«Λευκός Πόλεμος»: Τα φονικά κατάλοιπα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου αποκαλύπτουν οι παγετώνες των Δολομιτών

Το λιώσιμο των παγετώνων στις Δολομίτες φέρνει στο φως αποθέματα πυρομαχικών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, σύμφωνα με ανακοίνωση του ιταλικού στρατού. Αυτό το καλοκαίρι, η ταχεία υποχώρηση των παγετώνων στην περιοχή αποκάλυψε σημαντικό αριθμό ανεξερράγων βομβών.

Τα ευρήματα περιλάμβαναν ιταλικά βλήματα πυροβολικού και γαλλικά όλμους, τα οποία απομακρύνθηκαν και απενεργοποιήθηκαν από την ορεινή ταξιαρχία Julia, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.

Τα όπλα αυτά προέρχονται από τον λεγόμενο λευκό πόλεμο, τη σφοδρή σύγκρουση μεταξύ αυστριακών και ιταλικών δυνάμεων στα δύσβατα και παγωμένα εδάφη των Δολομιτών, την περίοδο 1915-1918.

Έναν αιώνα αργότερα, πεζοπόροι ανέφεραν αρκετές εμφανίσεις βομβών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, κυρίως στην περιοχή Canal San Bovo της κοιλάδας Primiero, στην ανατολική Τρεντίνο. Οι στρατιώτες πραγματοποίησαν εκτεταμένες έρευνες τόσο εκεί όσο και σε άλλες ορεινές και παγετωνικές περιοχές του Trentino Alto Adige.

Συνολικά, περισυνελέγησαν και εξουδετερώθηκαν 250 εκρηκτικά, μεταξύ των οποίων “18 ιταλικά βλήματα πυροβολικού 75mm και 37 όλμοι Thevetot – γαλλικής κατασκευής, που είχαν επίσης διατεθεί στον ιταλικό βασιλικό στρατό κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο”, σύμφωνα με την ταξιαρχία Julia.

Κλιματική αλλαγή και επικίνδυνα ευρήματα

Δεν είναι η πρώτη φορά που λείψανα του λευκού πολέμου εμφανίζονται από τους λιωμένους παγετώνες, καθώς η υποχώρησή τους έχει επιταχυνθεί την τελευταία δεκαετία.

“Είναι απόλυτα συνέπεια της παγκόσμιας υπερθέρμανσης”, δήλωσε ο Stefano Morosini, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπέργκαμο και συντονιστής προγραμμάτων πολιτιστικής κληρονομιάς στο εθνικό πάρκο Stelvio, όπου επίσης βρέθηκαν εκρηκτικά.

“Τα τελευταία χρόνια, στο τέλος κάθε καλοκαιριού, αυτά τα επικίνδυνα αντικείμενα εμφανίζονται και κάθε χρόνο ο αριθμός τους αυξάνεται. Τα διατήρησε ο πάγος για πάνω από 100 χρόνια. Κάποια είχαν ήδη εκραγεί, αλλά πολλά όχι, και πλέον όταν επανεμφανίζονται, είναι πολύ, πολύ επικίνδυνα.”

Η συμβουλή προς πεζοπόρους και ορειβάτες είναι να “μην αγγίζετε κανένα είδος εκρηκτικού που μπορεί να βρείτε, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται” και να ενημερώνετε άμεσα τις αρχές.

Ιστορικά ευρήματα και ανθρώπινες απώλειες

Ο λευκός πόλεμος διεξήχθη κυρίως στις Δολομίτες του Trentino Alto-Adige και τις Άλπεις της Λομβαρδίας. Παρέμεινε ουσιαστικά “παγωμένος στον χρόνο” μέχρι τη δεκαετία του 1990, όταν η παγκόσμια υπερθέρμανση άρχισε να αποκαλύπτει καλοδιατηρημένα αντικείμενα, όπως όπλα, έλκηθρα, επιστολές και ημερολόγια.

Το 2015, ξύλινα στρατιωτικά παραπήγματα που είχαν σκαφτεί σε σπηλιά στην κορυφή του όρους Scorluzzo, στα 3.095 μέτρα, επανεμφανίστηκαν όταν ο πάγος που τα είχε φυλακίσει για σχεδόν έναν αιώνα έλιωσε εντελώς.

Το καταφύγιο είχε κλειδωθεί βιαστικά όταν ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος έληξε τον Νοέμβριο του 1918 και οι στρατιώτες εγκατέλειψαν τα περισσότερα υπάρχοντά τους. Μέσα βρέθηκαν καλά διατηρημένα κρεβάτια από άχυρο, ρούχα, φανάρια, εφημερίδες, καρτ-ποστάλ, νομίσματα και κονσερβοποιημένα τρόφιμα.

Μουσείο αφιερωμένο στον λευκό πόλεμο αναμένεται να ανοίξει στο Bormio τον Ιούνιο του 2027.

Ο λευκός πόλεμος υπολογίζεται ότι κόστισε πάνω από ένα εκατομμύριο ζωές, με τους περισσότερους στρατιώτες να χάνουν τη ζωή τους από χιονοστιβάδες, πτώσεις ή υποθερμία.

Τα τελευταία 15 χρόνια, δεκάδες σοροί, ορισμένες ακόμη με τις στολές τους, έχουν ανασυρθεί από το λιωμένο πάγο.

Το 2017, συγγενείς Ιταλού στρατιώτη κατάφεραν να τον θάψουν όταν βρέθηκαν έγγραφα με την ταυτότητά του στον παγετώνα Presena.

Κίνδυνοι και προειδοποιήσεις λόγω υπερθέρμανσης

Ο Morosini υπογράμμισε ότι η έντονη καλοκαιρινή ζέστη καθιστά την πρόσβαση στους παγετώνες των Δολομιτών ολοένα και λιγότερο ασφαλή. Έντεκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους το 2022 όταν αποκολλήθηκε τεράστια μάζα του παγετώνα Marmolada.

“Γίνεται όλο και πιο αδύνατο να επισκεφθεί κανείς τους παγετώνες κατά το καλοκαίρι λόγω των παρατεταμένων καυσώνων σε μεγάλο υψόμετρο”, σημείωσε.

“Όποιος επισκεφθεί την περιοχή μπορεί να διαπιστώσει πόσο γρήγορα υποχωρούν οι παγετώνες και πόσο ισχυρός είναι ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής.”