Ανακαίνιση κατοικίας: Ποιοι μπαίνουν στη β΄ φάση

Επιδότηση έως 36.000 ευρώ προβλέπει το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», που περνά στο στάδιο των αιτήσεων χρηματοδότησης. Ποιοι προηγούνται και τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες.

Στην τελική ευθεία βρίσκεται η ενεργοποίηση της δεύτερης φάσης του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτεί εργασίες ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης παλαιών κατοικιών.

Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου, η πλατφόρμα αιτήσεων χρηματοδότησης αναμένεται να ενεργοποιηθεί σύντομα, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία.

Προτεραιότητα θα δοθεί στους ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών που έχουν ήδη λάβει βεβαίωση επιλεξιμότητας. Θα ακολουθήσουν οι ιδιοκτήτες κατοικιών που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν εκδοθεί περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, εκ των οποίων 14.000 αφορούν κλειστά ακίνητα και 80.000 κατοικίες που βρίσκονται ήδη σε χρήση.

Ποιοι μπορούν να πάρουν έως 36.000 ευρώ

Το πρόγραμμα προβλέπει επιδότηση από 70% έως 80%, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία, με δυνατότητα προσαυξήσεων έως 95% για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων.

Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης για τις εργασίες υπολογίζεται σε 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, με συνολικό πλαφόν τις 36.000 ευρώ για κατοικία 120 τ.μ.

Το τελικό ποσό εξαρτάται από το εμβαδόν της κατοικίας, το ποσοστό επιδότησης και τις επιλέξιμες δαπάνες. Επομένως, δεν δικαιούνται όλοι οι συμμετέχοντες το μέγιστο ποσό.

Πρόσθετες δαπάνες, όπως αμοιβές μηχανικών, ενεργειακές επιθεωρήσεις και έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, μπορούν να καλυφθούν έως 2.500 ευρώ, με τους ειδικότερους όρους του προγράμματος.

Τα εισοδηματικά κριτήρια

Τα βασικά εισοδηματικά όρια, σύμφωνα με την ισχύουσα υπουργική απόφαση, διαμορφώνονται ως εξής:

Οικογενειακή κατάσταση	Εισόδημα για επιδότηση 80%	Ανώτατο εισόδημα για συμμετοχή
Άγαμος	18.000 €	25.000 €
Έγγαμοι χωρίς ανήλικα παιδιά	25.000 €	35.000 €
Έγγαμοι με 1 ανήλικο παιδί	30.000 €	40.000 €
Έγγαμοι με 2 ανήλικα παιδιά	35.000 €	45.000 €
Μονογονεϊκή οικογένεια με 1 ανήλικο παιδί	28.000 €	39.000 €

Για κάθε επιπλέον ανήλικο παιδί προβλέπεται προσαύξηση 5.000 ευρώ στα αντίστοιχα όρια.

Εξετάζεται το φορολογητέο εισόδημα του 2025, ενώ προβλέπεται δυνατότητα αξιολόγησης του μέσου εισοδήματος της τριετίας 2023–2025, όταν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

Πρόσθετη προσαύξηση πέντε ποσοστιαίων μονάδων προβλέπεται, κατά περίπτωση, για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, μονογονεϊκές οικογένειες με αποκλειστική επιμέλεια, καθώς και περιπτώσεις αναπηρίας.

Για την υψηλότερη εισοδηματική κατηγορία επιχορήγησης, το τελικό ποσοστό δεν μπορεί να ξεπεράσει το 85%, ενώ για τη χαμηλότερη το ανώτατο όριο είναι 95%.

Ποιες κατοικίες είναι επιλέξιμες

Για να ενταχθεί ένα ακίνητο στο πρόγραμμα πρέπει, μεταξύ άλλων, να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η οικοδομική άδεια πρέπει να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή να υπάρχει αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο.

Η επιφάνεια των κύριων χώρων δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 120 τ.μ., με εξαίρεση συγκεκριμένες περιπτώσεις τρίτεκνων και πολύτεκνων για τις οποίες προβλέπεται όριο 150 τ.μ.

Απαιτείται επίσης το ακίνητο να κατατάσσεται σε ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.

Για τις κλειστές κατοικίες εξετάζεται αν παρέμειναν εκτός χρήσης κατά τα έτη 2024 και 2025, με βάση στοιχεία της ΑΑΔΕ και του ΔΕΔΔΗΕ.

Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες που είναι καταχωρισμένες στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης, ενώ ισχύουν και περιορισμοί για ακίνητα που έχουν ενταχθεί σε άλλα προγράμματα ανακαίνισης ή ενεργειακής εξοικονόμησης.

Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ιδιοκτήτες

Όσοι διαθέτουν ήδη βεβαίωση επιλεξιμότητας χρειάζεται να προετοιμαστούν για την επόμενη διαδικασία.

Συγκεκριμένα, είναι χρήσιμο να:

• Ελέγξουν τα στοιχεία της κατοικίας τους και τη βεβαίωση επιλεξιμότητας.
• Συνεργαστούν με μηχανικό για τη σύνταξη σχεδίου παρεμβάσεων και την εκτίμηση του κόστους.
• Εξετάσουν την ανάγκη έκδοσης Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης και Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
• Συγκεντρώσουν, όπου απαιτούνται, δικαιολογητικά οικογενειακής κατάστασης ή αναπηρίας.

Η ισχύουσα απόφαση προβλέπει ότι το αρχικό Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου πρέπει να προσκομιστούν εντός τριών μηνών από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως αρχικά επιλέξιμης.

Ο πλήρης κατάλογος δικαιολογητικών θα προσδιορίζεται στον Οδηγό Εφαρμογής της δράσης.

Ποιες εργασίες επιδοτούνται

Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά καλύπτει και εργασίες ανακαίνισης και επισκευής.

Ωστόσο, είναι υποχρεωτικός ο συνδυασμός εργασιών ανακαίνισης με ενεργειακές παρεμβάσεις. Οι ενεργειακές δαπάνες πρέπει να αντιστοιχούν στο 20% έως 40% του επιλέξιμου προϋπολογισμού και να επιτυγχάνεται αναβάθμιση κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.

Οι συγκεκριμένες εργασίες που θα επιδοτηθούν θα εξειδικευτούν στον Οδηγό Εφαρμογής. Για τον λόγο αυτό, οι ιδιοκτήτες δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένη την επιλεξιμότητα οποιασδήποτε εργασίας πριν ελέγξουν τους τελικούς όρους.

Πότε καταβάλλονται τα χρήματα

Μετά την οριστική υπαγωγή προβλέπεται προκαταβολή ίση με το 60% της εγκεκριμένης επιχορήγησης, η οποία κατατίθεται σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό.

Για τη χρήση της προκαταβολής απαιτείται προηγουμένως να έχει καταβληθεί μέσω τράπεζας το 40% της ίδιας συμμετοχής του δικαιούχου.

Το υπόλοιπο της επιχορήγησης καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση και τον προβλεπόμενο έλεγχο των εργασιών.

Η σημαντική διαφορά ανάμεσα στην επιλεξιμότητα και την έγκριση

Η βεβαίωση επιλεξιμότητας δεν εξασφαλίζει αυτομάτως χρηματοδότηση. Απαιτείται ξεχωριστή αίτηση, έλεγχος των δικαιολογητικών και οριστική υπαγωγή στο πρόγραμμα.

Η προθεσμία έκδοσης βεβαιώσεων επιλεξιμότητας είχε ολοκληρωθεί στις 31 Ιουλίου για τις ανοικτές κατοικίες και στις 30 Σεπτεμβρίου για τις κλειστές, μετά την παράταση που δόθηκε.

Για όσους έχουν ήδη ολοκληρώσει αυτό το στάδιο, η νέα διαδικασία αποτελεί το κρίσιμο βήμα για τη διεκδίκηση της επιδότησης.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις υποχρεώσεις μετά την ανακαίνιση, καθώς προβλέπεται πενταετής διατήρηση της προβλεπόμενης χρήσης του ακινήτου. Για κατοικίες που θα διατεθούν σε μακροχρόνια μίσθωση ισχύουν επιπλέον περιορισμοί, μεταξύ των οποίων η διατήρηση σταθερού ενοικίου για τα πρώτα τρία χρόνια.