«Μαύρα σύννεφα» πάνω από τη γαλακτοκομία: Στα 16 ευρώ η φέτα λόγω έλλειψης γάλακτος – Τι γίνεται με τα «γιαούρτια μαϊμού»

Σε νέα ανοδική τροχιά κινδυνεύει να βρεθεί η τιμή της φέτας, καθώς η ισχυρή ζήτηση από τις αγορές του εξωτερικού συναντά τη μειωμένη παραγωγή πρόβειου γάλακτος, λόγω της συρρίκνωσης του ζωικού κεφαλαίου.

Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο του συνεδρίου του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, όπου ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ), Μιχάλης Σαράντης, προειδοποίησε ότι η τιμή της φέτας, η οποία σήμερα κινείται στα 12-13 ευρώ το κιλό, μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 15-16 ευρώ.

«Οι ανατιμήσεις έχουν ήδη γίνει και θα γίνουν κι άλλες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Σαράντης, αποδίδοντας σχεδόν το σύνολο της επιβάρυνσης στην αύξηση του κόστους της πρώτης ύλης και όχι στο ενεργειακό κόστος.

Λιγότερο γάλα, ακριβότερη φέτα

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΔΟΦ, η τιμή που λαμβάνει σήμερα ο κτηνοτρόφος για το πρόβειο γάλα κινείται στα 1,50-1,60 ευρώ το κιλό και αναμένεται να αυξηθεί στα 1,80-1,90 ευρώ. Η αύξηση αυτή μεταφέρεται στο κόστος παραγωγής και, τελικά, στη λιανική τιμή της φέτας.

Την ίδια ώρα, τα αποθέματα των γαλακτοβιομηχανιών έχουν περιοριστεί σημαντικά. «Τα αποθέματα είναι πάρα, πάρα πολύ χαμηλά. Ίσως να μην φτάνουν μέχρι το τέλος του χρόνου», προειδοποίησε ο κ. Σαράντης.

Η έντονη πίεση στην εγχώρια παραγωγή και οι αλυσιδωτές ανατιμήσεις στο ράφι πυροδοτούνται από την αισθητή υποχώρηση των παραδόσεων αιγοπρόβειου γάλακτος, όπως αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία του πρώτου επταμήνου.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα για την περίοδο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2026, οι παραδόσεις πρόβειου γάλακτος υποχώρησαν στους 545.489 τόνους, έναντι 589.115 τόνων το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Πρόκειται για μια απώλεια 43.626 τόνων, που μεταφράζεται σε σημαντική υποχώρηση της τάξεως του 7,4%.

Στο γίδινο γάλα η πτώση είναι ηπιότερη, αλλά υπαρκτή. Οι ποσότητες διαμορφώθηκαν στους 130.148 τόνους έναντι 132.062 τόνων πέρυσι το ίδιο διάστημα, καταγράφοντας μείωση 1,4%, δηλαδ’η λιγότεροι κατά 1.914 τόνους).

Συνολικά, η ελληνική γαλακτοκομία στερήθηκε κατά το πρώτο επτάμηνο του έτους περίπου 45.500 τόνους αιγοπρόβειου γάλακτος σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Παράλληλα, αυξάνονται και οι τιμές παραγωγού. Η μέση τιμή του πρόβειου γάλακτος έφτασε τον Ιούλιο του 2026 στα 1,5703 ευρώ το κιλό, έναντι 1,3874 ευρώ τον Ιούλιο του 2025, σημειώνοντας αύξηση 13,2%. Στο γίδινο γάλα η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 0,9708 ευρώ το κιλό, από 0,8775 ευρώ έναν χρόνο πριν, αυξημένη κατά 10,6%.

Ο Μιχάλης Σαράντης εκτίμησε ότι η συνολική μείωση της διαθέσιμης ποσότητας πρόβειου γάλακτος μπορεί να φτάσει περίπου τους 80.000 τόνους, με την τελική εικόνα να αναμένεται τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, η απώλεια αυτή μεταφράζεται σε έλλειμμα περίπου 20.000 τόνων φέτας.

Τι συμβαίνει με τα ζώα

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η μεγάλη απώλεια ζωικού κεφαλαίου, κυρίως εξαιτίας των ζωονόσων.

Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ υπολόγισε ότι έχουν χαθεί περίπου 500.000 έως 600.000 ζώα, τα οποία θα πρέπει να αντικατασταθούν προκειμένου να αποκατασταθεί η παραγωγική δυναμικότητα των κοπαδιών.

Ο ίδιος ανέφερε ακόμη ότι ο αριθμός των προβάτων στην Ελλάδα βρίσκεται πλέον κάτω από τα 8 εκατομμύρια. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα σχετικά με την εικόνα που αποτύπωναν διαχρονικά οι επίσημες καταγραφές για το συνολικό ζωικό κεφάλαιο, σημειώνοντας ότι επί σειρά ετών εμφανίζονταν αριθμοί που, κατά την εκτίμησή του, δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματική κατάσταση, φτάνοντας ακόμη και τα 17 εκατομμύρια αιγοπρόβατα.

Η απώλεια των ζώων σημαίνει ότι δεν υπάρχει επαρκής αριθμός ζώων για να αποκατασταθεί άμεσα η παραγωγή γάλακτος. Η αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου μπορεί να γίνει με δύο τρόπους.  Είτε με τη διατήρηση περισσότερων θηλυκών αρνιών στα κοπάδια, ώστε να χρησιμοποιηθούν για την αναπαραγωγή, είτε με εισαγωγές ζώων.

Όπως ανέφερε ο κ. Σαράντης στο συνέδριο, οι κτηνοτρόφοι ήδη κρατούν περισσότερα θηλυκά αρνιά προκειμένου να ανανεώσουν τα κοπάδια τους. Ωστόσο, στην περίπτωση εισαγωγής ζώων απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η παραγωγή φέτας ΠΟΠ διέπεται από συγκεκριμένες προδιαγραφές.

Τουλάχιστον δύο χρόνια για την αποκατάσταση

Η επαναφορά της παραγωγής πρόβειου γάλακτος στα επίπεδα πριν από την ευλογιά δεν μπορεί να γίνει άμεσα.

Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ εκτίμησε ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο χρόνια για να επανέλθει η παραγωγή στα προηγούμενα επίπεδα. Ο χρόνος αυτός, ωστόσο, μπορεί να παραταθεί εάν συνεχιστούν τα κρούσματα ευλογιάς.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, εξακολουθούν να καταγράφονται κάθε εβδομάδα δύο, τρία ή και πέντε περιστατικά ευλογιάς σε διαφορετικές περιοχές της χώρας. Κάθε νέο κρούσμα, σύμφωνα με τον ίδιο, μεταθέτει την προσπάθεια ανασύστασης των κοπαδιών περίπου έξι μήνες πίσω.

Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα ζώα που έχουν ήδη χαθεί, αλλά και τη δυνατότητα των κτηνοτρόφων να αναπληρώσουν το ζωικό κεφάλαιο σε ένα περιβάλλον όπου η ζωονόσος εξακολουθεί να προκαλεί νέες απώλειες.

Οι εξαγωγές αυξάνονται, αλλά η πρώτη ύλη δεν επαρκεί

Η μείωση της παραγωγής έρχεται την ώρα που η ζήτηση για ελληνική φέτα στο εξωτερικό παραμένει ισχυρή.

«Οι πελάτες του εξωτερικού ζητούν τυρί χωρίς να ρωτάνε τιμή», ανέφερε ο Μιχάλης Σαράντης, υπογραμμίζοντας ότι οι εξαγωγές φέτας αυξάνονται, ενώ η εγχώρια παραγωγή πρώτης ύλης δυσκολεύεται να καλύψει τη ζήτηση.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ), Χρήστο Αποστολόπουλο, οι εξαγωγές φέτας έχουν αυξηθεί κατά 26% την τελευταία τετραετία, ενώ το 2026 συνεχίζουν να αυξάνονται με ρυθμό άνω του 6,5%.

Ο κίνδυνος, όπως επισήμανε, είναι πλέον να μην υπάρχει αρκετό προϊόν για να καλυφθεί η ζήτηση που έχει δημιουργηθεί στις διεθνείς αγορές.

«Θα χάσουμε αγορές που κερδήθηκαν με αίμα», προειδοποίησε ο κ. Αποστολόπουλος.

Οι υψηλότερες τιμές δεν αφορούν μόνο την ελληνική αγορά. Η φέτα καλείται να διατηρήσει τη θέση της και στις ευρωπαϊκές αγορές, όπου το αυξημένο κόστος ζωής κάνει τους καταναλωτές περισσότερο ευαίσθητους στις τιμές.

Στην Ελλάδα, πάντως, η άνοδος της τιμής έχει ήδη οδηγήσει μέρος των καταναλωτών προς φθηνότερα λευκά τυριά.

«Για τη φέτα η παραγωγή έναν κίνδυνο έχει… την πρώτη ύλη»

Ο Μιχάλης Σαράντης υπογράμμισε ότι τα ελληνικά τυροκομεία έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις τα προηγούμενα χρόνια και πλέον βρίσκονται, όπως είπε, σε πολύ καλό επίπεδο σε όλη την αλυσίδα παραγωγής.

Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην πρώτη ύλη.

«Για τη φέτα η παραγωγή έναν κίνδυνο έχει. Την πρώτη ύλη», ανέφερε, θέτοντας ως βασικές προτεραιότητες την αύξηση του ζωικού κεφαλαίου και τη βιοασφάλεια των μονάδων.

Μάλιστα, όπως σημείωσε, μπροστά στην άνοδο της τιμής του γάλακτος, ακόμη και το αυξημένο ενεργειακό κόστος έχει καταστεί πλέον αμελητέο.

Για τον ίδιο, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αυξηθούν οι εξαγωγές φέτας από τους 110.000 στους 150.000 τόνους, αλλά να δημιουργείται μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σε ολόκληρη την αλυσίδα, από τον κτηνοτρόφο έως το τελικό προϊόν.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Σαράντης ανέφερε ότι, ως πρόεδρος της ΕΔΟΦ, θα διεκδικήσει περισσότερα από 3 εκατ. ευρώ ετησίως για δράσεις επικοινωνίας και προβολής της φέτας. Όπως εξήγησε, πρόκειται για χρήματα που προέρχονται από τις εισφορές των ίδιων των κλάδων της φέτας και του κρέατος προς τον ΕΛΓΟ και στόχος είναι να ενισχυθούν η αναγνωρισιμότητα και η αξία του προϊόντος.

Στο προσκήνιο και το ελληνικό γιαούρτι

Ραγδαία αύξηση σημειώνουν οι ελληνικές εξαγωγές γιαουρτιού, +110% στην τριετία και +38% τον τελευταίο χρόνο, πλησιάζοντας μάλιστα σε τζίρο τη φέτα.

Ωστόσο, μόλις το 6% των προϊόντων που πωλούνται διεθνώς ως «Greek yogurt» παράγεται πραγματικά στην Ελλάδα. Το υπόλοιπο 94% αφορά απομιμήσεις, και όπως τα χαρακτήρισε ο Χρήστος Αποστολόπουλος, μιλάμε για «γιαούρτια μαϊμού», που παραπλανούν τους καταναλωτές και ζημιώνουν το εγχώριο προϊόν.

Καθώς οι μεμονωμένες δικαστικές προσφυγές δεν αρκούν, ο ΣΕΒΓΑΠ, σε συνεργασία με ειδικό στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο Παρίσι, ζητά άμεση θεσμική παρέμβαση από την Κομισιόν και τις ευρωπαϊκές αρχές, εξετάζοντας νομικές κινήσεις.