Μπεστ σέλερ χωρίς διαφήμιση, από στόμα σε στόμα

Δεν είναι συχνό φαινόμενο ένα βιβλίο να κατακτά χιλιάδες αναγνώστες χωρίς να προηγηθεί ένας εκκωφαντικός θόρυβος γύρω από την κυκλοφορία του. Κι όμως, αυτό ακριβώς συνέβη με το «Theo of Golden». Μέσα από τη δύναμη της προσωπικής σύστασης και της αυθεντικής αναγνωστικής εμπειρίας, το μυθιστόρημα του Αλεν Λίβαϊ, εξελίχθηκε σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες εκδοτικές ιστορίες των τελευταίων ετών. Την περίοδο αυτή βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των best sellers των «New York Times» όπως και στην αντίστοιχη της Amazon για τη μυθοπλασία, αφήνοντας την «Οδύσσεια» του Ομήρου, που επέστρεψε στην επικαιρότητα λόγω της ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν, να… τρώει τη σκόνη του.

Το «Theo of Golden» αποτελεί το παρθενικό βιβλίο ενός πρώην δικηγόρου και μουσικού από την Αλαμπάμα των Ηνωμένων Πολιτειών, ο οποίος λίγο πριν από τα 70 του χρόνια αποφάσισε να γίνει συγγραφέας. Οπως παραδέχτηκε ο Αλεν Λίβαϊ μιλώντας στην εφημερίδα «The Washington Post», ξεκίνησε να γράφει γιατί «απλά ήθελα να δω αν είχα τη δυνατότητα να φτιάξω ένα μακροσκελές μυθιστόρημα». Ετσι, κυκλοφόρησε έναν τόμο 400 σελίδων που χωρίς κάποια καμπάνια μάρκετινγκ ή έναν μεγάλο εκδοτικό οίκο να τον προωθεί, κατάφερε να γίνει best seller. Για να το πετύχει, βέβαια, χρειάστηκαν να περάσουν τρία χρόνια από εκείνη την πρώτη έκδοση που χρηματοδότησε ο ίδιος, μετά την παρότρυνση φίλων των. Ακολούθησε δε μια εξαιρετικά πρωτότυπη τακτική.

Με τη βοήθεια της ανιψιάς του, δεν απευθύνθηκε σε μεγάλα πολυκαταστήματα ή σημαντικούς εκδοτικούς οίκους αλλά σε ανθρώπους που ο Λίβαϊ είχε γνωρίσει στη διάρκεια της καριέρας του. Τους ζήτησε να διαδώσουν την είδηση για το βιβλίο σε τοπικές εκκλησιαστικές ομάδες, βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία και λέσχες ανάγνωσης. Οποτε ήταν δυνατόν, συναντούσε κι ο ίδιος αυτοπροσώπως αυτό το κοινό ενώ επικοινωνούσε με όλους εκείνους που διάβαζαν το έργο του και του έστελναν μηνύματα ώστε να τους ευχαριστήσει. Η δημοσιότητα από στόμα σε στόμα απέδωσε και το μυθιστόρημα πούλησε 3.000 αντίτυπα μέχρι το τέλος του 2023, αριθμός που έφτασε τις 25.000 τον επόμενο χρόνο. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι πωλήσεις ήταν 125.000, μπαίνοντας στις λίστες της Amazon στην Αμερική κι άρχισε η φήμη γι’ αυτόν τον άγνωστο συγγραφέα να διαδίδεται τάχιστα. Τον περασμένο Σεπτέμβριο τα δικαιώματα αγόρασε ο εκδοτικός οίκος Atria, του ομίλου Simon & Schuster που έσπευσε να βγάλει το βιβλίο στην αγορά και στη Βρετανία ο Fontana Books του οίκου HarperCollins. Εκτοτε, οι πωλήσεις έχουν ξεπεράσει τα 2,5 εκατομμύρια αντίτυπα, με 42 επιπλέον χώρες να έχουν εξασφαλίσει την κυκλοφορία του εκεί.

Η υπόθεση

Το μυθιστόρημα αφηγείται την περιπέτεια ενός ηλικιωμένου άνδρα, ο οποίος μετακομίζει σε μια πόλη του αμερικανικού Nότου, το Γκόλντεν, να επιστρέψει 92 πορτρέτα, σκιτσαρισμένα με μολύβι, τα οποία αγοράζει, στα πρόσωπα που απεικονίζουν. Πρόκειται για μια βιωματική ιστορία, με θρησκευτικά στοιχεία, η οποία όπως επισημαίνει η βρετανική εφημερίδα «Independent», είναι τρυφερή κι αισιόδοξη, θυμίζοντας το «Ενας άντρας που τον λένε Ούβε» του Φρέντρικ Μπάκμαν, το «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι» του Μιτς Αλμπομ και τα ποπ φιλοσοφικά κείμενα του Ματ Χέιγκ. Σε μεγάλο βαθμό, αντανακλά την προσωπική του διαδρομή από τη δικηγορία, στα έδρανα του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου όπου σπούδασε σκωτσέζικη λογοτεχνία, στην περιοδεία που έκανε ο τραγουδοποιός στην Αμερική παίζοντας για δύο δεκαετίες σε εκδηλώσεις και θρησκευτικές συναντήσεις και τελικά πίσω στο σπίτι του όπου φρόντιζε τον ηλικιωμένο πατέρα του και τον καρκινοπαθή αδερφό του, αντιμετωπίζοντας τελικά τη συγγραφή ως το καταφύγιό του.