- Advertisement -
Το Βραβείο Daphne Caruana Galizia για το 2026 απονεμήθηκε την Τετάρτη σε μια αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα γύρω από τη συμφωνία Ιταλίας – Αλβανίας για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Νικητέςτουβραβείου είναι ο Ιταλός Giacomo Zandonini και η Ολλανδή Maite Vermeulen, των οποίων η εργασία δημοσιεύτηκε στην ολλανδική ενημερωτική πλατφόρμα De Correspondent. Στο επίκεντρο της έρευνάς τους βρέθηκε η αμφιλεγόμενη συμφωνία, βάσει της οποίας η Ιταλία κατασκεύασε εγκαταστάσεις κράτησης και κέντρο εξέτασης αιτήσεων ασύλου σε αλβανικό έδαφος.
Η τελετή απονομής πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Τύπου «Daphne Caruana Galizia» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, παρουσία της Προέδρου της Ευρωβουλής, Ρομπέρτα Μέτσολα και της αρμόδιας Αντιπροέδρου, Πίνα Πιτσιέρνο. Το βραβείο παρέδωσε εκπρόσωπος της ανεξάρτητης κριτικής επιτροπής, η οποία αποτελείται από δημοσιογράφους από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
«Εκείνοι που ήθελαν να τη φιμώσουν, απέτυχαν»
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, υπογράμμισε τη διαρκή δέσμευση της ΕΕ για την προστασία της ερευνητικής δημοσιογραφίας: «Εννέα χρόνια αφού η Daphne Caruana Galizia δολοφονήθηκε βάναυσα, επειδή αποκάλυψε περιστατικά διαφθοράς, η αποφασιστικότητά μας για την απόδοση δικαιοσύνης παραμένει ισχυρότερη όσο ποτέ. Εκείνοι που ήθελαν να τη φιμώσουν, απέτυχαν. Τα άρθρα της έχουν ταξιδέψει περισσότερο από ποτέ και το θάρρος της συνεχίζει να εμπνέει. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει να στέκεται στο πλευρό των δημοσιογράφων. Δε σταματάμε».
Η κριτική επιτροπή επέλεξε τη νικητήρια έρευνα ανάμεσα σε 344 υποψηφιότητες, που υποβλήθηκαν από τις 4 Μαΐου έως τις 31 Ιουλίου 2026, από δημοσιογράφους και από τις 27 χώρες της ΕΕ.
Έρευνα 18 μηνών με «κλειστές πόρτες» και απόρρητα κονδύλια
Για περισσότερους από 18 μήνες, οι Zandonini και Vermeulen εξέτασαν πώς η συμφωνία Ρώμης – Τιράνων σχεδιάστηκε για να αναχαιτίζει παράτυπους μετανάστες και να τους μεταφέρει εκτός ΕΕ, όπου οι αιτήσεις ασύλου τους απορρίπτονταν με ταχύρρυθμες διαδικασίες.
Η δημοσιογραφική ομάδα προσπάθησε να αποκρυπτογραφήσει γιατί πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν τη συγκεκριμένη πρακτική ως «καινοτόμο μοντέλο» για τη μελλοντική μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ.
Για την ολοκλήρωση της έρευνας, υποβλήθηκαν πάνω από 30 αιτήματα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα σε 6 ευρωπαϊκές χώρες, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο και τη Frontex, ακολουθήθηκε η διαδρομή του χρήματος και πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με κρατούμενους, δικηγόρους, βουλευτές, κυβερνητικά στελέχη και εργαζόμενους στα κέντρα.
Οι συντάκτες κατέγραψαν σοβαρά εμπόδια στη δουλειά τους:
- τους απαγορεύτηκε η είσοδος στα ιταλικά κέντρα στην Αλβανία,
- ο αριθμός των κρατουμένων παρέμενε μυστικός,
- οι δαπάνες πραγματοποιούνταν με διαδικασίες κατεπείγοντος, χωρίς δημόσιους διαγωνισμούς, ενώ
- το προσωπικό υποχρεωνόταν να υπογράψει σύμφωνα εμπιστευτικότητας.
Η έρευνα, στην οποία συνέβαλαν η φωτογράφος Bebe Blanco Agterberg, η σχεδιάστρια γραφημάτων Sharon Coone και ο φωτογράφος Francesco Bellina, ανέδειξε τις σοβαρές ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις υπονομεύσεις στις θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου στην ΕΕ.
Ένας θεσμός-φόρος τιμής στη μαλτέζα ερευνήτρια
Το Βραβείο Daphne Caruana Galizia απονέμεται ετησίως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 20.000 ευρώ. Θεσπίστηκε ως φόρος τιμής στη μαλτέζα δημοσιογράφο που δολοφονήθηκε με παγιδευμένο αυτοκίνητο, τον Οκτώβριο του 2017, μετά από εκτενείς αποκαλύψεις για τη διαφθορά, το οργανωμένο έγκλημα και τα «χρυσά διαβατήρια» στη Μάλτα.
Παρά το γεγονός ότι πέντε άτομα έχουν φυλακιστεί για τη δολοφονία της, ο ηθικός αυτουργός της εγκληματικής ενέργειας δεν έχει καταδικαστεί ακόμη, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ασκεί διαρκείς πιέσεις στις αρχές της Μάλτας.
Βραβευμένες έρευνες
- 2026: Η συμφωνία Ιταλίας – Αλβανίας για το Μεταναστευτικό (De Correspondent)
- 2025: Κρυφά χρηματοοικονομικά δίκτυα παράκαμψης κυρώσεων στη Ρωσία (Follow the Money)
- 2024: Εξαφανισμένα ασυνόδευτα παιδιά μετανάστες (Lost in Europe)
- 2023: Διεθνής συλλογική έρευνα για το ναυάγιο της Πύλου (Solomon, Forensis, ARD, The Guardian)
- 2022: Ντοκιμαντέρ «Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία υπό ρωσική επιρροή» (ARTE / France24 / Le Monde)
- 2021: «The Pegasus Project» (Forbidden Stories)
Comments are closed.