«Κιτ επιβίωσης» στην Ελλάδα: Πώς να φτιάξετε το δικό σας – Πότε θα διεξαχθεί η πρώτη πανευρωπαϊκή άσκηση

Δεν χωράει αμφιβολία ότι οι κρίσεις αποτελούν, πλέον, αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας. Καθώς, δε, είναι ολοένα πιο σοβαρές και απειλητικές, η επιβίωση στη διάρκειά τους – «να τη βγάλουμε καθαρή», όπως λέει ο απλός λαός – μετατρέπεται σε βασικό ζητούμενο.

Είναι γεγονός, άλλωστε, ότι μετά το 2020, η Ευρώπη και ο κόσμος μοιάζουν να έχουν εισέλθει σε ένα σκοτεινό… τούνελ. Κάθε «βήμα» μέσα σε αυτό συνοδεύεται από αμέτρητα θύματα και ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές, ενώ η έξοδος δεν είναι ακόμη ορατή.

Η εικόνα είναι γνωστή. Πρώτα η πανδημία της Covid-19 με τα έκτακτα μέτρα και τα πρωτόγνωρα lockdowns.

Κιτ επιβίωσης 72 ωρών: Ποιες κρίσεις ακολούθησαν μετά τις προειδοποιήσεις – Τι σημαίνουν οι σημερινές προετοιμασίες

Στη συνέχεια, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που έφερε ξανά τον πόλεμο έξω από την πόρτα της Ευρωπαϊκής Ενωσης – η οποία, μάλιστα, θεωρεί δεδομένο ότι σύντομα θα έρθει και η δική της σειρά. Στις αρχές της χρονιάς, η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν που μετέτρεψε τη γειτονιά μας σε «τρελοκομείο» και όξυνε το ενεργειακό σοκ.

Και παράλληλα με όλα αυτά, η επιδείνωση του «φαινομένου του θερμοκηπίου», που έχει πολλαπλασιάσει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις φυσικές καταστροφές. Και αύριο, ποιος ξέρει τι…

Αυτό είναι το φόντο στο οποίο η Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας της Κομισιόν έδωσε στη δημοσιότητα, πριν από μία εβδομάδα, τις επικαιροποιημένες οδηγίες της για την καλύτερη προετοιμασία των Ευρωπαίων απέναντι σε πιθανές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης: σοβαρές φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις μεγάλης κλίμακας και, βεβαίως, πολεμικές συγκρούσεις. Παράλληλα, όρισε την 23η Οκτωβρίου κάθε έτους, ως ημέρα πανευρωπαϊκής άσκησης ετοιμότητας, με την «πρεμιέρα» να προγραμματίζεται για το 2027.

Η οδηγία της Κομισιόν

Η οδηγία καθορίζει τέσσερις κατευθύνσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την κατάλληλη εκπαίδευση, την έγκαιρη ενημέρωση και τη μέριμνα για ανθρώπους με ειδικές ανάγκες. Οσο για την τέταρτη, έχει να κάνει με το περίφημο «κιτ επιβίωσης».

Τον σάκο, με άλλα λόγια, που πρέπει να διαθέτουμε όλοι, για καλό και για κακό, καθώς θα περιέχει όλα εκείνα τα είδη τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την κάλυψη των βασικών αναγκών τις πρώτες 72 ώρες, χωρίς μάλιστα τη συνδρομή εξωτερικής βοήθειας – καθώς το σενάριο υποθέτει, είτε πως οι ομάδες διάσωσης δεν θα έχουν εύκολη πρόσβαση είτε ότι οι υποδομές θα έχουν καταρρεύσει.

Η αλήθεια είναι ότι αρκετές χώρες – του ευρωπαϊκού Βορρά και η Γαλλία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία, αλλά και η Ινδία και η Ιαπωνία, έχουν κάνει ήδη σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Πόσο, όμως, όλα αυτά απασχολούν τους ίδιους τους πολίτες, η πλειονότητα των οποίων δεν έχει χρόνο να σκεφτεί οτιδήποτε άλλο πέρα από την καθημερινή επιβίωση; Πόσο θεωρούν ότι συντρέχει λόγος, για να αλλάξουν «πίστα» και προτεραιότητες και να κάνουν άμεσα τις συνιστώμενες προμήθειες;

Κιτ επιβίωσης: Και μετά τις 72 ώρες θα σώσει κανείς τους 450 εκατ. Ευρωπαίους;

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι στην ψηφιακή εποχή μας, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι μηχανές αναζήτησης αποτελούν τον καλύτερο δημοσκόπο και πηγή απαντήσεων για όλα. Κι αυτό, διότι αποτυπώνουν ανά πάσα στιγμή τις τάσεις που επικρατούν στην κοινωνία: τι την ανησυχεί, σε ποια ερωτήματα ζητά απαντήσεις, τι επιδιώκει. Η πρώτη ματιά στα στατιστικά και το «τρεντάρισμα» στα σόσιαλ μίντια, λοιπόν, δεν φανερώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον – ούτε για τις κρίσεις ούτε, πολύ περισσότερο, για το κιτ, που δύσκολα ανιχνεύονται στα πρώτα θέματα των δημοφιλέστερων εξ αυτών.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, μια αναζήτηση στις «μηχανές» της Google, της Bing ή της Yahoo δείχνει πως έχουν πολλαπλασιαστεί απότομα οι προσφορές για έτοιμα «κιτ επιβίωσης», σε διάφορες τιμές και για όλα τα γούστα, αναλόγως της ποιότητας και της ποσότητας – κάτι που σημαίνει πως έχει αυξηθεί η ζήτηση.

Φανταστείτε τι θα γίνει, όταν πλησιάσει η στιγμή για την πρώτη άσκηση ή όταν – πολύ πιθανό – η ύπαρξη ενός τέτοιου «σάκου» σε κάθε νοικοκυριό καταστεί υποχρεωτική. Κάτι σαν τα φαρμακεία και τις αλυσίδες στα αυτοκίνητα, έστω και αν τα περισσότερα από αυτά δεν πατήσουν ποτέ χιόνι ή πάγο…

Αυτάρκεια τριημέρου με ευρωπαϊκό ιστορικό

Την περασμένη Τρίτη, η Κομισιόν δημοσίευσε έναν νέο οδηγό ετοιμότητας για περιπτώσεις κρίσεων, καλώντας τους ευρωπαίους πολίτες, μεταξύ άλλων, να ετοιμάσουν ένα σακίδιο έκτακτης ανάγκης για την κάλυψη των αναγκών τους, τις πρώτες 72 ώρες. Οι οδηγίες αφορούν προετοιμασία για ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις και άλλες υβριδικές απειλές. Στόχος του κιτ επιβίωσης 72 ωρών είναι να μπορέσουν οι πολίτες να είναι αυτάρκεις συνολικά για τρεις ημέρες, σε περίπτωση καθυστέρησης της επέμβασης των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών και μηχανισμών.

Με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που έδωσε η Κομισιόν, το σακίδιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει νερό και τρόφιμα, φάρμακα και είδη υγιεινής, φακό με μπαταρίες και φορητό ραδιόφωνο, έγγραφα και μετρητά. Επισημαίνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτρέψει τα κράτη-μέλη να ενθαρρύνουν τους πολίτες να φτιάξουν αντίστοιχα κιτ επιβίωσης και τον Μάρτιο του 2025, ενώ και εθνικές Αρχές έχουν στο παρελθόν προχωρήσει σε αντίστοιχες ανακοινώσεις. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση της Σουηδίας δημοσίευσε τον Νοέμβριο του 2024 έναν πλήρη κατάλογο πληροφοριών με τίτλο «Σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου», ενώ οι τσεχικές Αρχές έχουν θέσει σε λειτουργία ολοκληρωμένη καμπάνια ενημέρωσης, υπό τον τίτλο 72 h (72 ώρες). Παρόμοιες πρωτοβουλίες και ανακοινώσεις έχουν δημοσιεύσει η Γαλλία, η Γερμανία και η Ολλανδία, μεταξύ άλλων.

Στην Ελλάδα, αρμόδιες πηγές διευκρίνισαν ότι δεν υπάρχει αντίστοιχο σχέδιο. Στις αρχές Μαρτίου, σχετικές οδηγίες προετοιμασίας ενός κιτ 72 ωρών δημοσίευσε ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός. Πάντως, στην ελληνική αγορά πωλούνται και έτοιμα σακίδια επιβίωσης, με τις τιμές να ξεκινούν από περίπου 100 ευρώ και να φτάνουν μέχρι και πάνω από 400, ανάλογα με το μέγεθος και τα είδη πρώτης ανάγκης που αυτό περιέχει.

Επισημαίνεται ότι τα τρία πρώτα εικοσιτετράωρα σε μια έκτακτη κατάσταση είναι σημαντικές, διότι βασικές κρατικές δομές και υπηρεσίες υποστήριξης (π.χ. παροχή ρεύματος, καθαρού νερού και ειδών πρώτης ανάγκης, δίκτυα επικοινωνίας, αναζήτηση και διάσωση τραυματιών) ενδέχεται να καθυστερήσουν και οι πολίτες θα πρέπει να είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν μόνοι τους. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι κάθε κατάσταση κρίσης διαφέρει. Αλλο ένας σεισμός, άλλο μια κυβερνοεπίθεση, άλλο ένας βομβαρδισμός από drones. Σε κάθε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, οι πολίτες πρέπει να μένουν ήρεμοι, να ακούν τις οδηγίες των Αρχών και να προσέχουν να μην πέφτουν θύματα παραπληροφόρησης.