«Δεν είναι εξωγήινοι»: Επιστήμονες εντόπισαν για πρώτη φορά ραδιοσήμα από πλανήτη εκτός του ηλιακού μας συστήματος

Για πρώτη φορά στα χρονικά της Αστρονομίας, επιστήμονες κατάφεραν να ανιχνεύσουν απευθείας ένα ραδιοσήμα που εκπέμπεται από έναν εξωπλανήτη εκτός του ηλιακού μας συστήματος. Αν και τα ραδιοσήματα από το διάστημα συχνά εξάπτουν τη φαντασία για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής, οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για την «ηχώ» ενός κολοσσιαίου μαγνητικού πεδίου, τουλάχιστον 200 φορές ισχυρότερου από αυτό του Δία.

Radio signal detected for the first time from a planet outside our solar… https://t.co/VuFVCoWof0 via @YouTube

— Steve Hagerup (@HagerupSteve) October 27, 2026

Η ιστορική ανακάλυψη, η οποία καταγράφηκε από το αστεροσκοπείο MeerKAT στη Νότια Αφρική, εντόπισε επαναλαμβανόμενες εκπομπές ραδιοκυμάτων από τον γίγαντα αερίων Beta Pictoris b, σε απόσταση 63 ετών φωτός από τη Γη. Το φαινόμενο αποδίδεται στις μαγνητικές καταιγίδες του πλανήτη, ανοίγοντας παράλληλα ένα εντελώς νέο κεφάλαιο στην κατανόηση των κόσμων μακριά από το δικό μας σύστημα.

Ραδιοσήμα από τον εξωπλανήτη Beta Pictoris b

Ο πλανήτης-πηγή της εκπομπής είναι ο Beta Pictoris b, ένας γίγαντας αερίων με μάζα περίπου 12 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Δία, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 63 ετών φωτός από τη Γη.

«Γνωρίζω ότι τα ραδιοσήματα είναι συνδεδεμένα στη συνείδηση του κόσμου με την αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης, αλλά εδώ πρόκειται για κάτι εντελώς διαφορετικό», εξηγεί ο Έντο Μπέργκερ, καθηγητής Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και συνντάκτης της μελέτης.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η εκπομπή των ραδιοκυμάτων οφείλεται σε διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα στο πεδίο του πλανήτη, παρόμοιες με το Βόρειο Σέλας της Γης. Όταν φορτισμένα σωματίδια παγιδεύονται στο ισχυρό μαγνητικό πεδίο, εκλύουν φωτεινή ακτινοβολία αλλά και ραδιοκύματα.

Astronomers have detected radio signals coming directly from an exoplanet for the first time.

No, it’s #notaliens.

Using the MeerKAT radio telescope in South Africa, researchers detected repeating radio bursts from Beta Pictoris b, a young giant planet about 63 light-years away. The signals appear to come from auroras generated by the planet’s powerful magnetic field.

The discovery could give astronomers a new way to study the magnetic fields of worlds beyond our solar system.

The research is currently undergoing peer review.

Read more from @ScienceAlert: https://t.co/nIxe5vlTuv

#Exoplanets #Astronomy #RadioAstronomy #SpaceScience

— The SETI Institute (@SETIInstitute) September 22, 2026

Για να παραχθούν όμως ραδιοκύματα στις συχνότητες που καταγράφηκαν, απαιτείται ένα πέρα από κάθε προηγούμενο μαγνητικό πεδίο. «Το μαγνητικό πεδίο σε αυτόν τον πλανήτη είναι τουλάχιστον 200 φορές ισχυρότερο από το μαγνητικό πεδίο του Δία», σημειώνει ο Μπέργκερ.

Τα μαγνητικά πεδία είναι ζωτικής σημασίας για τους πλανήτες, καθώς λειτουργούν ως «ασπίδα» που προστατεύει την ατμόσφαιρά τους από τον ηλιακό άνεμο — όπως ακριβώς συμβαίνει και στη Γη.

Η έκπληξη των επιστημόνων

Η ανακάλυψη έγινε με τη χρήση του MeerKAT, μιας συστοιχίας 64 ραδιοτηλεσκοπίων στη Νότια Αφρική, και προκάλεσε μεγάλη έκπληξη στην ερευνητική ομάδα.

«Ο διδακτορικός μου φοιτητής, Κέβιν Ορτίθ Σεμπάγιος, ανέλυε τα δεδομένα και μπήκε στο γραφείο μου λέγοντας: “Δεν νομίζω ότι θα το πιστέψεις”», περιγράφει ο Μπέργκερ. «Ήταν εντελώς αναπάντεχο. Κάναμε την έρευνα σαν μια αναγνωριστική δοκιμή, γνωρίζοντας ότι θα εντοπίζαμε πηγές μόνο αν το μαγνητικό πεδίο ήταν εξαιρετικά ισχυρό».

Μέχρι σήμερα, οι αστρονόμοι υπέθεταν ότι αν οι εξωπλανήτες διαθέτουν μαγνητικά πεδία, αυτά θα έμοιαζαν με του Δία και οι εκπομπές τους θα ήταν σε πολύ χαμηλότερες συχνότητες. Η συγκεκριμένη παρατήρηση ανέτρεψε τα επιστημονικά δεδομένα.

Το σύστημα του Beta Pictoris είναι ιδιαίτερα νεαρό σε αστρονομική κλίμακα, με ηλικία μόλις 23 εκατομμυρίων ετών (έναντι 4,5 δισεκατομμυρίων ετών του δικού μας ηλιακού συστήματος). Ο πλανήτης Beta Pictoris b ανακαλύφθηκε το 2008, ενώ αργότερα εντοπίστηκαν άλλοι δύο πλανήτες στο ίδιο σύστημα.

Αν και η μελέτη βρίσκεται στο στάδιο της αξιολόγησης από ομότιμους κριτές, οι ερευνητές εμφανίζονται βέβαιοι για την εγκυρότητα των ευρημάτων, καθώς το σήμα καταγράφηκε πολλές φορές και σε διαφορετικές συχνότητες.

Αν η ανακάλυψη επιβεβαιωθεί οριστικά, θα προσφέρει στους επιστήμονες ένα εντελώς νέο «εργαλείο» για τη μελέτη των εξωπλανητών, της ατμόσφαιράς τους και των συνθηκών που επικρατούν σε μακρινούς κόσμους του γαλαξία μας.

Πηγή: CNN