Η οικογένεια είναι ίσως το μοναδικό έργο στο οποίο κανείς δεν θυμάται πότε πήρε τον ρόλο του, ποιος έγραψε τα λόγια του και γιατί εξακολουθεί να τα επαναλαμβάνει. Μεγαλώνουμε μέσα σε ιστορίες που μας αφηγούνται για εμάς, κληρονομούμε επιθυμίες που δεν είναι δικές μας, μαθαίνουμε ν’ αγαπάμε με όρους που σπάνια τολμάμε ν’ αμφισβητούμε.
Μέχρι που κάποια στιγμή έρχεται ένα νέο που δεν χωράει στο οικογενειακό αφήγημα, μια επιθυμία που δεν ζητάει την άδεια κανενός και μια απόφαση που κάνει τους πιο οικείους ανθρώπους να μοιάζουν ξαφνικά με ξένους.
Σε αυτή τη στιγμή της μεγάλης ανατροπής τοποθετούνται οι «Ακριβοί μας γονείς», το έργο των Αρμέλ και Εμανουέλ Πατρόν, που ανεβαίνει για πρώτη φορά στη χώρα μας, στο Θέατρο Εμπορικόν σε σκηνοθεσία του Προμηθέα Αλειφερόπουλου.
Ο έμπειρος ηθοποιός που πλέον δοκιμάζεται και στη σκηνοθεσία, προσεγγίζει σε αυτήν την παράσταση μια κωμωδία που πίσω από τις αιχμηρές ατάκες της συνάντησης ενός ζευγαριού συνταξιούχων καθηγητών και των τριών ενήλικων παιδιών τους, κρύβεται μια ουσιαστική αναμέτρηση με τις οικογενειακές βεβαιότητες.
«Ο πατέρας της ιστορίας, όταν τα παιδιά τού ζητούν παραπάνω πράγματα κι έχουν διαρκώς απαιτήσεις με το πρόσχημα της οικογενειακής αγάπης, τους υπενθυμίζει ότι δεν είναι εκείνα που έχει παντρευτεί. Αυτό για μένα είναι μια πολύ σκληρή αλήθεια. Στην πραγματικότητα, σε μια οικογένεια μόνο οι γονείς έχουν επιλέξει ο ένας τον άλλον. Ολα τα υπόλοιπα, απλά ήρθαν. Οπότε, δεν είναι ανάγκη να ταιριάζουμε με τους γονείς μας κι ας είναι αυτό σοκαριστικό, αφού προσπαθούμε όλοι με κάποιο τρόπο να το πετύχουμε.
Πολλοί άνθρωποι που ως ενήλικες γίνονται κυνικοί κι υποστηρίζουν ότι δεν τους αφορούν οι γονείς τους πια, κρύβουν μέσα τους ένα πολύ μεγάλο αγκάθι στη σχέση μαζί τους που τους ζορίζει σ’ όλη τους την ζωή. Είναι πολύ δύσκολο να δεχτούμε ότι με αυτούς που μάθαμε από πολύ μικρή ηλικία να τους παρακολουθούμε, να στηριζόμαστε πάνω τους και να περιμένουμε πράγματα, κάποια στιγμή ίσως να μην ταιριάζουμε. Αυτό βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν αγαπιόμαστε επειδή έτσι μας έφερε η ζωή.
Τέτοια ζητήματα σε χώρες του Βορρά φαίνονται να είναι πιο λυμένα απ’ ό,τι σε μας στη Μεσόγειο όπου υπάρχει μεγαλύτερη προσκόλληση στην οικογένεια, οι δεσμοί θεωρούνται ιεροί κι αργούμε ν’ απογαλακτιστούμε», αναφέρει ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος στα «Πρόσωπα».
Εκτός από τις πολύπλοκες οικογενειακές σχέσεις, τις συγκρούσεις, τις προσδοκίες, τις εξαρτήσεις και τις ισορροπίες που συχνά δοκιμάζονται ανάμεσα σε παιδιά και γονείς, ο ίδιος εξερευνά κι άλλα πεδία των ανθρώπινων περιπετειών.
Σκηνοθετώντας επίσης την «Πιο υπέροχη χειρότερη του κόσμου», την υπαρξιακή κωμωδία της Φωτεινής Αθερίδου που επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Ιλίσια Βολανάκης, βάζει στο μικροσκόπιό του την καθημερινότητα μιας νεαρής γυναίκας, με τους έρωτες, τις ανασφάλειες, τα άγχη και τα προσωπικά της αδιέξοδα.
«Ο κεντρικός χαρακτήρας απευθύνεται στο κοινό και μιλάει για πολύ σοβαρά πράγματα στην ζωή του με πολύ κοφτερό χιούμορ κι αυτοσαρκασμό. Αυτό μού θύμισε το stand-up comedy. Προσωπικά, μου αρέσουν τα acts που κρύβουν από πίσω μια ιστορία, είναι πιο ιδιωτικά κι αναφέρονται σε πολύ σκοτεινά πράγματα.
Το να ξεγυμνώνονται μπροστά στον κόσμο οι κωμικοί, να παρουσιάζουν πολύ σκιώδεις πτυχές της ζωής και της προσωπικότητάς τους και να τον αφήνουν να γελάσει μ’ αυτό, το βρίσκω από τα υψηλότερα είδη σύγχρονης τέχνης. Γιατί ουσιαστικά μ’ αυτόν τον τρόπο, ανοίγουν έναν τεράστιο χώρο ψυχοθεραπείας κι αυτοΐασης στον θεατή», δηλώνει ο ηθοποιός και σκηνοθέτης.
«Να πάρουμε ρίσκα»
Η «λοξή» ματιά στη σκηνοθεσία συμβαδίζει με την ελευθερία και τον αυθορμητισμό του κειμένου της παράστασης, στοιχεία που χαρακτηρίζουν ούτως ή άλλως τη νεότερη γενιά των δημιουργών. Εκείνη που αναζητάει τη δική της γλώσσα στο θέατρο, δοκιμάζοντας διαφορετικές φόρμες και τρόπους αφήγησης.
«Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για γραφή καινούργιων κειμένων ειδικά στο θέατρο. Μακάρι να υπάρχουν άνθρωποι που έχουν τη διάθεση και την πειθαρχία να το κάνουν», παρατηρεί ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος.
«Το θέατρο πρέπει να ρισκάρει για ν’ ανανεώνεται. Το ίδιο πρέπει να κάνει κι ο άνθρωπος αλλά κι η τέχνη φυσικά. Εβλεπα την κριτική που άσκησαν στη νέα ταινία του Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιαρίτου “Digger” και σκεφτόμουν ότι τουλάχιστον ο συγκεκριμένος πήρε ρίσκα και δοκίμασε κάτι διαφορετικό. Είναι πολύ σημαντικό αυτό, χωρίς από μόνος του ο πειραματισμός απλά για τον πειραματισμό, να είναι τα πάντα. Αν δεν πάρουμε ρίσκα, δεν πρόκειται να ξεκολλήσουμε και θα επαναλαμβάνουμε τα ίδια διαρκώς.
Ηδη βλέπουμε έναν κορεσμό στο θέατρο. Η φούσκα των sold out και των πολύ πετυχημένων παραγωγών έσκασε. Εκτός από την οικονομική κρίση που βιώνουμε κι επηρέασε τις καταστάσεις, ρόλο σ’ αυτό έπαιξε και η πρόθεση των θεατών να παρακολουθήσουν τις διαφημισμένες μόνο παραστάσεις κι ας απογοητευτούν μετά.
Πρέπει κι αυτοί να παίρνουν ασφαλώς τα ρίσκα τους. Να δώσουν μια ευκαιρία σε κάτι νέο, σε κάποιον που νομίζουν ότι τον ξέρουν επειδή άκουσαν μια κουβέντα, σ’ ένα έργο που τους κίνησε το ενδιαφέρον. Δεν χρειάζεται πάντα να πηγαίνουν στην πιο ασφαλή επιλογή ή ακόμα χειρότερα σ’ αυτήν που απλώς πήρε καλές κριτικές κι έχει πουλήσει εισιτήρια», καταλήγει.
- «Ακριβοί μας γονείς», κάθε Τετάρτη έως Κυριακή στο Θέατρο Εμπορικόν (Σαρρή 11, Αθήνα). Είσοδος: 18-25 ευρώ. Προπώληση: more. com, τηλ. 2111000365 και στο ταμείο του Θεάτρου Αλίκη (Αμερικής 4, Αθήνα).
- «Η πιο υπέροχη χειρότερη του κόσμου», κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00 στο Θέατρο Ιλίσια Βολανάκης (Παπαδιαμαντοπούλου 4, Αθήνα).