Εκτός σχεδίου δόμηση: Με Προεδρικό Διάταγμα η αναγνώριση δημοτικών και κοινοτικών δρόμων που ενώνουν οικισμούς

Αναστολή εκτέλεσης οικοδομικών αδειών, αναγνώριση δημοτικών και κοινοτικών δρόμων στην εκτός σχεδίου δόμηση, αλλά και ειδικές επενδυτικές αδειοδοτήσεις, μαζί με τις χρήσεις γης προβλέπονται, μεταξύ άλλων, με τις νέες πολεοδομικές διατάξεις που προστέθηκαν – μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης – σε νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος που κατατέθηκε στη Βουλή. Την ίδια ώρα, διατηρούνται οι ειδικές ρυθμίσεις για τα αυθαίρετα με μεγάλες αυθαιρεσίες (η λεγόμενη «κατηγορία 5»). Αυτό σημαίνει πως δεν θεσπίζεται νέα γενική δυνατότητα υποβολής δηλώσεων αυθαίρετων της κατηγορίας 5 για ιδιωτικά ακίνητα που δεν είχαν υπαχθεί σε προηγούμενο νόμο.

Σε ό,τι αφορά την αναστολή εκτέλεσης των οικοδομικών εργασιών, με το κατατεθειμένο νομοσχέδιο, επεκτείνεται η δυνατότητα επιβολής περιορισμών κατά την εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ).

Η ισχύουσα διάταξη προβλέπει ότι, όταν η προτεινόμενη ανάπτυξη αφορά δημόσιο ή δημοτικό φορέα, μπορεί να αναστέλλεται η χορήγηση οικοδομικών αδειών για ορισμένες χρήσεις, είτε σε ολόκληρη την περιοχή του ΕΠΣ είτε σε τμήμα της.

Η αναστολή προβλέπεται ύστερα από γνώμη του αρμόδιου Κεντρικού Συμβουλίου και αιτιολογημένη εισήγηση του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος.

Με βάση τα όσα προβλέπονται, η διοίκηση αποκτά τη ρητή δυνατότητα να επιβάλει αναστολή και στην εκτέλεση εργασιών, όχι αποκλειστικά στην έκδοση νέων οικοδομικών αδειών.

Κι αυτό σημαίνει πως η διάταξη μπορεί να επηρεάσει οικοδομικές δραστηριότητες σε περιοχές για τις οποίες βρίσκεται σε εξέλιξη ΕΠΣ δημόσιου ή δημοτικού φορέα. Σημείωση: Δεν προβλέπει αυτοδίκαιη αναστολή όλων των εργασιών σε κάθε περιοχή όπου εκπονείται ΕΠΣ. Απαιτούνται προβλεπόμενη διοικητική διαδικασία και συγκεκριμένη πράξη επιβολής της αναστολής.

Εκτός σχεδίου δόμηση

Εδώ, εισάγεται μια νέα αλλαγή στη διαδικασία αναγνώρισης συγκεκριμένης κατηγορίας δημοτικών και κοινοτικών οδών, οι οποίες συνδέονται με την εφαρμογή των όρων δόμησης εκτός σχεδίου. Για την ακρίβεια, η τροποποίηση αφορά τις δημοτικές ή κοινοτικές οδούς που ενώνουν οικισμούς του ίδιου δήμου, οικισμούς όμορων δήμων ή οικισμούς με διεθνείς, εθνικές και επαρχιακές οδούς. Τι θα ισχύει; Εφόσον υπάρχουν περισσότερες από μία οδοί που συνδέουν τους ίδιους οικισμούς, η ειδική πρόβλεψη εφαρμόζεται στην κυριότερη από αυτές. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Πως αλλάζουν το αρμόδιο όργανο και ο νομικός τύπος της πράξης αναγνώρισης. Η αναγνώριση των συγκεκριμένων δρόμων μεταφέρεται σε διαδικασία έκδοσης Προεδρικού Διατάγματος. Η ρύθμιση δεν αφορά αδιακρίτως κάθε αγροτικό, ιδιωτικό ή κοινόχρηστο δρόμο. Επίσης, δεν καταργεί τη χωριστή διαδικασία καταγραφής και κύρωσης του συνολικού κοινόχρηστου δημοτικού οδικού δικτύου. Για τους ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου γηπέδων, η νομοθετική αλλαγή έχει σημασία επειδή ο νομικός χαρακτηρισμός της οδού αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της εξέτασης της οικοδομησιμότητας.

Γι’ αυτήν την κατηγορία των οικισμών, που είχαν οριοθετηθεί με προγενέστερη πράξη αναρμόδιου οργάνου – και στους οποίους εφαρμόζεται ειδική πρόβλεψη για περιοχές πέρα από τη νέα πολυγωνική γραμμή οριοθέτησης και έως το παλαιό όριο –, προβλέπεται πως για τις συγκεκριμένες περιοχές Ειδικών Χρήσεων (ΠΕΧ) μπορούν να καθορίζονται όρια αρτιότητας από 2.000 έως 4.000 τ.μ., με ελάχιστο πρόσωπο 15 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό, υπό τους ειδικότερους όρους του σχεδίου. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως δεν δημιουργείται νέα γενική δυνατότητα δόμησης σε γήπεδα 2.000 τ.μ.

Οικοδομικές εργασίες

Η γενική διαδικασία προβλέπει αυτόματο έλεγχο του προϋπολογισμού του έργου από το πληροφοριακό σύστημα και, έως την ενεργοποίηση της σχετικής δυνατότητας, έλεγχο από την ΥΔΟΜ εντός τριών ημερών από την έκδοση της άδειας.

Με τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται μέσα από το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, προβλέπεται ότι στις οικοδομικές άδειες που εκδίδονται από τη Διεύθυνση Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων και το Αυτοτελές Γραφείο Ελληνικού του ΥΠΕΝ δεν απαιτείται ο έλεγχος των συγκεκριμένων αποδεικτικών. Για την ορθότητά τους την ευθύνη φέρουν οι μελετητές μηχανικοί, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.