Γαλλία: Ανοίγει τον δρόμο στα ρομπότ-διανομείς

Η εικόνα ενός ρομπότ που φτάνει έξω από το σπίτι μεταφέροντας ένα δέμα ή τα ψώνια του σουπερμάρκετ παύει να αποτελεί σενάριο επιστημονικής φαντασίας στη Γαλλία.

Το γαλλικό υπουργείο Μεταφορών δημοσίευσε διάταγμα με το οποίο επιτρέπονται για πρώτη φορά η κατασκευή και η επίσημη έγκριση αυτόνομων οχημάτων διανομής. Το νέο πλαίσιο ορίζει συγκεκριμένους κανόνες για τη συνύπαρξη των ρομποτικών οχημάτων με τα συμβατικά μέσα μεταφοράς.

Τα αυτόνομα οχήματα διανομής θα κινούνται υποχρεωτικά στο οδόστρωμα, ενώ απαγορεύεται να χρησιμοποιούν τα πεζοδρόμια, ώστε να μην εμποδίζουν ή να θέτουν σε κίνδυνο τους πεζούς. Από τεχνική άποψη θα εντάσσονται στην ίδια ευρύτερη κατηγορία με τις μοτοσικλέτες και τα τετράτροχα οχήματα. Θα μπορούν να έχουν μήκος έως τέσσερα μέτρα, πλάτος έως δύο μέτρα και να μεταφέρουν φορτία βάρους μέχρι 1.000 κιλών. Οι προδιαγραφές αυτές δείχνουν ότι η νέα ρύθμιση δεν αφορά μόνο μικρά ρομπότ μεταφοράς δεμάτων, αλλά και μεγαλύτερα οχήματα, ικανά να εξυπηρετούν μαζικές παραδόσεις μέσα στις πόλεις.

Οι δοκιμές σε ευρωπαϊκές πόλεις

Μία από τις γαλλικές εταιρείες που έχουν επενδύσει στην τεχνολογία είναι η Twinswheel, η οποία δημιουργήθηκε το 2016 από τους δίδυμους αδελφούς Βενσάν και Φαμπρίς Ταλόν. Η εταιρεία αποτελεί εξειδικευμένο τμήμα της Soben, μιας επιχείρησης που κατασκευάζει συστήματα απορρόφησης κραδασμών.

Τα ρομποτικά οχήματα της Twinswheel έχουν ήδη δοκιμαστεί σε ταχυδρομικές υπηρεσίες ευρωπαϊκών πόλεων, όπως η Λιουμπλιάνα και η Μπρατισλάβα. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές τους, μπορούν να υποστηρίξουν συχνότερες και περισσότερο αυτοματοποιημένες παραδόσεις σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπου η κυκλοφοριακή συμφόρηση δυσκολεύει και καθιστά ακριβότερη τη μεταφορά εμπορευμάτων.

Η διαδικασία παραλαβής σχεδιάζεται να είναι απλή. Ο πελάτης θα λαμβάνει έναν κωδικό στο κινητό του τηλέφωνο και, όταν το όχημα φτάνει στο προκαθορισμένο σημείο, θα ανοίγει ο ίδιος την αντίστοιχη θυρίδα για να παραλάβει την παραγγελία του. Eτσι περιορίζεται η ανάγκη φυσικής παρουσίας διανομέα, χωρίς να απαιτείται η ανεξέλεγκτη εναπόθεση του δέματος έξω από την κατοικία.

Βασικός στόχος της γαλλικής κυβέρνησης είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος που στη βιομηχανία της εφοδιαστικής αλυσίδας αποκαλείται «τελευταίο χιλιόμετρο». Πρόκειται για το τελικό στάδιο της διαδρομής ενός προϊόντος, από το κέντρο διανομής μέχρι την πόρτα του καταναλωτή. Αν και είναι το μικρότερο τμήμα της μεταφοράς, συχνά αποτελεί το ακριβότερο και ένα από τα περισσότερο ρυπογόνα. Τα οχήματα διανομής πραγματοποιούν πολυάριθμες σύντομες διαδρομές, σταματούν επανειλημμένα και εγκλωβίζονται στην κίνηση, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τόσο το λειτουργικό κόστος όσο και οι εκπομπές ρύπων.

Τα αυτόνομα οχήματα θα μπορούσαν να προσφέρουν πιο οργανωμένες παραδόσεις, να λειτουργούν για περισσότερες ώρες και να μειώσουν το κόστος προσωπικού. Η εφαρμογή τους, ωστόσο, δημιουργεί και νέα ερωτήματα σχετικά με την οδική ασφάλεια, την ευθύνη σε περίπτωση ατυχήματος, την κυβερνοασφάλεια και τις επιπτώσεις στις θέσεις εργασίας στον κλάδο των διανομών. Με τη νέα νομοθεσία, η Γαλλία επιχειρεί να τοποθετηθεί μεταξύ των πρώτων χωρών που θεσπίζουν ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη συγκεκριμένη αγορά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου μικρά ρομπότ χρησιμοποιούνται κυρίως σε πανεπιστημιουπόλεις και περιορισμένες ζώνες, αρκετές εφαρμογές εξακολουθούν να λειτουργούν σε πειραματικό επίπεδο. Η Κίνα βρίσκεται ήδη αρκετά βήματα μπροστά, καθώς εκατοντάδες αυτόνομα οχήματα διανομής κυκλοφορούν σε κινεζικές πόλεις. Η γαλλική απόφαση δείχνει ότι η Ευρώπη επιχειρεί πλέον να περάσει από τις δοκιμές στην ελεγχόμενη εμπορική αξιοποίηση μιας τεχνολογίας που μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο φτάνουν τα προϊόντα στην πόρτα του καταναλωτή.

Η ανθρώπινη εποπτεία παραμένει απαραίτητη

Η έγκριση του νέου πλαισίου δεν σημαίνει, πάντως, ότι τα ρομπότ θα αρχίσουν αμέσως να κινούνται ανεξέλεγκτα σε όλες τις γαλλικές πόλεις. Η λειτουργία κάθε στόλου θα εποπτεύεται εξ αποστάσεως από ανθρώπους, οι οποίοι θα μπορούν να παρεμβαίνουν όταν το όχημα συναντά ένα απρόβλεπτο εμπόδιο ή αδυνατεί να συνεχίσει με ασφάλεια. Για την αυτόνομη πλοήγησή τους τα οχήματα συνδυάζουν κάμερες, ραντάρ και αισθητήρες λέιζερ LiDAR, δημιουργώντας σε πραγματικό χρόνο μία ψηφιακή εικόνα του περιβάλλοντός τους.

Καθοριστικός θα είναι και ο ρόλος των δήμων. Οι τοπικές Αρχές θα αποφασίζουν σε ποιες περιοχές και πάνω σε ποιες συγκεκριμένες διαδρομές θα επιτρέπεται η κυκλοφορία τους. Συνεπώς, η εφαρμογή του μέτρου αναμένεται να γίνει σταδιακά, αρχικά σε ελεγχόμενες ζώνες ή δρομολόγια με προβλέψιμες κυκλοφοριακές συνθήκες.

Η Γαλλία διαθέτει ήδη σημαντική εμπειρία, καθώς από το 2015 έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερα από 200 πειράματα σχετικά με αυτόνομα οχήματα. Το νέο διάταγμα, το οποίο εκδόθηκε στις 28 Ιουλίου και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 7 Αυγούστου 2026, καλύπτει το κενό που εμπόδιζε την εμπορική αξιοποίηση της τεχνολογίας. Παραμένουν, ωστόσο, σοβαρές προκλήσεις: η αντιμετώπιση βανδαλισμών, η προστασία των δεδομένων που συλλέγουν οι κάμερες και ο καθορισμός της ευθύνης σε περίπτωση ατυχήματος.