Απαγόρευση social media σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών – Σήμερα η ψηφοφορία στη Βουλή

Στην Ολομέλεια της Βουλής συζητείται σήμερα το νομοσχέδιο για την απαγόρευση της χρήσης των social media από παιδιά κάτω των 15 ετών, με την κυβέρνηση να υπερασπίζεται την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να εκφράζουν επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα και την εφαρμογή του μέτρου.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται ο έλεγχος της ηλικίας των χρηστών, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και οι ευθύνες των ψηφιακών πλατφορμών. Την ίδια ώρα, διαφωνίες καταγράφονται και ως προς το κατά πόσο μια οριζόντια απαγόρευση μπορεί να αντιμετωπίσει ουσιαστικά τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στο διαδίκτυο. Εφόσον ψηφιστεί, η ρύθμιση προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Το ΠΑΣΟΚ προσανατολίζεται προς το «παρών», καταθέτοντας παράλληλα τη δική του πρόταση, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ αναμένεται επίσης να μη στηρίξει την επίμαχη ρύθμιση. ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας έχουν ήδη ξεκαθαρίσει στις τοποθετήσεις τους από τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές ότι καταψηφίζουν. Τα υπόλοιπα κόμματα διατηρούν επιφυλάξεις για τη σημερινή συνεδρίαση.

Η κριτική της αντιπολίτευσης

Τους τόνους ανέβασε ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ, με τον Στέφανο Παραστατίδη να καταλογίζει στην κυβέρνηση εργαλειοποίηση της προστασίας των ανηλίκων με εκλογικά και επικοινωνιακά κριτήρια. «Δεν είστε εδώ για να προστατέψετε τα παιδιά, αλλά τους εαυτούς σας», ήταν η χαρακτηριστική αιχμή του προς τον Άκη Σκέρτσο.

Η Χαριλάου Τρικούπη αντιπροτείνει ηλικιακά διαβαθμισμένη προστασία, ψηφιακή παιδεία, συμμετοχή των γονέων και ουσιαστική λογοδοσία των εταιρειών. Αμφισβητεί, επίσης, την επιλογή να θεσπιστεί τώρα μια οριζόντια εθνική απαγόρευση, ενώ εξελίσσεται η ευρωπαϊκή συζήτηση για διαφορετικό πλαίσιο. Κατά την επιχειρηματολογία του ΠΑΣΟΚ, η κυβέρνηση αξιοποιεί ένα δημοφιλές μέτρο για να οικοδομήσει πολιτικά διλήμματα, χωρίς η δημοσκοπική αποδοχή του να αποδεικνύει την αποτελεσματικότητά του.

Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, η Έλενα Ακρίτα επέμεινε στη διάκριση ανάμεσα στην τεκμηρίωση του προβλήματος και στην τεκμηρίωση της επιλεγμένης λύσης. Υποστήριξε ότι τα ανησυχητικά στοιχεία για τη σχέση των παιδιών με την τεχνολογία δεν αποδεικνύουν αυτομάτως πως η καθολική απαγόρευση κάτω των 15 ετών αποτελεί την αποτελεσματικότερη παρέμβαση.

Έθεσε, ακόμη, ερωτήματα για την ετοιμότητα του συστήματος επαλήθευσης ηλικίας, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τον κίνδυνο μετακίνησης των παιδιών σε υπηρεσίες που παραμένουν προσβάσιμες. Η κριτική της Κουμουνδούρου εστιάζει στο ότι η νομοθετική παρέμβαση περιορίζει πρωτίστως την πρόσβαση των ανηλίκων, χωρίς αντίστοιχη βαρύτητα στην αλλαγή των πρακτικών των ίδιων των πλατφορμών.

Η Βιβή Δάγκα από το ΚΚΕ υποστήριξε ότι ο εθιστικός σχεδιασμός και το επιβλαβές περιεχόμενο συνδέονται με τη λειτουργία των ψηφιακών ομίλων με κριτήριο το κέρδος, την οποία δεν ανατρέπει το νομοσχέδιο. Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για γενικευμένη επαλήθευση ηλικίας και διεύρυνση της συλλογής δεδομένων. Για το ΚΚΕ, η πρόληψη προϋποθέτει δημόσιες δομές ψυχικής υγείας, δημιουργικές δραστηριότητες και συνθήκες που επιτρέπουν στους γονείς να περνούν ουσιαστικό χρόνο με τα παιδιά τους.

Η Πλεύση Ελευθερίας, μέσω της Έλλης Ρούσσου, χαρακτήρισε την οριζόντια απαγόρευση «ψηφιακό συρματόπλεγμα», ζητώντας συγκεκριμένες απαντήσεις για τον έλεγχο των αλγορίθμων και τις υποχρεώσεις των εταιρειών. Ανέδειξε επίσης κινδύνους που εκτείνονται πέρα από τα κοινωνικά δίκτυα, όπως η ψηφιακή κακοποίηση με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

Επιφυλάξεις διατύπωσαν και η Ελληνική Λύση και η Νίκη. Η πρώτη προειδοποίησε για παράκαμψη των περιορισμών, χρήση λογαριασμών τρίτων και στροφή σε λιγότερο ασφαλή περιβάλλοντα. Η δεύτερη ζήτησε εγγυήσεις για τον ηλικιακό έλεγχο, σαφή τεκμηρίωση των κυρώσεων και αποτελέσματα δοκιμών πριν από την εφαρμογή.

Διαβάστε ακόμα: Κόβουν τα social media στους κάτω των 15 – Τι θα ισχύσει για Facebook, Instagram και TikTok

Σκέρτσος: «Ανεύθυνη η στάση σας, αναθεωρήστε»

Στην αντεπίθεση πέρασε ο Άκης Σκέρτσος κατηγορώντας την αντιπολίτευση για ανεύθυνη στάση και υποστήριξε ότι η άρνησή της προσφέρει περιθώριο κωλυσιεργίας στους τεχνολογικούς κολοσσούς. «Παίζετε το παιχνίδι των εταιρειών τεχνολογίας που δεν θέλουν να συμμορφωθούν», ανέφερε, καλώντας τα κόμματα να επανεξετάσουν τη στάση τους στην Ολομέλεια.

Ο υπουργός Επικρατείας υπερασπίστηκε τη συμβατότητα της ρύθμισης με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο και απέρριψε τη λογική της αναμονής μέχρι την ολοκλήρωση νέων ευρωπαϊκών κανόνων. Αναγνώρισε ότι ο περιορισμός δεν επαρκεί μόνος του και χρειάζεται να συνοδεύεται από παρεμβάσεις στην παιδεία, την ψυχική υγεία και τον αθλητισμό. Επικαλέστηκε τις αυξήσεις ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στην εκπαίδευση, παραδεχόμενος πάντως ότι οι ανάγκες παραμένουν μεγαλύτερες.

Στο τεχνικό σκέλος, ο Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η ευθύνη πρέπει να βαρύνει τις πλατφόρμες που παρέχουν τις υπηρεσίες και όχι τους γονείς. Διευκρίνισε ότι το Kids Wallet αποτελεί μία από τις δυνατές λύσεις επαλήθευσης και ότι δεν επιβάλλεται αποκλειστικά η χρήση του. Κατά τον υπουργό, η πληροφορία που διαβιβάζεται αφορά μόνο την υπέρβαση ή μη του ηλικιακού ορίου, χωρίς κοινοποίηση της ημερομηνίας γέννησης.

Έκανε, ωστόσο, μια κρίσιμη διάκριση εξηγώντας ότι ο μηχανισμός επιβεβαίωσης ηλικίας λειτουργεί ήδη σε άλλες χρήσεις, αλλά η διασύνδεσή του με τις πλατφόρμες δεν λειτουργεί ακόμη και πρέπει να δοκιμαστεί στο διάστημα μέχρι την έναρξη εφαρμογής, την 1η Ιανουαρίου 2027. Υπερασπίστηκε, τέλος, την άμεση παρέμβαση, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μερικοί μήνες καθυστέρησης έχουν κόστος για τα παιδιά.

Τι λένε οι φορείς

Στις αρμόδιες επιτροπές τοποθετήσαν και φορείς όπως ο ΕΟΠΑΕ, η Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία και η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής στηρίζοντας τον ηλικιακό περιορισμό ως προστατευτικό μέτρο. Το «Μαζί για το Παιδί» χαρακτήρισε την παρέμβαση στη σωστή κατεύθυνση, ζητώντας όμως μεταβατική περίοδο, σταδιακή εφαρμογή και ενίσχυση των υπηρεσιών υποστήριξης.

Η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος αναγνώρισε την ανάγκη παρέμβασης, υπογραμμίζοντας ότι η απαγόρευση πρέπει να αποτελεί ένα από τα μέτρα μιας συνολικής στρατηγικής. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, χωρίς να τοποθετηθεί επί των λεπτομερειών του νομοσχεδίου, ανέφερε ότι οι ηλικιακοί περιορισμοί μπορεί να είναι χρήσιμοι μέσα σε μια ολοκληρωμένη πολιτική δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας παράλληλα ερευνητικά κενά.

Προϋποθέσεις έθεσε η Αρχή Προστασίας Δεδομένων, ζητώντας επαλήθευση ηλικίας χωρίς γενικευμένη ταυτοποίηση ή παρακολούθηση και διευκρινίζοντας ότι η συγκεκριμένη τεχνική λύση δεν της είχε ακόμη παρουσιαστεί για αξιολόγηση. Ο Συνήγορος του Παιδιού αντιμετώπισε καταρχήν θετικά τη ρύθμιση, αλλά έθεσε ζητήματα αναλογικότητας και εξέτασης ηπιότερων μέσων.

Κριτική άσκησε το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, προειδοποιώντας ότι μια οριζόντια απαγόρευση από μόνη της μπορεί να στρέψει τα παιδιά σε πιο σκοτεινές πλατφόρμες. Η ΟΛΜΕ, δηλώνοντας επιφύλαξη και απουσία ειδικής συνεδριακής θέσης για το νομοσχέδιο, επέμεινε στην προτεραιότητα της παιδείας και της πρόληψης. Αντίστοιχους πρακτικούς κινδύνους ανέδειξε η Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος, με αναφορές στα VPN, στους λογαριασμούς τρίτων και στα κενά ελέγχου.