Εισήγηση για τη μετατροπή του μόνιμου επιδόματος των 300 ευρώ – το οποίο καταβάλλεται τον Νοέμβριο στους χαμηλοσυνταξιούχους – σε 13η εθνική σύνταξη (446,87 ευρώ) βρίσκεται στο τραπέζι των μέτρων για την ενίσχυση των συνταξιούχων, που μελετώνται από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Τονίζεται ότι η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για τη 13η σύνταξη. Το μεικτό κόστος ενός τέτοιου μέτρου υπολογίζεται σε περίπου 2,8 δισ. ευρώ ετησίως.
Ειδικότερα:
1. Ενα από τα επικρατέστερα σενάρια προβλέπει την αύξηση του επιδόματος στα 400 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 90% της εθνικής σύνταξης. Παράλληλα, εξετάζεται και πιο γενναία παρέμβαση, σύμφωνα με την οποία το ετήσιο βοήθημα θα φτάσει στο ύψος της εθνικής σύνταξης, δηλαδή στα 446,87 ευρώ. Στην πράξη, το μέτρο αυτό θα λειτουργεί ως μια πρόσθετη εθνική σύνταξη που θα καταβάλλεται κάθε χρόνο σε μόνιμη βάση. Το δημοσιονομικό κόστος διαφοροποιείται ανάλογα με την τελική επιλογή.
Η αύξηση του επιδόματος στα 400 ευρώ υπολογίζεται ότι θα απαιτήσει περίπου 200 εκατ. ευρώ, ενώ η πλήρης εξίσωσή του με την εθνική σύνταξη ανεβάζει το κόστος κοντά στα 300 εκατ. ευρώ. Παράλληλα εξετάζεται και η διεύρυνση των δικαιούχων του επιδόματος των 300 ευρώ. Στόχος είναι να ενταχθούν στην ενίσχυση και συνταξιούχοι που σήμερα αποκλείονται, όπως όσοι είναι κάτω των 65 ετών, παρά το γεγονός ότι λαμβάνουν σύνταξη και αντιμετωπίζουν αντίστοιχες οικονομικές πιέσεις.
Η επέκταση των δικαιούχων αποτελεί ένα από τα σενάρια που αξιολογούνται, καθώς θα διευρύνει σημαντικά την περίμετρο των ωφελουμένων από το μέτρο. Για το τρέχον έτος το εισοδηματικό όριο (οικογενειακό εισόδημα) για άγαμους ή σε κατάσταση χηρείας ανεβαίνει από 14.000 σε 25.000 ευρώ και για έγγαμους από 26.000 σε 35.000 ευρώ. Τα όρια ακίνητης περιουσίας αυξάνονται από 200.000 σε 300.000 ευρώ για άγαμους και από 300.000 σε 400.000 ευρώ για έγγαμους.
2. Στο τραπέζι βρίσκονται και παρεμβάσεις που αφορούν την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με στόχο τη μείωση των κρατήσεων και την αύξηση των καθαρών αποδοχών. Για τις κύριες συντάξεις, εξετάζεται αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς. Το σενάριο προβλέπει ότι από το συνολικό ποσό της σύνταξης θα αφαιρείται πρώτα το ποσό των 1.468 ευρώ και η κράτηση θα επιβάλλεται μόνο στο υπόλοιπο ποσό. Για παράδειγμα, σε σύνταξη 2.200 ευρώ, εισφορά δεν θα υπολογίζεται πλέον στο σύνολο της σύνταξης, αλλά μόνο στα 732 ευρώ, δηλαδή στο ποσό που υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο.
Με τον τρόπο αυτό μειώνεται αισθητά η επιβάρυνση για χιλιάδες συνταξιούχους που σήμερα καταβάλλουν υψηλότερες κρατήσεις. Στο μικροσκόπιο βρίσκεται και η ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις, όπου εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο πλήρους κατάργησης της σχετικής κράτησης. Παράλληλα, το θέμα της εισφοράς στις κύριες συντάξεις βρίσκεται στο επίκεντρο και δικαστικών εξελίξεων, καθώς αναμένεται να εξεταστεί στο πλαίσιο πιλοτικής διαδικασίας, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι οι εισηγήσεις κινούνται προς την κατεύθυνση της μείωσης των επιβαρύνσεων.
Οι 500.000 συνταξιούχοι (400.000 κύριας σύνταξης και 100.000 επικουρικής) στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον τους στην πιλοτική δίκη της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία έχει οριστεί για τις 7 Οκτωβρίου 2026. H εκκρεμής απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναμένεται να καθορίσει το μέλλον του τρόπου υπολογισμού της συγκεκριμένης κράτησης για περίπου 400.000 συνταξιούχους.
Οπως έγραψαν «ΤΑ ΝΕΑ», η υπόθεση ξεκινάει από προσφυγή συνταξιούχου του Δημοσίου, ο οποίος αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο επιβάλλεται η εισφορά στις συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι η ΕΑΣ επιβάλλεται σήμερα στο σύνολο της σύνταξης μόλις ξεπεραστεί το σχετικό όριο και όχι μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ. Η πρακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται στρεβλώσεις και δυσανάλογες επιβαρύνσεις για χιλιάδες συνταξιούχους.
3. Τέλος, όπως έγραψαν «ΤΑ ΝΕΑ», το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται σε αύξηση το νέο έτος στις συντάξεις ύψους 2,9%, ενώ καταργείται οριστικά η προσωπική διαφορά.
Περίπου 670.000 συνταξιούχοι που εξακολουθούν να διατηρούν προσωπική διαφορά θα λαμβάνουν πλέον ολόκληρη την ετήσια αύξηση της σύνταξής τους, χωρίς αυτή να απορροφάται από την προσωπική διαφορά.
Η αλλαγή αυτή θα φανεί στις «τσέπες» των συνταξιούχων με την καταβολή των συντάξεων Ιανουαρίου 2027 (καταβολή τέλος Δεκεμβρίου 2026).