BBC: Οι ΗΠΑ θέλουν τη δημιουργία στρατιωτικών βάσεων στην Γροιλανδία – Παρασκηνιακές συνομιλίες

Ηνωμένες Πολιτείες και Δανία βρίσκονται σε τακτικές διαπραγματεύσεις για την επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις συνομιλίες. Οι επαφές των δύο πλευρών έχουν ενταθεί τους τελευταίους μήνες.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να ανοίξουν τρεις νέες βάσεις στο νότιο τμήμα της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομο τμήμα του Βασιλείου της Δανίας. Οι διαπραγματεύσεις στοχεύουν επίσης στην εκτόνωση της διπλωματικής κρίσης που προκλήθηκε όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να καταλάβει τη Γροιλανδία δια της βίας σύμφωνα με το BBC. 

Ο Τραμπ είχε δηλώσει τον Ιανουάριο πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να «κατέχουν» τη Γροιλανδία, ώστε να αποτραπεί η Ρωσία ή η Κίνα από το να αποκτήσουν επιρροή εκεί, προσθέτοντας πως αυτό θα μπορούσε να γίνει «με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο».

Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη υψηλού επιπέδου συνομιλίες με τη Δανία και τη Γροιλανδία, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε στο BBC ότι υπάρχει αισιοδοξία πως οι συνομιλίες κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Το δανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε επίσης ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, σημειώνοντας πως «υπάρχει μια συνεχιζόμενη διπλωματική διαδικασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες», χωρίς να δώσει περαιτέρω πληροφορίες.

Νέες βάσεις και στρατηγικά συμφέροντα

Σύμφωνα με πηγές, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη τελική συμφωνία, ενώ ο αριθμός των νέων βάσεων ενδέχεται να αλλάξει. Μία από αυτές αναμένεται να δημιουργηθεί στο Ναρσασουάκ, στο σημείο παλιάς αμερικανικής βάσης που διέθετε μικρό αεροδρόμιο.

Οι υπόλοιπες βάσεις πιθανότατα θα εγκατασταθούν σε τοποθεσίες με υπάρχουσες υποδομές, όπως αεροδρόμια ή λιμάνια, ώστε να μειωθεί το κόστος αναβάθμισης. Οι βάσεις αυτές θα επικεντρωθούν κυρίως στην επιτήρηση ρωσικής και κινεζικής ναυτικής δραστηριότητας στην περιοχή GIUK (Greenland-Iceland-UK Gap) του βόρειου Ατλαντικού.

Αμερικανικές πηγές ανέφεραν ότι έχει εξεταστεί το ενδεχόμενο οι νέες βάσεις να χαρακτηριστούν ως αμερικανικό κυρίαρχο έδαφος, αν και κάτι τέτοιο δεν έχει οριστικοποιηθεί.

Ηγεσία των διαπραγματεύσεων και αντιδράσεις

Τις συνομιλίες ηγείται ο ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μάικλ Νίντχαμ, ο οποίος έχει αναλάβει να διαμορφώσει μια συμφωνία που θα ικανοποιεί τον Τραμπ, σεβόμενη ταυτόχρονα τις «κόκκινες γραμμές» της Δανίας για την προστασία των συνόρων της.

Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε στενό κύκλο από τον Ιανουάριο, με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων εκπροσώπων από τις ΗΠΑ, τη Δανία και τη Γροιλανδία. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο μόνιμος γραμματέας του δανικού ΥΠΕΞ Γέπε Τράνχολμ, ο πρέσβης της Δανίας στις ΗΠΑ Γέσπερ Μόλερ Σέρενσεν και ο επικεφαλής της αποστολής της Γροιλανδίας στην Ουάσιγκτον Γιάκομπ Ίσμποσεθσεν.

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντρικ Νίελσεν, δήλωσε σε δημοκρατικό φόρουμ στην Κοπεγχάγη ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν «προχωρήσει προς τη σωστή κατεύθυνση», προσθέτοντας πως οι συνομιλίες είναι σε εξέλιξη αλλά δεν μπορεί να αποκαλύψει λεπτομέρειες.

Η στάση της Ουάσιγκτον και το πλαίσιο του ΝΑΤΟ

Σύμφωνα με πηγές, οι ΗΠΑ δεν έχουν θέσει στο τραπέζι το ενδεχόμενο κατάληψης ή ελέγχου της Γροιλανδίας, κάτι που έχει απορριφθεί κατηγορηματικά από τη Δανία και το ΝΑΤΟ. Παρά τις αρχικές απειλές του Τραμπ, οι δύο χώρες εργάζονται πλέον για μια συμφωνία.

Η Ουάσιγκτον διαθέτει σήμερα μία στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία, στην βάση Pituffik, στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου λειτουργούσαν περίπου 17 αμερικανικές εγκαταστάσεις.

Αναλυτές υπενθυμίζουν ότι η συνεργασία ΗΠΑ–Δανίας βασίζεται στη συμφωνία ασφαλείας του 1951, η οποία επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να επεκτείνει τις δραστηριότητές της στη Γροιλανδία με την έγκριση της Κοπεγχάγης. Μέχρι σήμερα, η Δανία δεν έχει απορρίψει ποτέ σχετικό αίτημα των ΗΠΑ.

Η πολιτική διάσταση

Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος του Τραμπ για τη Γροιλανδία προκάλεσε νέα ένταση στις σχέσεις της κυβέρνησής του με το ΝΑΤΟ. Ο Νίελσεν, αναφερόμενος στις τρέχουσες συνομιλίες, σημείωσε ότι «οι συζητήσεις βρίσκονται πλέον σε καλύτερη φάση απ’ ό,τι όταν γίνονταν μέσω των μέσων ενημέρωσης».

Ερωτηθείς αν θα συναντηθεί με τον ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ για τη Γροιλανδία, τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα Τζεφ Λάντρι, ο Νίελσεν απάντησε ότι δεν γνωρίζει. Τόνισε πάντως: «Δεν είμαστε προς πώληση και αυτό θα είναι το μήνυμα της συνάντησης».