«Νέα Συμφωνία για την Ευρώπη»: Τι προτείνουν Άλις Βάιντελ και Μαρίν Λεπέν για το μέλλον της Ε.Ε.

Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) και η Μαρίν Λεπέν παρουσίασαν τις προτάσεις τους για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την αναδιαμόρφωσή της στη βάση της εθνικής κυριαρχίας και τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων των ευρωπαϊκών θεσμών. Παρά τις κοινές τους θέσεις σε βασικά ζητήματα, οι δύο πλευρές διαφωνούν ως προς τη δημοσιονομική πολιτική, την ενέργεια και την έκταση των μεταρρυθμίσεων που επιδιώκουν.

Κανένα από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα δεν προτείνει πλέον την έξοδο από την ΕΕ. Αντίθετα, επιδιώκουν τη μετατροπή της σε μια συμμαχία κυρίαρχων κρατών, με περιορισμένες αρμοδιότητες για τους κοινούς θεσμούς.

Εάν τα σχέδιά τους αποκτήσουν πολιτική ισχύ, θα μπορούσαν να επηρεάσουν καθοριστικά τη λειτουργία της Ένωσης και τη γαλλογερμανική συνεργασία, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Η επικεφαλής του AfD Άλις Βάιντελ, παρουσίασε το σχέδιο «Νέα Συμφωνία για την Ευρώπη» (New Deal for Europe) σε συνέντευξη Τύπου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Στρασβούργο, λίγες ημέρες μετά την παρουσίαση των προτάσεων της Μαρίν Λεπέν στις Βρυξέλλες.

Και οι δύο πολιτικοί εμφανίζονται ενισχυμένες στις δημοσκοπήσεις. Μετά τη νίκη της στις περιφερειακές εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, η AfD φέρεται να προηγείται σε δημοσκοπήσεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο. «Στόχος μας είναι να αναλάβουμε κυβερνητική ευθύνη μετά τις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές», δήλωσε η Βάιντελ στο Στρασβούργο.

Στη Γαλλία, δημοσκόπηση της Ifop δίνει στη Λεπέν ποσοστό 34%-38% στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2027.

Κοινός παρονομαστής των προτάσεών τους είναι η αντίθεση στη συνέχιση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας, η κριτική στην ευρωπαϊκή γραφειοκρατία, η απόρριψη της βαθύτερης ευρωπαϊκής ενοποίησης και ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ωστόσο, οι διαφορές τους είναι σημαντικές, κυρίως στη δημοσιονομική πολιτική, στην ενεργειακή στρατηγική και στον τρόπο με τον οποίο επιδιώκουν να αποδεσμευτούν από τους κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες. Η AfD, ειδικότερα, ζητά ευρείες εξαιρέσεις για τη Γερμανία από επιμέρους ευρωπαϊκές πολιτικές.

Ουκρανία, δημοσιονομική πολιτική και ενέργεια

Χρηματοδότηση της Ουκρανίας: Και οι δύο πλευρές ζητούν τον τερματισμό της οικονομικής στήριξης προς το Κίεβο. Η Λεπέν επικαλείται τους περιορισμένους δημοσιονομικούς πόρους της Γαλλίας και ζητά την άρση των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Βάιντελ, από την πλευρά της, υποστηρίζει μια διπλωματική λύση που θα λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες ασφαλείας τόσο της Ουκρανίας όσο και της Ρωσίας.

Δημοσιονομική πολιτική: Οι δύο πλευρές διαφοροποιούνται κυρίως ως προς τη φορολογία και τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Η Λεπέν προτείνει την εναρμόνιση των φόρων σε επίπεδο ΕΕ και την αναθεώρηση του ρόλου της ΕΚΤ, ώστε να δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομική ανάπτυξη. Η AfD απορρίπτει τη μεταφορά δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και υποστηρίζει ότι πρωταρχικός στόχος της ΕΚΤ πρέπει να παραμείνει η σταθερότητα των τιμών.

Και τα δύο πολιτικά στρατόπεδα αντιτίθενται στην έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους και επιδιώκουν τη μείωση των εθνικών συνεισφορών στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η Λεπέν θέτει ως ανώτατο όριο για τη γαλλική συνεισφορά τα 5 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ η AfD ζητά να τερματιστεί ο ρόλος της Γερμανίας ως βασικού χρηματοδότη της Ένωσης.

Ενέργεια και κλίμα: Οι δύο πλευρές απορρίπτουν την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τάσσονται υπέρ της πυρηνικής ενέργειας, χωρίς να υιοθετούν την ίδια προσέγγιση. Η Λεπέν στηρίζει τον ευρωπαϊκό μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα και προτείνει να συνδέονται οι εισφορές των κρατών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η AfD ζητά πλήρη ελευθερία της Γερμανίας να επιλέγει το ενεργειακό της μείγμα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης άνθρακα.

Περιορισμός των ευρωπαϊκών θεσμών και σχέδια μεταρρύθμισης

Και τα δύο πολιτικά στρατόπεδα ζητούν να περιοριστούν οι αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Λεπέν υποστηρίζει ότι θα πρέπει να λειτουργεί ως «γραμματεία στην υπηρεσία των κρατών», θέση με την οποία συντάσσεται και η Βάιντελ, απορρίπτοντας την ενίσχυση του εκτελεστικού ρόλου της Επιτροπής.

Η AfD προχωρά ακόμη περισσότερο, αμφισβητώντας τη σημερινή μορφή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και προτείνοντας να συγκροτείται από εκπροσώπους των εθνικών κοινοβουλίων αντί να εκλέγονται απευθείας από τους πολίτες.

Η Λεπέν επιδιώκει την αναμόρφωση της ΕΕ μέσα από πολιτικές αλλαγές σε χώρες όπως η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία, όπου προσδοκάται ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων.

Η AfD, αντίθετα, τοποθετεί το 2029 ως χρονικό ορόσημο για την προώθηση των μεταρρυθμίσεών της. Σε περίπτωση αποτυχίας, εξετάζει εναλλακτικές επιλογές, όπως η εξασφάλιση εκτεταμένων εξαιρέσεων για τη Γερμανία από τους ευρωπαϊκούς κανόνες ή η αμφισβήτηση της συμμετοχής της στη Συνθήκη Σένγκεν και στο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση.

Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος για την παραμονή της Γερμανίας στην ΕΕ, εφόσον αποτύχουν οι προσπάθειες για ριζικές αλλαγές, χωρίς ωστόσο να έχει θέσει επίσημα μια τέτοια πρόταση πάνω στο τραπέζι.

Παράλληλα, η Λεπέν η οποία στο παρελθόν είχε υποστηρίξει την έξοδο της Γαλλίας από την ΕΕ, έχει πλέον εγκαταλείψει αυτή τη θέση, επιλέγοντας να επιδιώξει αλλαγές εκ των έσω.

Όπως επισημαίνει ο Βέλγος πολιτικός επιστήμονας Ντέιβ Σινάρντετ, πολλά κόμματα της ριζοσπαστικής δεξιάς έχουν μεταβάλει τη στάση τους απέναντι στην ΕΕ τα τελευταία χρόνια, απομακρυνόμενα από την προοπτική αποχώρησης μετά το Brexit.

Με πληροφορίες από Euronews