ΗΣΑΠ: Το σύγχρονο… Γεφύρι της Αρτας με τους 14 παλιούς συρμούς

Σε σύγχρονο… Γεφύρι της Αρτας εξελίσσεται η ανακατασκευή των 14 παλαιότερων συρμών των πρώην ΗΣΑΠ. Μόνο που εδώ δεν πρόκειται για γεφύρι που «ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν», αλλά ανακατασκευάζονται τρένα ηλικίας άνω των 40 ετών, τα οποία όλο ετοιμάζονται να επιστρέψουν στις ράγες και όλο η ημερομηνία παράδοσης μετακινείται λίγο πιο κάτω στο ημερολόγιο!

Τελευταίο επεισόδιο στο πολύχρονο σίριαλ είναι ο πρώτος πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός. Παρουσιάστηκε τον περασμένο Μάιο στο αμαξοστάσιο των Σεπολίων, με παρόντα και τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, πέρασε από δοκιμές, έγιναν οι τελευταίες τεχνικές ρυθμίσεις και όλα έδειχναν ότι μέσα στο καλοκαίρι οι επιβάτες θα τον έβλεπαν επιτέλους σε εμπορική λειτουργία.

Το καλοκαίρι, όμως, πέρασε, αλλά ο συρμός δεν κυκλοφόρησε.

Η αρχική προθεσμία παράδοσής του είχε οριστεί για τις 14 Ιουλίου. Στη συνέχεια μετατέθηκε για τις 7 Αυγούστου, με τη ΣΤΑΣΥ να διατηρεί ως στόχο την ένταξή του στην κυκλοφορία πριν από το τέλος του καλοκαιριού. Ο Αύγουστος τέλειωσε και η εξαγγελία αποδείχθηκε… όνειρο θερινής νυκτός.

Από το 2024 στον Μάιο του 2027

Η νέα καθυστέρηση θα μπορούσε να θεωρηθεί μια ακόμη τεχνική εμπλοκή, εάν δεν αποτελούσε μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης αλυσίδας μεταθέσεων.

Η εργολαβία αφορά την πλήρη ανακατασκευή των 14 παλαιότερων συρμών της Γραμμής 1, με στόχο να παραταθεί η επιχειρησιακή ζωή τους κατά περίπου 25 χρόνια. Το έργο «τρέχει» η ισπανική CAF και, βάσει του αρχικού προγραμματισμού, θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί στα τέλη του 2024 ή στις αρχές του 2025.  Αντί γι’ αυτό, φτάσαμε στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 περιμένοντας ακόμη τον πρώτο συρμό!

Υπενθυμίζεται ότι η αρχική σύμβαση υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2022 με αρχικό τίμημα περίπου 65,5 εκατ. ευρώ, χωρίς ΦΠΑ. Στην πορεία προστέθηκαν καθυστερήσεις, τροποποιήσεις και πρόσθετες δαπάνες, με το κόστος να κινείται πλέον πάνω από τα 70 εκατ. ευρώ, ενώ η ΣΤΑΣΥ επέβαλε στον ανάδοχο και ποινικές ρήτρες περίπου 3,8 εκατ. ευρώ, για αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.

Πάντως, το τελευταίο χρονοδιάγραμμα προβλέπει, μετά την έναρξη κυκλοφορίας του πρώτου ανακατασκευασμένου τρένου, την παράδοση περίπου ενός συρμού κάθε μήνα, ώστε και οι 14 να βρίσκονται σε κυκλοφορία έως τον Μάιο του 2027.

Μόνο που η νέα εμπλοκή δημιουργεί εύλογα πλέον ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί να διατηρηθεί και αυτή η ημερομηνία. Οταν ο πρώτος «κρίκος της αλυσίδας» καθυστερεί, το περιθώριο για να απορροφηθούν οι καθυστερήσεις στους επόμενους περιορίζεται δραστικά.

Και τώρα… χειριστήρια

Σαν να μην έφταναν οι έως τώρα δυσκολίες, στη διάρκεια των εργασιών και των δοκιμών, προέκυψε ακόμα ένα τεχνικό ζήτημα: διαπιστώθηκε η ανάγκη αντικατάστασης των χειριστηρίων πορείας – πέδης και στους 14 συρμούς.

Η ΣΤΑΣΥ αναγκάστηκε να κινήσει ξεχωριστή διαδικασία για την προμήθεια των νέων εξαρτημάτων, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη.

Πρόκειται για μία ακόμη παράμετρο που προστίθεται σε μια σύμβαση η οποία έχει ήδη γνωρίσει διαδοχικές παρατάσεις, ενώ για αδικαιολόγητες καθυστερήσεις έχουν επιβληθεί και ποινικές ρήτρες στον ανάδοχο.

Και κάπως έτσι, κάθε φορά που φαίνεται ότι το έργο πλησιάζει στη γραμμή τερματισμού, εμφανίζεται μία νέα εκκρεμότητα.

Ανακαίνιση

Η ανακατασκευή, πάντως, είναι εκτεταμένη και δεν περιορίζεται σε ένα αισθητικό «λίφτινγκ». Οι συρμοί αποκτούν ανανεωμένο εσωτερικό, νέα καθίσματα, οθόνες ενημέρωσης επιβατών, κάμερες ασφαλείας και ειδικούς χώρους για αμαξίδια ΑμεΑ.

Η σημαντικότερη αλλαγή για το επιβατικό κοινό είναι η εγκατάσταση κλιματισμού στους χώρους των επιβατών, κάτι που έλειπε από τους συγκεκριμένους παλιούς συρμούς και αποτελούσε εδώ και χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα παράπονα όσων χρησιμοποιούν τη Γραμμή 1 τους θερινούς μήνες.

Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο η άνεση. Η επιστροφή των 14 συρμών αποτελεί κρίσιμο κομμάτι του σχεδιασμού για την ενίσχυση της διαθεσιμότητας τροχαίου υλικού στους ΗΣΑΠ και τη βελτίωση των συχνοτήτων των δρομολογίων, σε μια γραμμή όπου η ηλικία του στόλου και οι ανάγκες συντήρησης περιορίζουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες.

Γι’ αυτό και οι συνεχείς καθυστερήσεις δεν αποτελούν απλώς μια συμβατική διαφορά μεταξύ ΣΤΑΣΥ και αναδόχου. Μεταφράζονται σε λιγότερους διαθέσιμους συρμούς και επηρεάζουν τελικά την καθημερινότητα των επιβατών.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι πλέον μόνο πότε θα κυκλοφορήσει ο πρώτος ανακατασκευασμένος συρμός. Είναι εάν ο Μάιος του 2027 θα αποτελέσει πράγματι τον τελευταίο σταθμό αυτής της εργολαβίας ή εάν στο σύγχρονο «Γεφύρι της Αρτας» των ΗΣΑΠ, θα χρειαστεί να προστεθεί ακόμη μία ημερομηνία στο μακρύ δρομολόγιο των παρατάσεων.