Η συνέντευξη της Μελίνας Μερκούρη στον Γιώργο Λιάνη δημοσιεύτηκε στις 6 Οκτωβρίου 1985, την επαύριον δηλαδή του «Rock in Athens», από τις καλύτερες στιγμές της «εξωστρεφούς» Αθήνας, η οποία είχε επιλεγεί ως πρώτη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Η βασική φωτογραφία μάλιστα – που έκτοτε θα μείνει χαρακτηριστική – απεικονίζει την τότε υπουργό Πολιτισμού με τα λουλούδια ανά χείρας μπροστά από τον Παρθενώνα στην Ακρόπολη.
«Νιώθω την Αθήνα σαν πολιτιστική πράξη και όχι σαν φεστιβάλ. Οι ξένοι πρεσβευτές έχουν ένα όραμα της πνευματικής Αθήνας μέσα τους και πρέπει να το εκμεταλλευτούμε. Και αυτό είναι καθολικό, δεν έχει να κάνει με ιδεολογίες και μπλοκ. Εγώ δεν έχω να προσθέσω τίποτε παρά μόνο ότι τώρα αρχίζουμε και σύντομα θα ετοιμάσουμε έναν σοβιετικό και έναν γιαπωνέζικο μήνα στην Ελλάδα.
Για την Ελλάδα ο πολιτισμός είναι η πρώτη και μόνη της βιομηχανία. Θα πρέπει να καταλάβουμε κάποτε πως όσο οι θάλασσες και η γη μας – ζωντανή κληρονομιά – είναι και ο Παρθενώνας, οι Δελφοί, η Δήλος, οι τραγικοί, οι ποιητές και οι σοφοί της αρχαιότητας. Δεν ντράπηκα ποτέ να τεντώσω το χέρι και να ζητήσω από τους ξένους αυτά που ήθελα να δούμε στην Αθήνα. Οταν πρόκειται για την Ελλάδα, γίνομαι εύκολα η μεγαλύτερη ζητιάνα. Από τότε που ήμουν παιδί δημάρχου και αργότερα σαν ηθοποιός και πιο αργά σαν εξόριστη, μπόρεσα να μιλήσω με τον δικό μου, α λα Μελίνα τρόπο για την Ελλάδα. Και πάσχω από αυτή την έμμονη ιδέα και πάρτε το απόφαση».
«Οταν θέλω να πάρω κουράγιο στυλώνω τα μάτια μου σ’ αυτό το παράθυρο. Δες, φαίνεται η Ακρόπολη. Μου στέλνει πάντα μια αντιφεγγιά σαν αγιάτρευτη νοσταλγία, πραΰνει τη ζωή μου, μου θυμίζει το καθημερινό μου δικαίωμα στην ευτυχία αυτού του τόπου και στην προσωπική μου ακμή. Μα, θα μου πεις, η μόλυνση σχεδόν σπάει ορατά τους κίονες και την πόλη. Αλλά αγαπώ την Αθήνα όπως ακριβώς είναι. Μ’ αρέσει αυτή η κιτς Αθήνα και δεν θα μπορούσα να ζήσω στο Ψυχικό για όλα τα χρυσάφια του κόσμου».
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI
«Ενα βράδυ αντί για τον Ιβ [Μοντάν] βγήκε στο τηλέφωνο μια κυρία και με μια φωνή από αυτές που δεν ξεχνάει κανείς στη ζωή του μας είπε: “Αϊ στο διάολο, αφήστε μας ήσυχους”. Ηταν η Σιμόν Σινιορέ, με την οποία ο Ιβ ήταν ερωτευμένος και επρόκειτο να παντρευτούν. Αργότερα, όταν η ζωή μου δέθηκε με τον Ντασσέν και ο Τζούλι πήγε στη Γαλλία σαν εξόριστος, ο Ιβ και η Σιμόν άνοιξαν διάπλατα τις πόρτες του σπιτιού τους όπως έκαναν άλλωστε για κάθε κατατρεγμένο αριστερό καλλιτέχνη. Ηταν το σπίτι των εξόριστων και αυτή μια οικοδέσποινα μοναδική.
Η Σιμόν από νέα είχε κοντά της στο Παρίσι ό,τι πιο νέο και πιο επαναστατικό υπήρχε. Ηταν μια γυναίκα με ακατανίκητη έλξη στους πάντες και στα πάντα. Πολύ όμορφη, παρά το γεγονός ότι είχε αρχίσει λίγο να χοντραίνει, πολύ πρωτοπόρα και αποφασιστική, παρά την απογοήτευση που φαίνεται να εισέπραξε γνωρίζοντας σε ένα ταξίδι της τον ορθόδοξο κομμουνισμό. Θυμάμαι τους άνδρες να παίζουν χαρτιά. Ο Ιβ τα αγαπούσε με πάθος. Και τη Σιμόν να ξανοίγεται σε ατέρμονες συζητήσεις για τη μοίρα του ανθρώπου και του σοσιαλισμού.
Εναγώνια ερωτήματα, γιατί δώσαμε τη ζωή μας στην Αριστερά και αν πρέπει ή δεν πρέπει να την πάρουμε πίσω. Ο Σαρτρ και ο Σαγκάλ ήταν συχνά στην ομήγυρη και για μένα όλα αυτά ήταν μια μύηση και μια σπουδή αλησμόνητη. Η Σιμόν Σινιορέ σαν γυναίκα ήταν πολύ δηκτική. Μερικές στιγμές φλύαρη με πλούσια γαλλικά και σπάνιες εκφράσεις, η οποία εύκολα σχεδόν καταδυνάστευε τον χώρο.
Δεσποτική και ανεξίκακη και μαζί γενναία. Μετέπειτα συνδεθήκαμε ακόμα περισσότερο και τους δύσκολους καιρούς της δικτατορίας που επιβλήθηκε στην Ελλάδα φιλοξενηθήκαμε κοντά της. Η Σιμόν και ο Ιβ κουράστηκαν να υπογράφουν κείμενα διαμαρτυρίας εναντίον του καθεστώτος των δικτατόρων στην Ελλάδα. Ορκίζομαι πως βοήθησαν όσο λίγοι και δεν είναι στιγμή να πω τους χιλιάδες τρόπους με τους οποίους συμπαραστάθηκαν στην πατρίδα μας».
Υπήρξες οργισμένο κορίτσι. «Κόρη κορυφαίων θυμών». Θα μπορούσαμε να πούμε ότι χαμήλωσε ο τόνος μέσα σου;
Η καρδιά μου χτυπάει πάντα δυνατά για τους ανθρώπους και τα πράγματα. Αλλά η εκδικητική Μελίνα είναι κομμάτι του θρύλου. Καλώς υπάρχει για να κάνει λίγο τρομερή τη ζωγραφιά μου. Πάντως δεν υπάρχει άνθρωπος με πιο μεγάλη υπομονή από τη δική μου. Δεν χάνω την ψυχραιμία μου ποτέ. Είμαι, από μια άποψη, παγόνι. Τι κάνω μέσα στην κάμαρά μου είναι άλλη ιστορία.
Δεν έχω σπάσει τα νεύρα μου για τίποτε και για κανέναν ούτε μέσα στην κάμαρά μου. Μπορεί οι νύχτες μου να είναι φριχτές, κυρίως επειδή δεν παίζω στο θέατρο, αλλά δεν υπάρχει κανείς που θα μπορούσε να πει ότι με είδε εκτός εαυτού. Η παρθενιά του βλέμματός μου έχει διατηρηθεί στα πρόσωπα και στα γεγονότα. Ποτέ μου δεν υπήρξα ανέμελη. Αντιθέτως, σαν στρατιώτης πάνω στο ντουφέκι του, παραφυλάω για να προφυλάξω ό,τι αγαπώ. Λαχτάρησα για πολύ περισσότερα πράγματα από αυτά που απόλαυσα και αυτό δεν το υποπτεύεται κανείς για μένα.