Pizza fan και Χωριάτικο: Πώς γίνεται το «πλυντήριο» μαύρου χρήματος σε τρία στάδια

Πίσω από επιχειρήσεις με υψηλούς τζίρους, εταιρείες με ανύπαρκτη δραστηριότητα, εικονικά τιμολόγια και πολύπλοκες οικονομικές συναλλαγές μπορεί να κρύβονται οργανωμένα κυκλώματα φοροδιαφυγής και ξεπλύματος «μαύρου» χρήματος.

Οι πρόσφατες υποθέσεις που συνδέονται με τις αλυσίδες Pizza Fan και «Χωριάτικο» φέρνουν στο προσκήνιο όχι μόνο τους μηχανισμούς απόκρυψης εισοδημάτων και μη απόδοσης ΦΠΑ αλλά και τη διαδρομή που μπορεί να ακολουθούν τα παράνομα κέρδη μέχρι να εμφανιστούν ως νόμιμα κεφάλαια.

Το βασικό κόλπο είναι η ανάμειξη του παράνομου χρήματος με τις πραγματικές εισπράξεις μιας επιχείρησης. Με τον τρόπο αυτό κεφάλαια άγνωστης ή εγκληματικής προέλευσης εμφανίζονται ως έσοδα από πωλήσεις προϊόντων και υπηρεσιών. Στην περίπτωση ενός φούρνου η συγκεκριμένη πρακτική συνήθως συνδέεται με την εμφάνιση μεγαλύτερου τζίρου από εκείνον που προκύπτει από τις πραγματικές πωλήσεις. Τα χρήματα καταγράφονται λογιστικά ως εισπράξεις της επιχείρησης αποκτώντας μια φαινομενικά νόμιμη προέλευση. Αυτό, πάντως, δεν αρκεί από μόνο του για να καταστήσει τα κεφάλαια νόμιμα.

Τα τρία στάδια του ξεπλύματος μαύρου χρήματος

Η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες πραγματοποιείται συνήθως σε τρία στάδια:

1. Τοποθέτηση: Τα παράνομα χρήματα διοχετεύονται στην αγορά και αναμειγνύονται με νόμιμα έσοδα επιχειρήσεων.

2. Διαστρωμάτωση: Τα χρήματα μεταφέρονται μέσω διαδοχικών συναλλαγών μεταξύ προσώπων και εταιρειών ακόμη και σε διαφορετικές χώρες, ώστε να αποκρύπτεται η παράνομη προέλευσή τους.

3. Ενσωμάτωση: Τα παράνομα κεφάλαια εμφανίζονται πλέον ως νόμιμα μέσω αγοραπωλησιών ακινήτων, εικονικών κερδών, υπερτιμολογήσεων ή υποτιμολογήσεων.

Οι πρακτικές

Οι πιο συνηθισμένες πρακτικές προβλέπουν:

• Τριγωνικές συναλλαγές. Τρεις ή περισσότερες επιχειρήσεις εμφανίζονται να πραγματοποιούν αγοραπωλησίες αγαθών ή υπηρεσιών. Όταν οι συναλλαγές είναι εικονικές, μπορούν να συγκαλύψουν την πραγματική διαδρομή των χρημάτων. Για παράδειγμα, μια εταιρεία εμφανίζεται να αγοράζει υπηρεσίες από δεύτερη επιχείρηση, η οποία τιμολογείται από τρίτη, χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί πραγματική εργασία. Οι τριγωνικές συναλλαγές δεν είναι από μόνες τους παράνομες.
• Εικονικά τιμολόγια. Εκδίδονται παραστατικά για εμπορεύματα που δεν παραδόθηκαν ή υπηρεσίες που δεν παρασχέθηκαν.
• Εταιρείες-βιτρίνες. Επιχειρήσεις χωρίς πραγματική δραστηριότητα, προσωπικό ή εγκαταστάσεις εμφανίζουν σημαντικές συναλλαγές και λειτουργούν ως ενδιάμεσοι κρίκοι στη μεταφορά χρημάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται υπεράκτιες εταιρείες, προκειμένου να δυσκολέψει η εξακρίβωση των πραγματικών δικαιούχων.
• Μετρητά και εικονικός τζίρος. Επιχειρήσεις με πολλές συναλλαγές σε μετρητά, όπως φούρνοι και καφετέριες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάμειξη παράνομων κεφαλαίων με πραγματικές εισπράξεις. Με αυτόν τον τρόπο, χρήματα αδιευκρίνιστης προέλευσης επιχειρείται να εμφανιστούν ως έσοδα από πωλήσεις.
• Ακίνητα και πολυτελή περιουσιακά στοιχεία. Παράνομα κεφάλαια μπορεί να κατευθύνονται στην αγορά ακινήτων, αυτοκινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων. Η μεταγενέστερη πώλησή τους μπορεί να δημιουργήσει την εικόνα νόμιμου εισοδήματος.