Ιατρικό θαύμα στο Τορίνο: 67χρονη είδε ξανά μετά από 5 χρόνια χάρη σε πρωτοποριακό αυτομεταμόσχευμα κερατοειδούς και αμφιβληστροειδούς

Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε στην Οφθαλμολογική Κλινική του Νοσοκομείου Molinette στο Τορίνο, όπου μια 67χρονη ασθενής υποβλήθηκε σε πρωτοποριακό αυτομεταμόσχευμα από το ένα μάτι στο άλλο. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της, η γυναίκα είχε στο πλευρό της και τη σκυλίτσα-οδηγό της, Τζο.

Η 67χρονη Έλενα, η οποία έχασε την όρασή της πριν πέντε χρόνια σε τροχαίο δυστύχημα, εισήχθη στο νοσοκομείο μαζί με τη σκυλίτσα της Joe, έπειτα από σχετική άδεια της διοίκησης. Οι γιατροί της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής προχώρησαν σε μια καινοτόμο επέμβαση: πλήρη αυτομεταμόσχευση του πρόσθιου τμήματος και της κεντρικής περιοχής του αμφιβληστροειδούς (ωχρά κηλίδα), από το ένα μάτι στο άλλο της ίδιας ασθενούς.

Το ατύχημα είχε προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στο οπτικό νεύρο του αριστερού ματιού, διατηρώντας ωστόσο υγιείς τις υπόλοιπες οφθαλμικές δομές. Αντίθετα, το δεξί μάτι, ήδη προσβεβλημένο από μακροπάθεια, υπέστη τραύματα που κατέστρεψαν τη διαφάνεια του κερατοειδούς και τη λειτουργία του αμφιβληστροειδούς. Η καταστροφή των βλαστοκυττάρων απέκλειε το ενδεχόμενο συμβατικού μεταμοσχεύματος κερατοειδούς.

Η ιατρική ομάδα, υπό τον καθηγητή Michele Reibaldi, αξιοποίησε τους υγιείς ιστούς του αριστερού ματιού, μεταφέροντας στον δεξιό οφθαλμό ένα πλήρες ανατομικό μπλοκ που περιλάμβανε κερατοειδή, σκληρό χιτώνα, επιπεφυκότα και την κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς.

Όπως ανέφερε ο Reibaldi, διευθυντής της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής των Molinette, «αυτή η επέμβαση αποτελεί νέα κατεύθυνση στη χειρουργική οφθαλμολογία». Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, ενώ ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή που η ασθενής αναγνώρισε το πρόσωπο του γιου της και της αγαπημένης της Joe μετά το χειρουργείο.

Η ίδια η Έλενα, με χιούμορ, δήλωσε: «Είμαι πολύ χαρούμενη, αλλά τώρα που είδα τον εαυτό μου στον καθρέφτη, πέντε χρόνια πριν έβλεπα καλύτερα». Ο Reibaldi εξήγησε πως η ασθενής, αν και αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα υγείας, παρατηρεί καθημερινή βελτίωση και ο εγκέφαλός της προσαρμόζεται σταδιακά. Ανέφερε πως δεν αναμένεται πλήρης αποκατάσταση της όρασης, αλλά η Έλενα έχει ήδη αναγνωρίσει το παιδί της, τον εγγονό της και τη σκυλίτσα που τη συνοδεύει χρόνια.

Οι κλινικοί έλεγχοι επιβεβαιώνουν την επιτυχία της μεταμόσχευσης των ιστών και μια σταδιακή λειτουργική ανάκτηση του ματιού. Ωστόσο, μόνο μετά από αρκετούς μήνες θα φανεί αν υπάρχει ουσιαστική ανάκτηση της όρασης. Ο Diego Ponzin, πρόεδρος της European Eye Bank Association και της Fondazione Banca degli Occhi del Veneto, τόνισε πως η στρατηγική του αυτομεταμοσχεύματος είναι σπάνια αλλά ενδιαφέρουσα, καθώς μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τη δυνατότητα ενσωμάτωσης των μεταμοσχευμένων ιστών.

Ιδιαιτερότητες και προκλήσεις του αυτομεταμοσχεύματος

Η ιδιαιτερότητα της επέμβασης στο Τορίνο έγκειται στην έκταση των ιστών που περιλαμβάνονται στο μεταμόσχευμα, όπως ο κερατοειδής, η περιφέρεια του κερατοειδούς και μέρος του επιπεφυκότα. Αυτοί οι ιστοί, όταν προέρχονται από δότη, συχνά απορρίπτονται, ενώ το αυτομεταμόσχευμα παρουσιάζει καλύτερες προοπτικές επιτυχίας μακροπρόθεσμα.

Όμως, όσον αφορά την ωχρά κηλίδα και το οπτικό νεύρο, τα δεδομένα είναι περιορισμένα. Η αμφιβληστροειδής αποτελεί προέκταση του εγκεφάλου, με πολύπλοκες κυτταρικές συνδέσεις που δεν μπορούν να αναπαραχθούν τεχνητά. Προς το παρόν, δεν υπάρχει τεχνική ανακατασκευής του οπτικού νεύρου, ούτε βεβαιότητα ότι μια μεταμοσχευμένη ωχρά κηλίδα μπορεί να ενσωματωθεί και να λειτουργήσει πλήρως.

Η ασθενής ενδέχεται να διακρίνει πρόσωπα χάρη στην περιφερική όραση, όμως οι ειδικοί είναι επιφυλακτικοί ως προς την πλήρη αποκατάσταση των ιστών και της όρασης. Η έρευνα συνεχίζεται διεθνώς, με νέες μεθόδους και μελέτες για την ανακατασκευή του εξωτερικού στρώματος του αμφιβληστροειδούς, που είναι σημαντικό για τη μεταβολική λειτουργία του ματιού.

Πηγή: Corriera Della Sera