπη· είναι ένα συγκροτημένο όραμα», σχολιάζει ο πρόεδρος του οίκου Κρίστις, Αλεξ Ρότερ.

Γιατί, όμως, ένας καλλιτέχνης του μεγέθους του Κουνς αποφασίζει να αποχωριστεί τους εικαστικούς του θησαυρούς; Πηγές προσκείμενες στη συμφωνία αναφέρουν ότι ο πρωταρχικός του στόχος είναι η επανεπένδυση των κεφαλαίων στην ίδια του την καλλιτεχνική παραγωγή.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια κομβική στιγμή. Παρότι ο Κουνς παραμένει μεταξύ των κορυφαίων ονομάτων του εικαστικού χώρου, η χρηματιστηριακή απόδοση των δικών του έργων στις δημοπρασίες έχει σημειώσει υποχώρηση της τάξεως του 60% την τελευταία δεκαετία, μετά το ιστορικό ρεκόρ των 91,1 εκατομμυρίων δολαρίων για τον ατσάλινο «Λαγό» του το 2019, γλυπτό που τον κατέστησε ως τον ακριβότερο εν ζωή καλλιτέχνη, τίτλο που διατηρεί μέχρι σήμερα.