Ζαν – Λικ Μελανσόν: Ο ανυπότακτος που απειλεί το γαλλικό κατεστημένο

Οπως και την περασμένη εβδομάδα, έτσι και αυτή την Τρίτη ο Ζαν – Λικ Μελανσόν έδωσε δυναμικό «παρών» στην «Πέμπτη Πράξη» των μαθητικών κινητοποιήσεων. Την επομένη, ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας (LFI) παρουσίασε τον «αναθεωρημένο προϋπολογισμό» που προτίθεται να εφαρμόσει σε περίπτωση που βγει νικητής από τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, την άνοιξη του 2027. Το σχέδιο προβλέπει πρόσθετα έσοδα ύψους 106,4 δισ. ευρώ και νέες δαπάνες ύψους 81,7 δισ. ευρώ.

«Θα διατεθούν 25 δισ. ευρώ για τη μείωση του χρέους», ανακοίνωσε ο Μελανσόν, χωρίς να επαναλάβει την πρόταση για διαγραφή του τμήματος του γαλλικού χρέους που κατέχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – πρόταση που τον έκανε να ανταλλάξει σκληρές δηλώσεις με τον διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας, Εμανουέλ Μουλέν.

Εχοντας δεχθεί επικρίσεις, τόσο για τη στάση του απέναντι στις μαθητικές κινητοποιήσεις όσο και για την αξιοπιστία των οικονομικών του προτάσεων, ο Μελανσόν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει εκλογικά την κοινωνική δυσαρέσκεια, προβάλλοντας παράλληλα ένα πρόγραμμα που, όπως υποστηρίζει, στηρίζεται στον «οικονομικό ορθολογισμό» και όχι στον ιδεολογικό δογματισμό. Στο μεταξύ, η μία δημοσκόπηση μετά την άλλη τον θέλει ικανό να προκριθεί στον δεύτερο προεδρικό γύρο, πίσω από τη Μαρίν Λε Πεν. Ενα εφιαλτικό για τις Βρυξέλλες σενάριο.

Δεν είναι τυχαίο το εκτενές προφίλ του που δημοσίευσε, χθες, η «Wall Street Journal», θυμίζοντας ότι γεννήθηκε στο Μαρόκο από γάλλους γονείς, μετακόμισε στη Γαλλία σε παιδική ηλικία, σπούδασε γαλλική φιλολογία και φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο της Μπεζανσόν, συμμετείχε στις φοιτητικές κινητοποιήσεις τον Μάη του’ 68 και, παρότι παρουσιάζεται ως πολιτικός που αμφισβητεί το κατεστημένο, πέρασε μεγάλο μέρος της πολιτικής του σταδιοδρομίας στο Σοσιαλιστικό Κόμμα: διετέλεσε μάλιστα υπουργός στην κυβέρνηση Ζοσπέν πριν αποχωρήσει από το κόμμα το 2008. Οκτώ χρόνια αργότερα, ίδρυσε την Ανυπότακτη Γαλλία, μετατρέποντάς την σταδιακά από περιθωριακό πολιτικό σχηματισμό σε υπολογίσιμη δύναμη. Αυτή θα είναι η τέταρτη φορά που διεκδικεί τη γαλλική προεδρία.

Η γέφυρα των νέων με την πολιτική

Για έναν εκπρόσωπο της ριζοσπαστικής Αριστεράς που απευθύνεται στους νέους και ηγείται ενός κόμματος διαμαρτυρίας, οι μαθητικές κινητοποιήσεις που σαρώνουν τη Γαλλία από τα μέσα Σεπτεμβρίου ήταν μια χρυσή ευκαιρία. Μιλώντας χθες στη «Le Monde», ο Ζαν – Ιβ Ντορμαζέν, ιδρυτής του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων Cluster17, έλεγε πως ο Μελανσόν έχει αναδειχθεί σε «πολιτική ενσάρκωση» των κινητοποιήσεων.

Η Ανυπότακτη Γαλλία, προσυπέγραφε ο πολιτικός επιστήμονας Αντουάν Μπριστιέλ, αποτελεί πλέον τον «δίαυλο μέσω του οποίου συνδέεται η νεολαία με την οργανωμένη πολιτική». Το καλό για την Ανυπότακτη Γαλλία είναι ότι οι μαθητικές κινητοποιήσεις έφεραν κοντά δύο ομάδες νέων: «εκείνους των προαστίων και εκείνους του κέντρου των πόλεων». «Παντού, τα στελέχη της Ανυπότακτης Γαλλίας βρίσκονται στο στοιχείο τους και αποθεώνονται», παρατηρεί ο Ντορμαζέν.

Μέσα σε τέσσερα χρόνια, ο Μελανσόν έχει ενισχύσει σημαντικά την απήχησή του στους νέους ψηφοφόρους. Στις προεδρικές εκλογές του 2022 είχε εξασφαλίσει «το 36% των ψήφων στις ηλικίες 18-24 ετών, έναντι 22% στο σύνολο του εκλογικού σώματος. Σήμερα, οι δημοσκοπήσεις τού δίνουν το 40% των ψήφων μεταξύ των νέων. Η ευκαιρία είναι όμως και απειλή: «Σχεδόν επτά στους 10 Γάλλους θεωρούν ότι η Ανυπότακτη Γαλλία είναι ένα κόμμα που υποδαυλίζει τη βία», σημειώνει στους «New York Times» ο Αντουάν Μπριστιέλ, διευθυντής του Παρατηρητηρίου Κοινής Γνώμης στο Ιδρυμα Ζαν Ζορές.

Ο συγκρουσιακός του χαρακτήρας

Η γαλλική κυβέρνηση έχει, άλλωστε, κατηγορήσει επανειλημμένως τον Μελανσόν για υποκίνηση ταραχών στο περιθώριο των μαθητικών διαδηλώσεων. «Η βία αποτελεί μέρος του πολιτικού σας σχεδίου, που αποσκοπεί να βυθίσει τη χώρα στο χάος μέχρι τις προεδρικές εκλογές», κατήγγειλε ο γάλλος πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνί.

Εχοντας επίγνωση ότι κινδυνεύει να συνδεθεί με τα επεισόδια και τις καταστροφές, ο Μελανσόν έχει δηλώσει αντίθετος στη βία και έχει καλέσει τους ενηλίκους να συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις φορώντας λευκό περιβραχιόνιο. Ο περιβόητος συγκρουσιακός του χαρακτήρας, ωστόσο, τον οδήγησε σε μία πολύ δημόσια, και συνεχώς κλιμακούμενη αντιπαράθεση με τον διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας.

Ο Μελανσόν, που ζητάει ριζική αναμόρφωση της γαλλικής οικονομίας, έχει χαρακτηρίσει τις εκκλήσεις για άμεση μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος της Γαλλίας κινδυνολογία εκ μέρους της κυβέρνησης, με στόχο την προώθηση μέτρων λιτότητας.

Ο Μουλέν, από την πλευρά του, προειδοποίησε ότι η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί υπό ασφυκτική πίεση από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Σε ανάρτησή του στο Χ, ο Μελανσόν χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του πράξη προδοσίας και απείλησε να ασκήσει δίωξη εναντίον του. «Δεν πρόκειται να εκφοβιστώ», δήλωσε ο Μουλέν στο ραδιόφωνο, προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να εκφράζει τις απόψεις του και να υπερασπίζεται τον θεσμό του οποίου ηγείται. «Θα δούμε», δήλωσε ο Μελανσόν σε συγκέντρωση την περασμένη Κυριακή, απευθύνοντας προειδοποίηση στον διοικητή της κεντρικής τράπεζας: «Να το βουλώσεις».

Δημοσκόπηση της Odoxa – Backbone που δημοσιεύτηκε χθες, έξι μήνες πριν από τις γαλλικές εκλογές, εμφανίζει την ακροδεξιά Λε Πεν στο 37%, έναντι 18% για τον Μελανσόν, 17% για τον πρώην πρωθυπουργό του Εμανουέλ Μακρόν, Εντουάρ Φιλίπ, και 9,5% για τον υποψήφιο του σοσιαλδημοκρατικού χώρου, Ραφαέλ Γκλικσμάν, ο οποίος έχει αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο συμμαχίας με τον Μελανσόν. Στον δεύτερο γύρο, ωστόσο, η Λε Πεν συνθλίβει τον Μελανσόν με 68%-32%. Αν αντίπαλός της στον δεύτερο γύρο ήταν ο Φιλίπ θα υπήρχε, τουλάχιστον, μια κάποια ελπίδα: η Λε Πεν εμφανίζεται να τον κερδίζει με 53%-47%.