«Κρύβει» τη Νεφερτίτη ο Τουταγχαμών;

Κρύβει ο τάφος του διασημότερου ίσως φαραώ της αρχαίας Αιγύπτου – εκείνος του Τουταγχαμών – εκείνον της μητριάς και πεθεράς του, της θρυλικής βασίλισσας Νεφερτίτης;

Το ενδεχόμενο αυτό εξετάζει ομάδα ερευνητών, που αναζητά απαντήσεις στα ευρήματα γεωφυσικής έρευνας στον τάφο που εντόπισε το 1922 η ομάδα του βρετανού αρχαιολόγου Χάουαρντ Κάρτερ και ο οποίος κατατάσσεται ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα όλων των εποχών. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε από το Πρόγραμμα Βασιλικών Τάφων της Αμάρνα, έδειξε ότι στο υπέδαφος βρίσκεται κρυμμένο ένα συγκρότημα, αποτελούμενο από έναν διάδρομο και αρκετούς θαλάμους. Εκτείνεται 25-30 μ. βορείως του τάφου του Τουταγχαμών, ο οποίος, σύμφωνα με αυτή την υπόθεση, δεν θα ήταν παρά το εξωτερικό τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου ταφικού συμπλέγματος.

«Είναι πιθανό να υπάρχουν πέντε ή έξι θάλαμοι», σημειώνουν οι ερευνητές, οι οποίοι ενδέχεται να συνδέονται με περάσματα που κατά την αρχαιότητα είχαν σκόπιμα μπαζωθεί με λατύπη. Και συνεχίζουν: «Εάν πρόκειται για θάλαμο, τότε η πιθανότερη ερμηνεία για αυτή την ένδειξη είναι ότι το κέντρο του χώρου καταλαμβάνεται από υλικά τα οποία, σε σύγκριση με τον ασβεστόλιθο, έχουν υψηλότερη πυκνότητα – όπως αυτά που θα συναντούσε κανείς, πράγματι, σε έναν καλά εξοπλισμένο, ασύλητο ταφικό θάλαμο».

Εάν επιβεβαιωθεί η ύπαρξη ενός κρυμμένου συγκροτήματος, «θα μπορούσε πιθανότατα να καταταγεί μεταξύ των πιο καταλυτικών αρχαιολογικών ανακαλύψεων της σύγχρονης εποχής», σύμφωνα με τον πρώην υπουργό Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου Μαμντούχ Ελνταμάτι, που ηγείται της ερευνητικής ομάδας. Ο ίδιος και οι βρετανοί συνάδελφοί του υποβάλλουν τώρα αίτηση για άδεια διάνοιξης μιας στενής γεώτρησης προς τους πιθανούς θαλάμους, ώστε να ξεκαθαριστεί το ζήτημα μια για πάντα.

Αντί να προκληθεί ζημιά στις περίφημες τοιχογραφίες του τάφου του Τουταγχαμών, οι ερευνητές προτείνουν τη διάνοιξη μιας κατακόρυφης οπής πλάτους περίπου 8 εκ. από το ύψωμα πάνω από τον τάφο, η οποία θα διαπεράσει περίπου 20 μ. ασβεστόλιθου. Αν φτάσει σε κενό χώρο, θα μπορούσε να κατέβει μια κάμερα.

Αίνιγμα

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της Νεφερτίτης αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα της Αιγυπτιολογίας. Το σημείο ταφής της παραμένει άγνωστο, αλλά την τελευταία δεκαετία κερδίζει έδαφος η ιδέα ότι βρίσκεται κρυμμένο πίσω από τον τάφο του Τουταγχαμών.

Ηταν το 2015, όταν ο βρετανός αιγυπτιολόγος και συν-συγγραφέας της τελευταίας μελέτης, Νίκολας Ριβς, υποστήριξε ότι όταν ο Τουταγχαμών πέθανε απροσδόκητα σε ηλικία περίπου 19 ετών, δεν υπήρχε κατάλληλος θάλαμος έτοιμος, εξού και οι Αιγύπτιοι αυτοσχεδίασαν: άνοιξαν ξανά το ταφικό συγκρότημα της Νεφερτίτης και μετέτρεψαν τα εξωτερικά του δωμάτια στον τόπο ταφής του νεαρού φαραώ, αφήνοντας τα δικά της άθικτα – άποψη προς την οποία φαίνεται να συγκλίνουν πλέον τόσο τα αρχαιολογικά όσο και τα γεωφυσικά δεδομένα.

Μια τοιχογραφία στον βόρειο τοίχο, μάλιστα, φαίνεται να τροποποιήθηκε όταν προσαρμόστηκε ο τάφος για χάρη του 19χρονου νεκρού. Παραδοσιακά έχει ερμηνευτεί ότι απεικονίζει τον διάδοχο του Τουταγχαμών, τον Αϊ, να τελεί τις ταφικές τελετές για τον νεαρό βασιλιά. Ο Ριβς όμως υποστήριξε ότι, αν μελετήσει κανείς τα πρόσωπα, είναι πιθανότερο η παράσταση να δημιουργήθηκε αρχικά για να δείξει τον Τουταγχαμών να θάβει την προκάτοχό του, τη Νεφερτίτη – υποδηλώνοντας ότι εκείνη βρίσκεται στο εσωτερικό. Η χρηματοδότηση για τη νέα έρευνα προήλθε από τον έμπορο τέχνης και συλλέκτη Ντάνιελ Κατς, ο οποίος έχει διαθέσει 75.200 στερλίνες μέχρι στιγμής και δήλωσε έτοιμος να δώσει περισσότερα εάν δοθεί η άδεια για τη γεώτρηση. Οσο για το τι μπορεί τελικά να βρεθεί; «Αν δεν έχει αγγιχτεί και αν δεν έχει καταστραφεί από πλημμύρες», δήλωσε ο Ριβς, «τότε το όριο είναι μόνο ο ουρανός».