Πέδρο Σάντσεθ: Τον στριμώχνουν στη γωνία για τη Θέουτα

Στο ισπανικό Κοινοβούλιο αντήχησε η εκρηκτική κατάσταση στη Θέουτα με τον Πέδρο Σάντσεθ να δοκιμάζεται σε επίπεδο πολιτικής αξιοπιστίας καλούμενος να δώσει απαντήσεις για μια από τις σοβαρότερες μεταναστευτικές κρίσεις των τελευταίων ετών και αιχμή για πιθανό ρόλο του Μαρόκου. Ενώ η ισπανική κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει ανοικτό τον δίαυλο συνεργασίας με το Ραμπάτ, έκθεση της αστυνομίας που συντάχθηκε για δικαστική έρευνα περιγράφει μια εικόνα πολύ πιο σύνθετη από εκείνη που έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα η Μαδρίτη.

Ο Σάντσεθ ήταν κατηγορηματικός ενώπιον του Κοινοβουλίου διαβεβαιώνοντας ότι «κανένας θεσμός, ούτε η διπλωματική υπηρεσία, ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτε κανένας διεθνής θεσμός, έχει δώσει στην ισπανική κυβέρνηση οποιοδήποτε αδιάσειστο στοιχείο ότι το Μαρόκο σχεδίασε ή εκτέλεσε το συμβάν». Ωστόσο οι ισπανικές Αρχές προσπαθούν να προσδιορίσουν αν από αδράνεια ή ανικανότητα ανάσχεσης, η μαροκινή χωροφυλακή δεν εμπόδισε τις διελεύσεις των μεταναστών για περίπου 10 κρίσιμες ώρες στις 30 Ιουλίου, όταν η εισροή έφτασε στο αποκορύφωμά της.

Eγγραφο που συντάχθηκε από το Εθνικό Κέντρο Μετανάστευσης και Συνόρων της Εθνικής Αστυνομίας και διαβιβάστηκε στο δικαστήριο που εξετάζει την υπόθεση, δεν περιγράφει ένα αυθόρμητο ξέσπασμα μεταναστευτικών ροών.

Επιπλέον σε ορισμένες περιπτώσεις ένστολοι φέρεται να έδειχναν στους μετανάστες τον δρόμο προς τα σημεία διέλευσης, ενώ άλλοι άνδρες, χωρίς διακριτικά, εμφανίζονται να παρακολουθούν, να κατευθύνουν και να ενθαρρύνουν τις ροές.

Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν μια ομάδα αγνώστων, ηλικίας περίπου 30 έως 50 ετών, με αθλητική σωματική διάπλαση, κοντά μαλλιά και ενδυμασία που τους διαφοροποιούσε από το πλήθος. Η έκθεση τους αποδίδει τον ρόλο των «διαχειριστών της διαδικασίας» και σε ορισμένες εικόνες εμφανίζονται να δίνουν οδηγίες στις ίδιες τις μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας.

Το δύσκολο δίλημμα

Αυτό ακριβώς είναι που μετατρέπει την υπόθεση σε πολιτικό πονοκέφαλο για τον Σάντσεθ. Ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος Αλμπέρτο Νουνιέθ Φεϊχό κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι γνώριζε τι συνέβαινε και το συγκάλυψε, ζητώντας πρόωρες εκλογές.

Από το Vox, ο Χόρχε Μπουξαδέ χαρακτήρισε την κρίση «πράξη υβριδικού πολέμου» και ζήτησε ακόμη και την ενεργοποίηση της συνταγματικής διαδικασίας για την ποινική δίωξη μελών της κυβέρνησης. Πίεση, όμως, ασκείται πλέον και από το εσωτερικό του κυβερνητικού στρατοπέδου. Το Sumar έχει αμφισβητήσει τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στο Ραμπάτ, ενώ η Ενωμένη Αριστερά ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, εφόσον επιβεβαιωθούν τα στοιχεία της έκθεσης. Την ίδια ώρα, οι κοινοβουλευτικοί σύμμαχοι του Σάντσεθ ζητούν να πληροφορηθούν ποιος γνώριζε τι και πότε.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δύσκολο δίλημμα. Η πλήρης ρήξη με το Μαρόκο θα μπορούσε να υπονομεύσει τη συνεργασία που χρειάζεται η Ισπανία για τις επιστροφές μεταναστών και τον έλεγχο των νέων ροών, ενώ η αποδοχή έστω και μερικής μαροκινής εμπλοκής θα έπληττε το έως τώρα αφήγημά του. Την ίδια στιγμή, επιχειρεί να στείλει μήνυμα αποφασιστικότητας για την ισπανική κυριαρχία στη Θέουτα και τη Μελίγια, καταγγέλλοντας ως απαράδεκτες τις δηλώσεις μαροκινών αξιωματούχων και καλώντας τον βασιλιά Φελίπε ΣΤ’ να επισκεφθεί προσεχώς τους θυλάκους σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού.

Η πίεση δεν περιορίζεται στο Κοινοβούλιο. Δεκάδες χιλιάδες Ισπανοί διαδήλωσαν σε περισσότερες από 260 πόλεις, έπειτα από εκκλήσεις της αντιπολίτευσης, ενώ ακόμη και σοσιαλιστές δήμαρχοι αψήφησαν την κομματική γραμμή και συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις.