ΕΕ: Εφόδια για 72 ώρες και εκπαίδευση στα σχολεία – Οι τέσσερις νέες άξονες του «οδηγού κρίσεων»

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την προετοιμασία των Ευρωπαίων πολιτών απέναντι σε φυσικές καταστροφές, υγειονομικές κρίσεις και άλλες έκτακτες καταστάσεις παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη κάθε νοικοκυριό να μπορεί να καλύψει τις βασικές του ανάγκες για τουλάχιστον 72 ώρες. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα αποθέματα πρώτης ανάγκης, η εκπαίδευση των παιδιών, η προστασία των ατόμων με αναπηρία και η έγκαιρη ενημέρωση του πληθυσμού.

Οι νέες οδηγίες παρουσιάστηκαν την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, από την επίτροπο Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ. Στόχος είναι οι πολίτες να γνωρίζουν πώς να προστατεύσουν τον εαυτό τους και τις οικογένειές τους κατά τις πρώτες κρίσιμες ώρες μιας έκτακτης ανάγκης, έως ότου κινητοποιηθούν πλήρως οι αρμόδιες υπηρεσίες.

Αυτονομία για 72 ώρες – Τι πρέπει να προβλέπουν τα νοικοκυριά

Βασικός άξονας των νέων ευρωπαϊκών κατευθυντήριων οδηγιών είναι η δυνατότητα των πολιτών να καλύπτουν τις απαραίτητες ανάγκες τους για τις πρώτες τρεις ημέρες μιας κρίσης. Η Επιτροπή προωθεί την προετοιμασία βασικών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, καθώς και τη δημιουργία ειδικής τσάντας με είδη πρώτης ανάγκης, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση που απαιτηθεί άμεση απομάκρυνση από το σπίτι.

Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στο να περιοριστούν οι δυσκολίες που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι πολίτες όταν διακόπτεται η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες ή όταν οι δημόσιες αρχές χρειάζονται χρόνο για να οργανώσουν την παροχή βοήθειας. Η Κομισιόν διευκρινίζει ότι οι οδηγίες έχουν μη δεσμευτικό χαρακτήρα και αποσκοπούν στην ενθάρρυνση των κρατών να αναπτύξουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες ενημέρωσης και προετοιμασίας του πληθυσμού.

Εκπαίδευση για τις κρίσεις από το σχολείο

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την ενσωμάτωση της ετοιμότητας για έκτακτες ανάγκες στην εκπαίδευση, ήδη από την προσχολική ηλικία και το δημοτικό σχολείο. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα παιδιά πρέπει να αποκτούν από μικρή ηλικία βασικές γνώσεις για το πώς να αντιδρούν σε καταστάσεις κινδύνου, μέσα από κατάλληλες για την ηλικία τους δραστηριότητες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ώστε η προετοιμασία να πραγματοποιείται χωρίς να προκαλεί φόβο ή άγχος στους μαθητές.

Ειδική μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία

Ξεχωριστή ενότητα των νέων οδηγιών αφορά την προσβασιμότητα των μέτρων Πολιτικής Προστασίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση κρίσεων πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, διασφαλίζοντας ότι οι πληροφορίες, οι οδηγίες και οι διαδικασίες προετοιμασίας είναι προσβάσιμες σε όλους.

Παράλληλα, ενθαρρύνεται η ενεργός συμμετοχή των ίδιων των ατόμων με αναπηρία στον σχεδιασμό των μέτρων ετοιμότητας.

Έγκαιρη και αξιόπιστη ενημέρωση των πολιτών

Ο τέταρτος άξονας αφορά την αποτελεσματικότερη επικοινωνία των κινδύνων και των απειλών. Η Κομισιόν ζητεί την ενίσχυση των μηχανισμών ενημέρωσης, ώστε οι πολίτες να λαμβάνουν έγκαιρες, αξιόπιστες και προσβάσιμες πληροφορίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια έκτακτη κατάσταση. Στόχος είναι να γνωρίζουν τι συμβαίνει, ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν και ποιες ενέργειες πρέπει να ακολουθήσουν για την προστασία τους. Παράλληλα με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση ετήσιας Ευρωπαϊκής Ημέρας Ετοιμότητας, η οποία θα πραγματοποιείται κάθε 23 Οκτωβρίου, με πρώτη διοργάνωση το 2027.

Οι πρωτοβουλίες εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, η οποία αποσκοπεί στην καλύτερη πρόληψη, προετοιμασία και αντιμετώπιση κρίσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχει επίσης υιοθετήσει σύσταση για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας και τη διενέργεια δοκιμών αντοχής στους εθνικούς φορείς Πολιτικής Προστασίας, ώστε να μπορούν να συνεχίζουν τη λειτουργία τους ακόμη και σε συνθήκες σοβαρής κρίσης.