Μπίλι Κόμπαμ στα «ΝΕΑ»: «Τα ντραμς είναι το σπίτι στο οποίο γεννήθηκα»

Ο ντράμερ Γουίλιαμ Εμάνουελ Κόμπαμ Τζούνιορ αποτελεί σημαντικό μέρος της της τζαζ fusion, για περισσότερο από πέντε δεκαετίες, αλλά πότε δεν έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να εξαργυρώσει αυτή του την επιτυχία. Εχει ηχογραφήσει με Μάιλς Ντέιβις, ενώθηκε με τον Τζον ΜακΛάφλιν στην αρχική Mahavishnu Orchestra και στη συνέχεια ηχογράφησε το «Spectrum» (1973), άλμπουμ που επηρέασε μουσικούς πολύ πέρα από την τζαζ. Το «Spectrum» έφθασε στο Νο 1 των τζαζ άλμπουμ του Billboard.

Ο Μπίλι Κόμπαμ έρχεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, με το νέο του συναυλιακό πρότζεκτ Time Machine. Μέσω αυτού επιστρέφει σε έργα της χρυσής δημιουργικής περιόδου της δεκαετίας του 1970, ανάμεσά τους και συνθέσεις από το κλασικό άλμπουμ «Total Eclipse» (1974). Δεν πρόκειται, όμως, για νοσταλγική αναδρομή: οι παλαιότερες συνθέσεις συνομιλούν με νέο υλικό, διατηρώντας τη δομική τους ακρίβεια αλλά αφήνοντας ταυτόχρονα χώρο για αυτοσχεδιασμό και δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ των μουσικών στη σκηνή. Ο χρόνος, για τον Κόμπαμ, δεν πηγαίνει πίσω. Πάντα κινείται μπροστά.

Koρυφαίος σολίστ με δισκογραφία που αριθμεί δεκάδες άλμπουμ, διαμόρφωσε ένα προσωπικό ύφος που άλλαξε οριστικά τον ρόλο των ντραμς στην jazz και επηρέασε γενιές μουσικών σε όλο τον κόσμο. Η επιρροή του εκτείνεται πολύ πέρα από την τζαζ. Επηρέασε δημιουργούς του progressive rock, όπως τον Μπιλ Μπράφορντ των King Crimson ή τον Ντάνι Κάρεϊ των Tool. Ο Πρινς και ο Τζεφ Μπεκ έχουν παίξει εκδοχή του «Stratus» του Κόμπαμ σε συναυλία. Ο Φιλ Κόλινς έχει χαρακτηρίσει το άλμπουμ «The Inner Mounting Flame» (1971) της Mahavishnu Orchestra ως βασική επιρροή στο πρώιμο στυλ του, σημειώνοντας τα εξής: «Ο Μπίλι Κόμπαμ έπαιξε μερικά από τα καλύτερα ντραμς που έχω ακούσει ποτέ σε αυτόν τον δίσκο».

Στα 82 του χρόνια παρουσίασε, τον Απρίλιο του 2026, το νέο του άλμπουμ, «Times of My Life» που καλύπτει διάφορα μέρη του καταλόγου του. Για παράδειγμα, τα «Α Little Travelin’ Music», «Total Eclipse», «Tinseltown» αλλά και το ομώνυμο τα οποία συνοδεύονται από νεότερα κομμάτια όπως τα «Bombay Chill», «Red Moon» και «Mescalero». Με αφορμή τη συναυλία του Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μιλά στο «Νσυν», για τη fusion, το πρότζεκτ Time Machine και την ελληνική μουσική.

Πολλοί σας θεωρούν τον κορυφαίο ντράμερ της fusion μουσικής. Πόσο σημασία έχουν τέτοιου είδους χαρακτηρισμοί;

Με τιμά το γεγονός ότι κάποιοι με βλέπουν έτσι, αλλά εγώ ανταγωνίζομαι μόνο τον εαυτό μου, προσπαθώντας να μάθω περισσότερα σε αυτό το διά βίου ταξίδι της έκφρασης μέσα από τα ντραμς. Ουσιαστικά, προσπαθώ απλώς να είμαι η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου, παρουσιάζοντας το παρελθόν μου, το παρόν μου και μια μικρή ματιά στο μέλλον μου.

Τι να περιμένουμε να ακούσουμε στην Αθήνα; Τι είναι το πρότζεκτ Time Machine;

Μια καλή εμφάνιση. Το Time Machine λειτουργεί ως ένας ηχητικός καθρέφτης του συνθέτη – δηλαδή εμού.

Είχατε το προνόμιο να συνεργαστείτε με τον Μάιλς Ντέιβις. Τι άνθρωπος ήταν;

Ενα μυστήριο: γεμάτος εκπλήξεις για όσους δεν ήταν κοντά του. Κι εγώ ήμουν ένας από αυτούς, αλλά διαπίστωσα ότι στις πράξεις του υπήρχαν στοιχεία με τα οποία ταυτιζόμουν και επέλεξα να ακολουθήσω.

Πώς και σε ποιο βαθμό σας βοήθησε; Ποια είναι η κληρονομιά του;

Δεν ξέρω ποια είναι η κληρονομιά του, αλλά οι αναμνήσεις που μου άφησε είναι κάτι που με συνδέει μαζί του για πάντα και με βοηθούν να διαχειρίζομαι πολλά ζητήματα στην ζωή μου.

Αν η τζαζ χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα και το ροκ εν ρολ από επιθετικότητα, πώς καταφέρατε να τα συνδυάσετε;

Με λίγη τύχη.

Ποιες ήταν – ή ποιες είναι – οι επιρροές σας;

Είναι πάρα πολλές για να τις απαριθμήσω. Με βοήθησαν να δω τη μουσική από πολλές πλευρές, προσφέροντάς μου επιλογές μέσα από τις δικές τους πράξεις.

Γιατί επιλέξατε να ασχοληθείτε με την τζαζ, και συγκεκριμένα με τα ντραμς;

Δεν επέλεξα να ασχοληθώ με την τζαζ, αλλά με τη σύγχρονη μουσική, όπως εγώ την ερμηνεύω. Τα ντραμς είναι το σπίτι στο οποίο γεννήθηκα.

Ποια τα μελλοντικά σας σχέδια;

Να δημιουργώ με βάση όσα έχω μάθει μέσα από τις προσωπικές μου εμπειρίες.

Πώς θα χαρακτηρίζατε την τζαζ μουσική;

Δεν τη χαρακτηρίζω!

Γνωρίζετε την ελληνική μουσική;

Οχι τόσο καλά ώστε να εκφέρω άποψη. Απλώς την απολαμβάνω όταν την ακούω.

Σε ποιο βαθμό μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να επηρεάσει τη μουσική;

Δεν είμαι σίγουρος, αλλά ανυπομονώ να δω το τελικό αποτέλεσμα στο μέλλον.

Τα τελευταία χρόνια, συνεχίζετε να εξερευνάτε νέους ήχους και συνεργασίες. Τι είναι αυτό που σας ενθουσιάζει περισσότερο στη μουσική που δημιουργείτε αυτή την περίοδο;

Είναι αυθεντική και βασίζεται σε όσα έχω μάθει και που με καθορίζουν.

Με το «Spectrum» αναδειχθήκατε ως ηγέτης συγκροτήματος και δημιουργήσατε έναν από τους πιο επιδραστικούς jazz – rock δίσκους όλων των εποχών. Ποια ήταν η νοοτροπία σας όταν ξεκινήσατε αυτό το άλμπουμ και αντιλαμβανόσασταν τότε ότι θα είχε τόσο διαχρονικό αντίκτυπο;

Η νοοτροπία μου, την εποχή που έκανα την ηχογράφηση, ήταν να τη χρησιμοποιήσω ως μια ηχητική «κάρτα επίσκεψης» για όσους ενδεχομένως θα ενδιαφέρονταν για το μουσικό μου οπλοστάσιο.

Νιώθω τιμή που οι ιδέες μου αποδείχθηκαν ικανές για μια τέτοια μουσική διάρκεια στον χρόνο.