IEA: Προειδοποίηση για νέα άνοδο στις τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποιεί για πιθανή νέα άνοδο των τιμών χονδρικής του  ντίζελ στην Ευρώπη τις επόμενες εβδομάδες, καθώς οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα διατηρούν τις αγορές υπό πίεση, ακόμη και με την ανάκαμψη της παραγωγής πετρελαίου στον Κόλπο. Σύμφωνα με τον οργανισμό, οι περιορισμοί στην προσφορά ενδέχεται να διατηρηθούν έως το 2027.

Στη μηνιαία έκθεσή του, ο οργανισμός με έδρα το Παρίσι επισημαίνει ότι η αύξηση της προσφοράς πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση, καθώς η παγκόσμια κατανάλωση εξακολουθεί να υπερβαίνει την παραγωγή.

Η παγκόσμια προσφορά αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο κατά 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, φτάνοντας τα 102,3 εκατομμύρια βαρέλια, κυρίως λόγω της αύξησης των εξαγωγών από τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, παρέμεινε χαμηλότερη από την παγκόσμια ζήτηση, η οποία εκτιμάται σε 103,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τα στοιχεία του IEA.

Ο πόλεμος, που ξεκίνησε με αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, συνεχίζεται, προκαλώντας αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Το Ιράν έχει περιορίσει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, ενώ εντείνει τις επιθέσεις σε πλοία. Παράλληλα, οι Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, πλήττουν πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία.

Ο IEA επισημαίνει ότι: «οι νέες επιθέσεις στον Κόλπο καθιστούν εύθραυστη την ανάκαμψη».

Την Τρίτη, η βρετανική υπηρεσία ασφάλειας ναυσιπλοΐας UKMTO ανακοίνωσε ότι άγνωστα βλήματα έπληξαν δεξαμενόπλοιο και πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στα Στενά του Ορμούζ.

Τα ξημερώματα της Τετάρτης, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε ότι πλοίο που μετέφερε περισσότερα από 2.500 εμπορευματοκιβώτια βυθίστηκε νότια των Στενών, έπειτα από πρόσκρουση σε θαλάσσια νάρκη και πυρκαγιά. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το πλοίο ακολουθούσε μη εξουσιοδοτημένη διαδρομή, ενώ οι ιρανικές αρχές προειδοποίησαν ότι οι κίνδυνοι στην περιοχή παραμένουν.

Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου και του ντίζελ

Η τιμή του Brent, του διεθνούς δείκτη αναφοράς για το πετρέλαιο, αυξήθηκε κατά περίπου 1%, ξεπερνώντας τα 107 δολάρια το βαρέλι το πρωί της Τετάρτης, προτού υποχωρήσει κοντά στα 106 δολάρια. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο, στα 94,75 δολάρια το βαρέλι.

Οι τιμές του ντίζελ έχουν υποχωρήσει από τα επίπεδα-ρεκόρ των 200 δολαρίων το βαρέλι που καταγράφηκαν τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, σύμφωνα με τον IEA, «παραμένουν σχεδόν διπλάσιες από την τιμή του αργού και τα προ κρίσης επίπεδα».

Οι εξαγωγές καυσίμων από τη Μέση Ανατολή βρίσκονται κάτω από το μισό των επιπέδων που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο. Την ίδια ώρα, ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν πλήξει ρωσικά διυλιστήρια, διατηρώντας τις πιέσεις στην αγορά diesel.

Επίσης, το αυξημένο κόστος μεταφοράς ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση. Όπως αναφέρει ο IEA, «καθώς οι εντάσεις στη μεταφορά αργού εξαπλώνονται και σε άλλες κατηγορίες τάνκερ, οι τιμές του diesel στις βασικές αγορές  Ευρώπη, Αφρική και Λατινική Αμερική  μπορεί να αυξηθούν ξανά τις επόμενες εβδομάδες».

Παράλληλα, ο οργανισμός εκτιμά ότι τα αποθέματα ντίζελ  δύσκολα θα αναπληρωθούν πέρα από τις συνήθεις εποχικές μεταβολές πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Από την πλευρά της, η ομάδα των G7 δεσμεύτηκε στις 2 Οκτωβρίου να διαθέσει έως και 100 εκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματά της μέσω του IEA, με προτεραιότητα την κάλυψη των αναγκών σε diesel.

Ωστόσο, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που επικαλείται το Euronews, οι συγκεκριμένες ποσότητες αφορούν μέρος της δέσμευσης για διάθεση 400 εκατομμυρίων βαρελιών που είχε ανακοινωθεί τον Μάρτιο. Από αυτά, έχουν ήδη διατεθεί 326 εκατομμύρια βαρέλια, χωρίς να προβλέπεται η προσθήκη νέων αποθεμάτων.

Αντικρουόμενες προβλέψεις για τη ζήτηση πετρελαίου

Ο IEA εκτιμά ότι οι υψηλές τιμές και η ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη θα οδηγήσουν σε μείωση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου κατά 2,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως φέτος, στα 102,4 εκατομμύρια βαρέλια. Η πρόβλεψη αυτή είναι ελαφρώς πιο απαισιόδοξη από την προηγούμενη εκτίμηση του οργανισμού, η οποία έκανε λόγο για μείωση κατά 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Παράλληλα, ο IEA αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την ανάκαμψη της ζήτησης το 2025, στα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από 2,6 εκατομμύρια. Ως αποτέλεσμα, εκτιμά ότι το 2027 η ζήτηση θα παραμείνει κατά 0,6% χαμηλότερη από τα επίπεδα του 2025, αντί να τα ξεπεράσει.

Αντίθετα, ο ΟΠΕΚ εμφανίζεται πιο αισιόδοξος. Για έκτο συνεχόμενο μήνα, μείωσε την πρόβλεψή του για την αύξηση της ζήτησης το 2026, αυτή τη φορά στα 180.000 βαρέλια ημερησίως, ενώ αύξησε την εκτίμησή του για το 2027 στα 2,55 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Η παραγωγή αργού πετρελαίου από τον ΟΠΕΚ+, στον οποίο συμμετέχει και η Ρωσία, αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο κατά περίπου 900.000 βαρέλια ημερησίως, φτάνοντας τα 39,07 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού.

Στις 4 Οκτωβρίου, επτά βασικά μέλη του ΟΠΕΚ διατήρησαν αμετάβλητους τους στόχους παραγωγής για τον Νοέμβριο. Ωστόσο, τα περισσότερα εξακολουθούν να παράγουν κάτω από τα προβλεπόμενα όρια, εξαιτίας του πολέμου.

Η επόμενη συνεδρίαση έχει προγραμματιστεί για την 1η Νοεμβρίου. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχώρησαν από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+ τον Μάιο.

Σημειώνεται ότι, ο IEA προειδοποιεί ότι, εάν δεν υπάρξει επίλυση των συγκρούσεων στην περιοχή, «οι αγορές πετρελαίου ενδέχεται να βιώσουν νέα αναταραχή τους επόμενους μήνες, πριν εμφανιστεί οποιοδήποτε πλεόνασμα το 2027». Η προειδοποίηση διατυπώνεται εν όψει της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου του οργανισμού την Πέμπτη.

Με πληροφορίες από Euronews