Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το απόγευμα της Κυριακής το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ) που περιλαμβάνει τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ. Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκου (ΑΕΛΑ), ο λεγόμενος «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» δηλαδή, είναι ίσως η πλέον εμβληματική διάταξη του νομοσχεδίου, με στόχο να ενισχύσει την αποταμίευση των ελληνικών νοικοκυριών και παράλληλα να στρέψει μέρος των καταθέσεων σε επενδυτικά προϊόντα.
Αν και το νομοσχέδιο αφιερώνει 18 άρθρα και 9 σελίδες στον ΑΕΛΑ και τη λειτουργία του, όμως, εξακολουθεί να υπάρχει ασάφεια σε ό,τι αφορά ορισμένα από τα χαρακτηριστικά του. Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές (σημειώνεται ότι ο ΑΕΛΑ θα μπορεί να παρέχεται από τράπεζες, εταιρείες επενδύσεων και ασφαλιστικές), αν και η πρωτοβουλία για τον «κουμπαρά» κρίνεται πολύ θετικά ως μεταρρύθμιση, που βασίζεται σε ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και στις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, το νομοσχέδιο έχει «γκρίζες ζώνες».
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», την τρέχουσα και την επόμενη εβδομάδα θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις των εν δυνάμει παρόχων του ΑΕΛΑ με στελέχη του ΥΠΕΘΟ προκειμένου να αποσαφηνιστούν τα συγκεκριμένα σημεία και να ληφθούν υπόψη οι προβληματισμοί των φορέων στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου. Συγκεκριμένα, στη διαβούλευση θα συμμετάσχουν οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές εταιρείες μέσω της ένωσής τους (ΕΑΕΕ), καθώς και οι εταιρείες αμοιβαίων κεφαλαίων και επενδύσεων μέσω της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών (ΕΘΕ).
Τα γκρίζα σημεία
Σε ό,τι αφορά τα «γκρίζα σημεία» που διαπιστώνουν οι φορείς, αυτά αφορούν τα εξής:
1 Εγγύηση κεφαλαίων. Το άρθρο 38 του νομοσχεδίου αναφέρει ότι κάθε πάροχος θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν ανά επενδυτικό προφίλ (ορίζονται τέσσερα επενδυτικά προφίλ ανάλογα με το επίπεδο του κινδύνου) στο οποίο θα προβλέπεται μηχανισμός εγγύησης που καλύπτει τις εισφορές τόσο της οικογένειας όσο και του Δημοσίου. Πηγές της αγοράς, όμως, επισημαίνουν ότι από τη στιγμή που πρόκειται για επενδυτικά προϊόντα, η παροχή εγγυήσεων στο αρχικό κεφάλαιο δεν «στέκει». «Αν γίνει ένα κραχ αντίστοιχο του 1929 και καταρρεύσουν οι αξίες, πώς θα εγγυηθούμε τα κεφάλαια;» αναρωτιούνται χαρακτηριστικά.
2 Δυνατότητα μεταφοράς μεταξύ παρόχων. Το άρθρο 44 εστιάζει στη φορητότητα του ΑΛΕΑ από πάροχο σε πάροχο, χωρίς απώλεια των φορολογικών ευεργετημάτων ή άλλων δικαιωμάτων που συνδέονται με τον λογαριασμό. Αναφέρεται ότι «η μεταφορά πραγματοποιείται σε είδος, με μεταφορά των χρηματοπιστωτικών μέσων χωρίς προηγούμενη ρευστοποίησή τους, εφόσον αυτό είναι τεχνικά εφικτό». Ωστόσο, από τη στιγμή που κάθε πάροχος θα έχει τα δικά του επενδυτικά πακέτα που θα συνδέονται με τον ΑΕΛΑ, η μεταφορά των στοιχείων από έναν πάροχο σε έναν άλλο καθίσταται μάλλον αδύνατη. Δηλαδή, αν το «καλάθι» της τράπεζας Α περιέχει ομόλογα του Χ κράτους και μετοχές της Ψ εταιρείας, η μεταφορά στην τράπεζα Β, της οποίας το «καλάθι» συνίσταται από διαφορετικά ομόλογα και μετοχές, δεν θα μπορεί να γίνει χωρίς να ρευστοποιηθούν τα στοιχεία του λογαριασμού.
3 Ανώτατο όριο μετρητών στο 5% της αξίας του χαρτοφυλακίου. Το άρθρο 36 του νομοσχεδίου θεσπίζει ανώτατο ποσοστό διακράτησης μετρητών το 5% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου. «Ως μετρητά νοούνται οι καταθέσεις και τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς μαζί» αναφέρεται αναλυτικότερα. Ωστόσο, για την επίτευξη του συντηρητικού επενδυτικού προφίλ, σε συνδυασμό με τη διάταξη περί εγγύησης των αρχικών κεφαλαίων, τα μετρητά εκτιμάται ότι θα πρέπει να ξεπερνούν το 5% του χαρτοφυλακίου.